Orzeczenie · 2026-02-26

I KK 429/25Uchylenie przepadku pojazdu po alkoholu

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
alkoholjazda pod wpływemprzepadek pojazdukasacjaSąd Najwyższykodeks karnyprawo karnebezpieczeństwo ruchu drogowego

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Głubczycach, który skazał P. B. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k., orzekł m.in. przepadek równowartości pojazdu mechanicznego na podstawie art. 44b § 2 k.k. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, wskazując, że wniosek prokuratora w zakresie przepadku był wadliwy, ponieważ zawartość alkoholu w organizmie skazanego (0,26 mg/l w wydychanym powietrzu) była niższa niż próg wskazany w art. 178a § 5 k.k., który wyłączał możliwość orzeczenia przepadku. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu. Podkreślił, że sąd rozpoznający wniosek na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. ma obowiązek kontroli merytorycznej wniosku i zgodności proponowanych rozstrzygnięć z prawem. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy zaniechał tej kontroli, akceptując wniosek zawierający wadliwe rozstrzygnięcie o przepadku. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 178a § 5 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu i wyroku), sąd zobligowany był orzec przepadek pojazdu lub jego równowartości w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 lub 4 k.k., chyba że zawartość alkoholu była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Ponieważ stężenie alkoholu u P. B. było niższe od tego progu, nie było podstaw do orzeczenia przepadku. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej przepadku, obciążając kosztami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przepadku pojazdu lub jego równowartości w sprawach o prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, zwłaszcza w kontekście niskiego stężenia alkoholu i obowiązku kontroli wniosków prokuratora przez sąd.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2026 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy (niskie stężenie alkoholu).

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie w trybie art. 335 § 2 k.p.k., prawidłowo orzekł przepadek równowartości pojazdu mechanicznego, gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż ustawowy próg wskazany w art. 178a § 5 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo orzekł przepadek równowartości pojazdu mechanicznego, ponieważ zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż próg wskazany w art. 178a § 5 k.k., co wyłączało możliwość orzeczenia przepadku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji zaniechał kontroli merytorycznej wniosku prokuratora. Przepis art. 178a § 5 k.k. (w brzmieniu obowiązującym w dacie czynu i wyroku) wyłączał możliwość orzeczenia przepadku pojazdu lub jego równowartości, gdy zawartość alkoholu była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu. Ponieważ stężenie alkoholu u skazanego było niższe od tego progu, przepadek nie powinien zostać orzeczony. Sąd pierwszej instancji powinien był usunąć wadliwość wniosku lub skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku w zaskarżonej części
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44b § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 178a § § 5

Kodeks karny

Przepis ten wyłączał możliwość orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego lub jego równowartości, gdy zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 626

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował art. 44b § 2 k.k. w zw. z art. 178a § 5 k.k., ponieważ zawartość alkoholu w organizmie sprawcy była niższa niż ustawowy próg wyłączający możliwość orzeczenia przepadku. • Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził należytej kontroli merytorycznej wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozpoznający wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 2 k.p.k. winien przeprowadzić jego kontrolę zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym • zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia • orzeczenie przepadku równowartości pojazdu nie powinno zostać orzeczone

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Igor Zgoliński

członek

Paweł Kołodziejski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przepadku pojazdu lub jego równowartości w sprawach o prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, zwłaszcza w kontekście niskiego stężenia alkoholu i obowiązku kontroli wniosków prokuratora przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2026 r. oraz specyficznych okoliczności sprawy (niskie stężenie alkoholu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje ważny aspekt kontroli wniosków prokuratora przez sądy i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących przepadku, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

“Sąd Najwyższy: Przepadek pojazdu za jazdę po alkoholu tylko powyżej progu. Kluczowa kontrola wniosków prokuratora.”

Dane finansowe

świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst