I NSZ 34/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie O. S.A. w P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną tej spółki. Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 listopada 2019 r., którym oddalono zażalenie O. S.A. na postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy z kolei oddalił zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 13 czerwca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UTK. Sąd Apelacyjny uznał, że postanowienie z 6 listopada 2019 r. nie kwalifikuje się do zaskarżenia skargą kasacyjną, ponieważ nie było to ani wyrok kończący postępowanie, ani postanowienie o odrzuceniu pozwu lub umorzeniu postępowania. O. S.A. zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędne oznaczenie orzeczenia jako postanowienie, podczas gdy miało ono charakter wyroku. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. dotyczące skargi kasacyjnej oraz specyfikę postępowań w sprawach transportu kolejowego, stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które z kolei oddaliło zażalenie na postanowienie Prezesa UTK o odmowie wszczęcia postępowania, nie jest orzeczeniem, od którego przysługuje skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy podkreślił, że rozstrzygnięcie Prezesa UTK miało charakter formalnoprawny (procesowy), a nie merytoryczny, co uzasadniało wydanie postanowienia przez sądy obu instancji, a w konsekwencji niedopuszczalność skargi kasacyjnej. Zażalenie zostało oddalone, a O. S.A. obciążono kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądów drugiej instancji w sprawach administracyjnych o charakterze formalnoprawnym, a także rozróżnienie między zażaleniem na postanowienie a odwołaniem od decyzji w postępowaniu przed SOKiK.
Dotyczy specyficznej procedury w sprawach z zakresu transportu kolejowego, ale zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające zażalenie na postanowienie organu administracji o odmowie wszczęcia postępowania przysługuje skarga kasacyjna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od takiego postanowienia, jeśli nie mieści się ono w kategoriach wyroku kończącego postępowanie lub postanowienia o odrzuceniu pozwu albo umorzeniu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które z kolei oddaliło zażalenie na postanowienie Prezesa UTK o odmowie wszczęcia postępowania, nie jest ani wyrokiem kończącym postępowanie, ani postanowieniem o odrzuceniu pozwu lub umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 398(1) § 1 k.p.c. Wskazano, że rozstrzygnięcie Prezesa UTK miało charakter formalnoprawny, a nie merytoryczny, co uzasadniało wydanie postanowienia przez sądy, a nie wyroku. W związku z tym skarga kasacyjna była niedopuszczalna.
Jaka jest forma rozstrzygnięcia Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoznającego zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego o odmowie wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd rozpoznaje takie zażalenie w formie postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę III SZP 1/06, stwierdził, że skoro Kodeks postępowania cywilnego nie wymaga wydania wyroku w sprawie zażalenia na postanowienie Prezesa Urzędu, właściwą formą rozstrzygnięcia jest postanowienie. Podkreślono, że zażalenie na postanowienie Prezesa UTK ma charakter formalnoprawny, a nie merytoryczny, co odróżnia je od odwołania od decyzji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. S.A. w P. | spółka | skarżący |
| Prezes Urzędu Transportu Kolejowego | organ_państwowy | strona przeciwna |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki, w których przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego od wyroku lub postanowienia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że jeżeli Kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty, sąd wydaje postanowienie.
k.p.c. art. 479 § 78
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do odmowy wszczęcia postępowania.
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólne zasady postępowania administracyjnego.
u.t.kol. art. 14 § 4
Ustawa o transporcie kolejowym
Dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa UTK.
k.p.c. art. 479 § 57
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach gospodarczych, ale przywołany w kontekście rozróżnienia form orzekania.
k.p.c. art. 479 § 66
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach gospodarczych, ale przywołany w kontekście rozróżnienia form orzekania.
k.p.c. art. 479 § 68
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego.
k.p.c. art. 479 § 77
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 2
Podstawa prawna do ustalenia wysokości kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które oddaliło zażalenie na postanowienie Prezesa UTK o odmowie wszczęcia postępowania, nie jest wyrokiem kończącym postępowanie ani postanowieniem o odrzuceniu pozwu lub umorzeniu postępowania w rozumieniu art. 398(1) § 1 k.p.c. • Rozstrzygnięcie Prezesa UTK o odmowie wszczęcia postępowania miało charakter formalnoprawny, a nie merytoryczny, co uzasadniało wydanie postanowienia przez sądy, a nie wyroku. • Zażalenie na postanowienie Prezesa UTK jest środkiem formalnoprawnym, a nie środkiem inicjującym postępowanie merytoryczne.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie Sądu Apelacyjnego zostało błędnie oznaczone jako postanowienie, podczas gdy stanowiło wyrok, od którego przysługuje skarga kasacyjna. • Rozstrzygnięcie Prezesa UTK dotyczy praw i obowiązków skarżącego na płaszczyźnie prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem oceny Prezesa UTK oraz sądów obu instancji była jedynie przesłanka umożliwiająca udział skarżącego w postępowaniu, co nie skutkowało wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty. • Zażalenie na postanowienie Prezesa UTK jest szczególnym środkiem prawnym. Nie jest to bowiem zażalenie w rozumieniu art. 141 k.p.a., ponieważ nie otwiera drogi do odwoławczego postępowania administracyjnego. • Jeżeli rozstrzygnięcie Prezesa UTK ma charakter formalnoprawny (procesowy, wpadkowy), to przysługuje na nie zażalenie, które jest rozstrzygane przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem, a jeżeli rozstrzygnięcie Prezesa UTK ma charakter merytoryczny (co do istoty sprawy), to przybiera formę decyzji, od której przysługuje odwołanie rozstrzygane przez sąd wyrokiem.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Krzysztof Wiak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądów drugiej instancji w sprawach administracyjnych o charakterze formalnoprawnym, a także rozróżnienie między zażaleniem na postanowienie a odwołaniem od decyzji w postępowaniu przed SOKiK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w sprawach z zakresu transportu kolejowego, ale zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie rodzaju orzeczenia.
“Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki proceduralne.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.