Orzeczenie · 2026-07-23

I KK 214/26Umorzenie postępowania po śmierci oskarżonego 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-23
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
alimentyniealimentacjakasacjaśmierć oskarżonegoumorzenie postępowaniaSąd Najwyższyprawo karneobowiązek alimentacyjny

Sąd Rejonowy w Turku wydał wyrok skazujący M.P. za przestępstwo uchylania się od obowiązku alimentacyjnego (art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 64 k.k.), orzekając karę roku pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie Prokurator Generalny wniósł kasację od tego wyroku, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a konkretnie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Głównym argumentem kasacji było to, że oskarżony M.P. zmarł przed wydaniem wyroku skazującego przez Sąd Rejonowy, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, ustalił, że oskarżony faktycznie zmarł przed wydaniem wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a śmierć oskarżonego stanowi okoliczność wyłączającą postępowanie określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne, obciążając kosztami sądowymi Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skutkuje umorzeniem postępowania, niezależnie od wiedzy sądu o tym fakcie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i sytuacji, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku.

Zagadnienia prawne (1)

Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.) oraz okoliczność wyłączającą postępowanie (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.), co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. ma charakter bezwzględny i powinien być stosowany niezależnie od tego, czy sąd właściwy do rozpoznania sprawy wiedział o zaistniałej przeszkodzie procesowej (śmierci oskarżonego). Śmierć oskarżonego jest przesłanką do umorzenia postępowania na każdym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
M.P.osoba_fizycznaoskarżony
D.P.osoba_fizycznapokrzywdzony/uprawniony do alimentów

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa okoliczności wyłączające postępowanie, w tym śmierć oskarżonego.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku.

k.k. art. 209 § 1a

Kodeks karny

Przepis dotyczący uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa dopuszczalność kasacji.

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa skutki uwzględnienia kasacji.

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.

k.k. art. 64

Kodeks karny

Okoliczność popełnienia przestępstwa w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa orzekania o kosztach w przypadku umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.) i okoliczność wyłączającą postępowanie (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. • Śmierć oskarżonego jest okolicznością wyłączającą postępowanie określoną w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., co oznacza, że pociąga ona za sobą konieczność umorzenia prowadzonego postępowania karnego. • Nie ma przy tym znaczenia, że Sąd właściwy do rozpoznania sprawy nie wiedział o zaistniałej przeszkodzie procesowej, ponieważ przepis art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. ma charakter bezwzględny i powinien być stosowany niezależnie od powodów zaistnienia tego uchybienia oraz w każdym stadium procesu, w którym określona w tym przepisie przesłanka zaistnieje.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skutkuje umorzeniem postępowania, niezależnie od wiedzy sądu o tym fakcie."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i sytuacji, gdy oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje ważną zasadę procesową dotyczącą skutków śmierci oskarżonego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale też ilustruje, jak procedury sądowe radzą sobie z takimi sytuacjami.

Sąd Najwyższy umorzył sprawę karną z powodu śmierci oskarżonego. Czy wyrok mógł zostać wydany?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst