Orzeczenie · 2026-07-02

I KK 90/26Wyłączenie sędziego sąd najwyższy kasacja 14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-02
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćKRSKonstytucjaEKPC

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt I KK 90/26 został złożony przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Jako podstawę wyłączenia wskazano istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikającą z procedury nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu wniosku przytoczono szereg orzeczeń sądowych, w tym międzynarodowych, wskazujących na brak dochowania przez sędziego objętego wnioskiem gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2026 r., uznał go za zasadny. Stwierdzono, że konieczność wyłączenia sędziego A.D. od orzekania w niniejszym postępowaniu nie ulega wątpliwości. Okoliczności na nią wskazujące były przedmiotem obszernej analizy w uchwałach Sądu Najwyższego, w tym uchwale składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20) oraz uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22). Sąd podkreślił, że w świetle powyższych orzeczeń, zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego, ponieważ sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie procedura nominacyjna budzi wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą nominacyjną przed KRS po zmianach z 2017 r.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury nominacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego A.D. za zasadny, powołując się na wcześniejsze uchwały Sądu Najwyższego dotyczące wadliwej procedury nominacyjnej przed KRS, które skutkują brakiem spełnienia kryteriów bezstronności i niezawisłości sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
oskarżycielka posiłkowa

Strony

NazwaTypRola
J.S.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
A.D.osoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kryterium bezstronności sądu.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza związana z wadą postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego ze względu na procedurę nominacyjną przed KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • Sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył sędzia A.D., nie spełniałby kryteriów bezstronności i niezawisłości wynikających z Konstytucji i EKPC.

Godne uwagi sformułowania

istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego • procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • brak dochowania przez sędziego objętego wnioskiem gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości • sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka • postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

A.D.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie procedura nominacyjna budzi wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą nominacyjną przed KRS po zmianach z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu procedur nominacyjnych na bezstronność sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej nominacji. Czy to cios w praworządność?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst