I KZP 12/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy w K. dotyczące dopuszczalności zażalenia na ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy przepisy art. 55 § 1 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k. statuują wyjątek od zasady zaskarżalności postanowień zamykających drogę do wydania wyroku, zgodnie z którym na ponowne postanowienie prokuratora o zaniechaniu ścigania karnego pokrzywdzonemu nie przysługuje zażalenie. Sąd Okręgowy analizował różne interpretacje przepisów, w tym argumenty dotyczące prawa do sądu konstytucyjnego, oraz wskazywał na potencjalne problemy wynikające z braku możliwości zaskarżenia takich postanowień, takie jak ignorowanie przez prokuratora wskazań sądu. Sąd Najwyższy, po rozważeniu stanowiska prokuratora Prokuratury Krajowej, który wniósł o odmowę podjęcia uchwały, uznał, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów do podjęcia uchwały. Sąd Najwyższy stwierdził, że ponowne postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego lub odmowie jego wszczęcia wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. nie jest postanowieniem zamykającym drogę do wydania wyroku w rozumieniu art. 459 § 1 k.p.k., ponieważ nie powoduje ono bezwarunkowego wyłączenia możliwości wydania wyroku. Pokrzywdzonemu przysługuje natomiast prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, co stanowi ustawowy wyjątek od zasady zaskarżalności postanowień o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa nie jest zaskarżalne zażaleniem, a pokrzywdzonemu przysługuje jedynie prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z ponownym umorzeniem postępowania przygotowawczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy treść art. 55 § 1 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k. statuuje wyjątek od zasady zaskarżalności postanowienia zamykającego drogę do wydania wyroku, zgodnie z którym na ponowne postanowienie prokuratora o zaniechaniu ścigania karnego wydane w oparciu o art. 330 § 2 k.p.k. pokrzywdzonemu, który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 lub § 1a k.p.k., zażalenie nie przysługuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego lub o jego umorzeniu wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. nie jest postanowieniem zamykającym drogę do wydania wyroku w rozumieniu art. 459 § 1 k.p.k. Pokrzywdzonemu przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne postanowienie o umorzeniu śledztwa nie zamyka drogi do wydania wyroku, a tym samym nie podlega zasadzie zaskarżalności z art. 459 § 1 k.p.k. Pokrzywdzonemu przysługuje jedynie prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia zgodnie z art. 55 § 1 k.p.k. w zw. z art. 330 § 2 k.p.k. Argumentacja opiera się na wykładni systemowej i funkcjonalnej przepisów, a także na utrwalonym orzecznictwie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (38)
Główne
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pokrzywdzonemu przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia w przypadku ponownego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 330 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W przypadku ponownego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania, pokrzywdzony, który wykorzystał uprawnienia przewidziane w art. 306 § 1 lub § 1a, może wnieść akt oskarżenia.
k.p.k. art. 459 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada zaskarżalności postanowień sądu zamykających drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p.k. art. 465 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia stosuje się odpowiednio do postanowień prokuratora.
Pomocnicze
k.p.k. art. 306 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pokrzywdzonemu służy zażalenie na postanowienie o zaniechaniu ścigania karnego.
k.p.k. art. 306 § § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 441 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia sądowi odwoławczemu przedstawienie Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy przyjęcia zażalenia.
k.p.k. art. 466 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 10
Kodeks postępowania karnego
Zasada legalizmu.
k.p.k. art. 425 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 118 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazania sądu dla organu prowadzącego postępowanie po uchyleniu postanowienia o umorzeniu.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 328
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 54
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 55 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 305 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 299 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 228
Kodeks karny
k.k. art. 230
Kodeks karny
k.k. art. 231
Kodeks karny
k.k. art. 233
Kodeks karny
k.k. art. 235
Kodeks karny
k.k. art. 236
Kodeks karny
k.k. art. 245
Kodeks karny
k.k. art. 270
Kodeks karny
k.k. art. 278
Kodeks karny
k.k. art. 294
Kodeks karny
k.k. art. 296
Kodeks karny
k.k. art. 306
Kodeks karny
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa nie zamyka drogi do wydania wyroku. • Pokrzywdzonemu przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia, a nie zażalenia na ponowne postanowienie o umorzeniu. • Wykładnia systemowa i funkcjonalna przepisów Kodeksu postępowania karnego przemawia za brakiem dopuszczalności zażalenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego wskazująca na możliwość zaskarżenia ponownego postanowienia o umorzeniu śledztwa. • Argumentacja pełnomocnika pokrzywdzonego o potrzebie kontroli sądowej działań prokuratora po uchyleniu pierwszej decyzji umarzającej.
Godne uwagi sformułowania
zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy • ustawa stanowi inaczej • nie jest postanowieniem zamykającym drogę do wydania wyroku • pokrzywdzony może wnieść akt oskarżenia • nie przysługuje zażalenie
Skład orzekający
Andrzej Ryński
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Mirek
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ponowne postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa nie jest zaskarżalne zażaleniem, a pokrzywdzonemu przysługuje jedynie prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z ponownym umorzeniem postępowania przygotowawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa pokrzywdzonego i funkcjonowanie organów ścigania. Wyjaśnia, kiedy pokrzywdzony może skutecznie dochodzić swoich praw po decyzji prokuratury.
“Czy pokrzywdzony może zaskarżyć ponowne umorzenie śledztwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.