I KK 371/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. C. od wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie, który skazał go za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci. Kasacja podnosiła zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. i art. 366 w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającego na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności uprzedniej karalności oskarżonego. Zarzucono, że doprowadziło to do wadliwego określenia przypisanego czynu i skazania za okres, który częściowo był już objęty wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gnieźnie. Sąd Najwyższy stwierdził, że porównanie opisów czynów przypisanych w obu wyrokach wskazuje na tożsamość czynów w pewnym zakresie czasowym, co mogło prowadzić do sytuacji procesowej niekorzystnej dla skazanego. Sąd Najwyższy uznał, że brak precyzyjnego określenia czasu popełnienia przestępstwa, gdy ma to istotne znaczenie dla odpowiedzialności karnej, stanowi naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Gnieźnie, aby ten prawidłowo ustalił okres popełnienia przestępstwa i rozważył zakres odpowiedzialności karnej oskarżonego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących określania czasu popełnienia przestępstwa w sprawach o przestępstwa wielokrotne, w szczególności w kontekście niealimentacji i zasady 'rzeczy osądzonej'.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie ten sam czyn (lub jego fragment) jest przedmiotem dwóch postępowań lub wyroków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skazanie za przestępstwo niealimentacji obejmujące okres częściowo już objęty wcześniejszym prawomocnym wyrokiem stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., jeśli nie zostanie precyzyjnie określony czas popełnienia przestępstwa, co ma istotne znaczenie dla odpowiedzialności karnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w przypadku przestępstw wielokrotnych, takich jak niealimentacja, nie ma stanu 'rzeczy osądzonej' (res iudicata), jeśli uprzednie skazanie dotyczy tylko fragmentu zarzuconego później czynu. Jednakże, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w okresie nieobjętym prawomocnym skazaniem jest nowym czynem przestępnym, a granice czasowe kolejnego przestępstwa muszą być precyzyjnie określone. Brak takiego precyzyjnego określenia, gdy ma to istotne znaczenie, stanowi naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.
Czy dwukrotne skazanie za ten sam fragment czynu niealimentacji na szkodę tych samych małoletnich pokrzywdzonych ma istotny wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ma istotny wpływ na treść orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nieprawidłowe ustalenie okresu popełnienia przestępstwa niealimentacji, które wykracza poza okres objęty uprzednim prawomocnym skazaniem, prowadzi do dwukrotnego skazania za ten sam fragment czynu. Taka sytuacja ma istotny wpływ na treść orzeczenia, ponieważ sąd meriti władny jest do dokonania oceny prawnej jedynie w odniesieniu do pozostałego do osądzenia czasokresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wymaga precyzyjnego określenia czasu popełnienia przestępstwa, gdy ma to istotne znaczenie dla pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 366
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuca rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczących uprzedniej karalności, co doprowadziło do wadliwego określenia przypisanego czynu. • Zarzut wadliwego określenia czynu polega na tym, że skazanie obejmuje okres częściowo już objęty wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, co prowadzi do dwukrotnego skazania za ten sam fragment czynu.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • nie wywołuje stanu rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. • nie ma stanu rei iudicata • Brak precyzyjnego określenia czasu popełnienia przestępstwa, gdy ma to istotne znaczenie dla pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej, niewątpliwie stanowi naruszenie przepisu art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. • doszło do dwukrotnego skazania M. C. za ten sam fragment czynu
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Paweł Kołodziejski
członek
Ryszard Witkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących określania czasu popełnienia przestępstwa w sprawach o przestępstwa wielokrotne, w szczególności w kontekście niealimentacji i zasady 'rzeczy osądzonej'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie ten sam czyn (lub jego fragment) jest przedmiotem dwóch postępowań lub wyroków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie problemu niealimentacji i pokazuje, jak kluczowe dla sprawiedliwego wyroku jest precyzyjne ustalenie faktów i przestrzeganie procedur prawnych, nawet w sprawach pozornie rutynowych.
“Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę procesową.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.