Orzeczenie · 2025-05-14

I KO 48/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawznowienie postępowaniakpkprzyczyna odwoławczakrsprawomocność

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w przedmiocie pisma obrońcy skazanych, sygnalizującego potrzebę wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 roku, sygn. akt I KK 278/24. Obrońca wskazał na potencjalną bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wynikającą z rzekomo wadliwego powołania sędzi Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu. Podkreślono, że pismo sygnalizacyjne nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania i nie rodzi obowiązku jego rozpoznania w tym trybie. Ponadto, Sąd wskazał, że orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., co wyklucza możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego. Sąd odwołał się do wcześniejszego zarządzenia z dnia 9 kwietnia 2025 roku, sygn. akt I KO 107/24, w którym stwierdzono już niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego. Sąd odrzucił również argumentację opartą na orzecznictwie międzynarodowym, wskazując, że nie stwarza ono formalnej podstawy do wzruszania orzeczeń Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji, które nie odnoszą się do odpowiedzialności karnej danej osoby. Na koniec, Sąd Najwyższy obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego oraz charakteru pisma sygnalizacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania kasacyjnego, wskazujące na potencjalną bezwzględną przyczynę odwoławczą, może być rozpoznane jako wniosek o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo sygnalizacyjne nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania i nie rodzi po stronie sądu obowiązku jego rozpoznania w tym trybie. Okoliczności w nim podniesione mogą być jedynie zweryfikowane z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje po stronie sądu obowiązku jego rozpoznania jako wniosku o wznowienie postępowania. Sąd podkreślił, że brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania.

Czy postępowanie kasacyjne zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji może być wznowione na podstawie art. 540 § 1 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., co wyklucza możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że z istoty postępowania kasacyjnego wynika, iż nie jest ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia o zasadności oskarżenia, lecz do zbadania zasadności nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Orzeczeniem kończącym postępowanie może być jedynie wydane przez Sąd Najwyższy orzeczenie następcze o umorzeniu postępowania lub o uniewinnieniu oskarżonego po uchyleniu wyroku w wyniku kasacji.

Czy orzecznictwo międzynarodowych trybunałów, w tym ETPCz, stwarza nową formalną podstawę umożliwiającą wzruszanie orzeczeń Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji nie odnoszących się do odpowiedzialności karnej danej osoby?

Odpowiedź sądu

Nie, żadne z orzeczeń międzynarodowych trybunałów nie stwarza nowej formalnej podstawy umożliwiającej wzruszanie orzeczeń Sądu Najwyższego w przedmiocie kasacji nie odnoszących się do odpowiedzialności karnej danej osoby.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenia ETPCz nie mają mocy powszechnie obowiązującej i obejmują jedynie strony postępowania, a wyroki pilotażowe mają zasięg wykraczający poza sprawę główną. Związanie sądów wykładnią Konwencji zawartą w orzecznictwie ETPCz nie oznacza przyznania kompetencji do likwidowania kolizji norm ustawowych i konwencyjnych sędziom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie niedopuszczalności wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznaskazany
P. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 542 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

a contrario

Pomocnicze

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 544 § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo sygnalizacyjne nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania. • Orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. • Wcześniejsze zarządzenie o niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego wiąże. • Orzecznictwo międzynarodowe nie stwarza podstaw do wzruszania orzeczeń SN w przedmiocie kasacji.

Odrzucone argumenty

Istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu wadliwego powołania sędziego. • Możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego na podstawie orzecznictwa międzynarodowego.

Godne uwagi sformułowania

pismo sygnalizacyjne nie implikuje po stronie sądu [...] ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania • brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania • oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy • z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia „o zasadności oskarżenia [...]” • niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego

Skład orzekający

Adam Roch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego oraz charakteru pisma sygnalizacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawomocnością orzeczeń Sądu Najwyższego i możliwością ich wzruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy SN może wznowić własne prawomocne postanowienie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst