I KZP 10/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez skład zwykły Sądu Najwyższego, dotyczące możliwości reprezentowania małoletniego pokrzywdzonego przez jednego z rodziców w postępowaniu karnym, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców. Sprawa wywodziła się z prywatnoskargowego aktu oskarżenia wniesionego przez matkę małoletniej Pauliny S. przeciwko jej ojcu, Sewerynowi S., o czyn z art. 157 § 2 k.k. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 51 § 2 k.p.k.) oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 98 § 2 pkt 2 i § 3 k.r.o.), stwierdził, że regulacje te wyłączają możliwość reprezentowania małoletniego przez jednego z rodziców, gdy drugi rodzic jest oskarżonym. Podkreślono, że wynika to z zasady ochrony dobra dziecka i rodziny, a w takiej sytuacji konieczne jest ustanowienie kuratora przez sąd opiekuńczy. Uchwała ma na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych i zapewnienie właściwej ochrony praw małoletnich pokrzywdzonych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad reprezentacji małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców.
Dotyczy sytuacji, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców. W innych przypadkach zastosowanie mogą mieć inne zasady.
Zagadnienia prawne (1)
Czy rodzic małoletniego pokrzywdzonego może wykonywać jego prawa w postępowaniu karnym (w tym z oskarżenia prywatnego), jeśli oskarżonym jest drugi z rodziców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rodzic małoletniego pokrzywdzonego nie może wykonywać jego praw w postępowaniu karnym, jeśli oskarżonym jest drugi z rodziców.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 98 § 2 pkt 2 i § 3 k.r.o.) stosowane odpowiednio w postępowaniu karnym (art. 51 § 2 k.p.k.) wyłączają możliwość reprezentowania dziecka przez jednego z rodziców, gdy drugi rodzic jest stroną przeciwną. Wynika to z konieczności ochrony dobra dziecka i zapobiegania konfliktom interesów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sabina S. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pokrzywdzonej / oskarżyciel prywatny |
| Paulina S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona / oskarżyciel prywatny |
| Seweryn S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 51 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, w związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wyłącza możliwość reprezentowania małoletniego pokrzywdzonego przez jednego z rodziców, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców.
k.r.o. art. 98 § § 2 pkt 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wyłącza możliwość reprezentowania dziecka przez rodzica przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, z pewnymi wyjątkami.
k.r.o. art. 98 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy § 2 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym.
Pomocnicze
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Przepis określający czyn zabroniony (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni).
k.k. art. 66 § § 1
Kodeks karny
Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.
k.k. art. 67 § § 1
Kodeks karny
Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Podstawa orzeczenia środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie (brak skargi uprawnionego oskarżyciela).
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna podstawa kasacyjna (rażące naruszenie przepisów).
u.SN art. 59
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa prawna przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konflikt interesów między rodzicami uniemożliwia reprezentację małoletniego przez jednego z nich, gdy drugi jest oskarżony. • Konieczność systemowego stosowania przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w postępowaniu karnym. • Ochrona dobra dziecka i więzów rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
Rodzic małoletniego nie może, działając w charakterze przedstawiciela ustawowego, wykonywać praw tego małoletniego jako pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, w tym także w postępowaniu z oskarżenia prywatnego, jeżeli oskarżonym jest drugi z rodziców. • Nie jest możliwe rozwiązanie wszystkich wyżej zarysowanych dylematów – związanych z reprezentacją małoletniego pokrzywdzonego przez jego przedstawicieli ustawowych, w wypadku popełnienia na jego szkodę przestępstwa przez osobę trzecią, a także przez innego niż rodzic członka rodziny – bez zastosowania wykładni systemowej i odwołania się do rozwiązań przewidzianych w art. 97 § 2 k.r.o. oraz w art. 98 § 2 pkt 1 i 2 w zw. z § 3 k.r.o. • Interes małoletniego pokrzywdzonego bez wątpienia nie dozna natomiast uszczerbku, gdy organ ścigania – po powzięciu z urzędu wiadomości o popełnieniu przez jednego z rodziców przestępstwa na szkodę małoletniego lub po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu takiego przestępstwa przez drugiego z rodziców (...) wystąpi o ustanowienie kuratora.
Skład orzekający
S. Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
T. Artymiuk
członek
M. Laskowski
członek
R. Malarski
członek
J. Matras
członek
J. Szewczyk
członek
D. Świecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad reprezentacji małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oskarżonym jest drugi z rodziców. W innych przypadkach zastosowanie mogą mieć inne zasady.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z ochroną praw małoletnich i konfliktem interesów w rodzinie, co jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i karnego.
“Rodzic nie może być adwokatem dziecka przeciwko drugiemu rodzicowi w sądzie karnym.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.