Orzeczenie · 2026-07-02

I KK 90/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-02
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkrajowa rada sądownictwak.p.k.konstytucjaekpc

W sprawie o sygnaturze akt I KK 90/26 wpłynął wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek został złożony przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, który jako podstawę wyłączenia wskazał istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Powodem tych wątpliwości miała być procedura nominacyjna, w ramach której sędzia A.D. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, a która odbyła się przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu wniosku przywołano szereg orzeczeń sądowych, w tym międzynarodowych, kwestionujących gwarancje bezstronności i niezawisłości sędziów powołanych w takich procedurach. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2026 r., uznał go za zasadny. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że konieczność wyłączenia sędziego A.D. nie ulega wątpliwości, a okoliczności te były już przedmiotem analizy w uchwałach Sądu Najwyższego, w tym uchwale składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20) oraz uchwale siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22). Sąd podkreślił, że sąd orzekający, w którego składzie uczestniczyłby sędzia A.D., nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC, a postępowanie obciążone byłoby wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach kasacyjnych ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z procedury nominacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury nominacyjnej i orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury nominacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sędzia powołany w procedurze nominacyjnej ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. może budzić uzasadnione wątpliwości co do swojej bezstronności i niezawisłości, co stanowi podstawę do wyłączenia od orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
oskarżycielka posiłkowa

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
A.D.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył sędzia A.D., nie spełniałby kryteriów bezstronności i niezawisłości.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie prowadzone przez sąd, który nie spełnia kryteriów bezstronności i niezawisłości, jest obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego ze względu na procedurę nominacyjną. • Niespełnianie przez sąd orzekający kryteriów bezstronności i niezawisłości.

Godne uwagi sformułowania

istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego • procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • brak dochowania przez sędziego objętego wnioskiem gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości • sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka • postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

A.D.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach kasacyjnych ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z procedury nominacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury nominacyjnej i orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu procedur nominacyjnych na bezstronność sądów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od sprawy. Kluczowe orzeczenie w sprawie praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst