I Ns 551/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Legionowie postanowieniem z dnia 30 października 2015 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania spadkowego po B. K., zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 5 marca 2009 r. Skargę wniósł S. B., wnuk spadkodawczyni, reprezentowany przez matkę i pełnomocnika, wskazując trzy podstawy: podrobiony testament, istnienie innego prawomocnego postanowienia spadkowego z 2011 r. stwierdzającego nabycie spadku na podstawie ustawy, oraz pozbawienie go możności działania w pierwotnym postępowaniu, gdyż nie został o nim powiadomiony. Sąd ustalił, że pierwotne postanowienie z 2009 r. stwierdzające nabycie spadku na podstawie testamentu uprawomocniło się 27 marca 2009 r. Następnie, w sprawie z 2010 r., postanowieniem z 6 maja 2011 r. stwierdzono nabycie spadku po B. K. na podstawie ustawy przez męża W. K. i wnuka S. B. po ½ części. Przedstawicielka ustawowa skarżącego dowiedziała się o pierwotnym postanowieniu z 2009 r. w grudniu 2011 r., a o podrobieniu testamentu – 24 marca 2014 r. Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu z powodu uchybienia terminom. Choć podstawa dotycząca pozbawienia możności działania mogłaby uzasadniać wznowienie, termin trzymiesięczny od dowiedzenia się o postanowieniu (grudzień 2011 r.) upłynął przed wniesieniem skargi (23 czerwca 2014 r.). Ponadto, pięcioletni termin z art. 408 k.p.c. od uprawomocnienia się postanowienia (27 marca 2009 r.) upłynął 27 marca 2014 r. Podobnie, skarga oparta na podrobionym testamencie, mimo zachowania 3-miesięcznego terminu od dowiedzenia się o podrobieniu (24 marca 2014 r.), była wniesiona po upływie 5-letniego terminu. Sąd odwołał się również do art. 524 § 1 k.p.c., wskazując, że wznowienie nie jest dopuszczalne, gdy postanowienie może być zmienione lub uchylone na innej podstawie, a w tej sprawie toczyło się postępowanie o uchylenie pierwotnego postanowienia. Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie terminów do wnoszenia skargi o wznowienie postępowania w sprawach spadkowych, w tym znaczenie 5-letniego terminu z art. 408 k.p.c. oraz przesłanki niedopuszczalności wznowienia z art. 524 § 1 k.p.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem o wznowienie postępowania spadkowego i terminami do jego wniesienia. Interpretacja SN dotycząca braku ograniczeń czasowych dla kolizji postanowień może być traktowana jako wskazówka, a nie bezwzględna zasada.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o wznowienie postępowania spadkowego, wniesiona po upływie terminów określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, może zostać uwzględniona, nawet jeśli istnieją merytoryczne podstawy do wznowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie terminów ustawowych, w tym 5-letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia, podlega odrzuceniu, nawet jeśli istnieją podstawy merytoryczne do wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania spadkowego z powodu uchybienia terminom. Pomimo istnienia podstaw merytorycznych (podrobiony testament, pozbawienie możności działania, kolizja postanowień), skarga została wniesiona po terminie 3-miesięcznym od dowiedzenia się o podstawie wznowienia oraz po upływie 5-letniego terminu od uprawomocnienia się pierwotnego postanowienia.
Czy istnienie innego prawomocnego postanowienia spadkowego dotyczącego tego samego spadku, wydanego na innej podstawie prawnej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego wcześniejszym postanowieniem?
Odpowiedź sądu
Tak, istnienie prawomocnego postanowienia dotyczącego tego samego stosunku prawnego może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jednakże skarga o wznowienie w tym przypadku również podlega ocenie pod kątem zachowania terminów.
Uzasadnienie
Sąd rozważał podstawę wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c. (kolizja prawomocnych postanowień). Choć Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 81/11 sugerował brak ograniczeń czasowych dla takiej podstawy, sąd w niniejszej sprawie uznał, że nawet w tym przypadku należy ocenić zachowanie terminów, a skarga została wniesiona po ich upływie.
Czy postępowanie o uchylenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wyłącza możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 524 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone na innej podstawie prawnej, a takie postępowanie zostało już zainicjowane.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że skarżący zainicjował wcześniej postępowanie o uchylenie postanowienia z dnia 5 marca 2009 r., które nadal było w toku. Zgodnie z art. 524 § 1 k.p.c., wznowienie nie jest dopuszczalne, gdy postanowienie może być zmienione lub uchylone na innej podstawie, co stanowiło dodatkową przesłankę do odrzucenia skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (skarżący) |
| A. P. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa wnioskodawcy |
| G. C. | inne | pełnomocnik wnioskodawcy |
| W. K. | osoba_fizyczna | uczestnik (mąż spadkodawczyni) |
| D. N. | osoba_fizyczna | uczestnik (brat spadkodawczyni) |
| B. N. | osoba_fizyczna | uczestnik (matka spadkodawczyni) |
| Z. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. N. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. N. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik (brat spadkodawczyni) |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 524 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uczestnik postępowania może żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, jednakże wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone.
k.p.c. art. 407 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
k.p.c. art. 408
Kodeks postępowania cywilnego
Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
k.p.c. art. 410 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania, jeżeli została wniesiona po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 524 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim przypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania.
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Za dowód, że nie ma innych spadkobierców może być przyjęte zapewnienie spadkowe złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.
k.p.c. art. 403 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku (odpowiednio: postanowienia co do istoty w postępowaniu nieprocesowym), dotyczącego tego samego stosunku prawnego.
k.p.c. art. 679 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów rozdziału o postępowaniu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie terminów określonych w art. 407 § 1 k.p.c. i art. 408 k.p.c. • Postępowanie o uchylenie postanowienia spadkowego zostało już zainicjowane, co na podstawie art. 524 § 1 k.p.c. wyłącza możliwość wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Podniesione podstawy merytoryczne do wznowienia postępowania (podrobiony testament, pozbawienie możności działania, kolizja postanowień) uzasadniałyby wznowienie, gdyby skarga została wniesiona w terminie.
Godne uwagi sformułowania
skarga podlegała odrzuceniu jako złożona po terminie w oparciu o każdą z trzech podstaw wznowienia • nie doszło jednak w sprawie do zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania • nie można żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone • kolizja prawomocnych postanowień jako podstawa wznowienia również podlega ocenie z punktu widzenia zachowania terminu do złożenia skargi
Skład orzekający
Monika Michaluk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie terminów do wnoszenia skargi o wznowienie postępowania w sprawach spadkowych, w tym znaczenie 5-letniego terminu z art. 408 k.p.c. oraz przesłanki niedopuszczalności wznowienia z art. 524 § 1 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z postępowaniem o wznowienie postępowania spadkowego i terminami do jego wniesienia. Interpretacja SN dotycząca braku ograniczeń czasowych dla kolizji postanowień może być traktowana jako wskazówka, a nie bezwzględna zasada.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność procedury wznowienia postępowania i rygorystyczne przestrzeganie terminów procesowych, nawet gdy istnieją silne argumenty merytoryczne. Pokazuje, jak ważne jest pilnowanie terminów w sprawach spadkowych.
“Termin to klucz do sukcesu w sprawach spadkowych – nawet gdy testament jest podrobiony!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.