I GSK 953/22Zwolnienie z oplaty składki ZUS naruszenie kpa 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję ZUS odmawiającą spółce cywilnej zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres marzec-maj 2020 r. ZUS zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 185 § 1 PPSA, art. 9, 10 § 1 i 79a § 1 KPA oraz art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19, twierdząc, że skarga spółki nie zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej, mimo pewnych nieprawidłowości w ich sformułowaniu, można zrekonstruować. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że WSA prawidłowo uznał naruszenie przez organ art. 79a § 1 KPA. Przepis ten nakłada na organ obowiązek informowania strony o przesłankach, które nie zostały spełnione, a które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W tej sprawie organ nie poinformował spółki o konieczności złożenia brakujących deklaracji rozliczeniowych przed upływem terminu (30 czerwca 2020 r.), co uniemożliwiło spółce dotrzymanie tego terminu i ostatecznie doprowadziło do negatywnego rozpatrzenia wniosku. NSA podkreślił, że organ powinien działać wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami, a celem art. 79a § 1 KPA jest zapobieganie zaskoczeniu strony negatywnym rozstrzygnięciem. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19, wskazując, że WSA nie nakazał organowi zastosowania tego przepisu, a jedynie odwołał się do niego jako wyznacznika kierunku stosowania zwolnień. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS na podstawie art. 184 PPSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na obowiązek organów administracji publicznej informowania stron o brakach we wnioskach, zgodnie z art. 79a § 1 KPA, zwłaszcza w kontekście terminów ustawowych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wnioskami o zwolnienie z opłacania składek w okresie pandemii COVID-19, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej naruszył przepisy KPA (art. 9, 10 § 1, 79a § 1) poprzez brak poinformowania strony o brakach we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, co uniemożliwiło jej dotrzymanie terminu do złożenia dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył art. 79a § 1 KPA, ponieważ nie poinformował strony o konieczności złożenia brakujących dokumentów rozliczeniowych przed upływem terminu, co uniemożliwiło jej dotrzymanie tego terminu.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo uznał naruszenie art. 79a § 1 KPA. Przepis ten nakłada na organ obowiązek informowania strony o przesłankach, które nie zostały spełnione, a które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Brak takiej informacji ze strony organu uniemożliwił stronie dotrzymanie terminu do złożenia dokumentów, co było warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy ustawy COVID-19 (art. 15zzzzzn(2)) w kontekście zwolnienia z opłacania składek?
Odpowiedź sądu
Tak, WSA prawidłowo odwołał się do art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19 jako wskazania kierunku stosowania zwolnień, nie nakazując organowi jego bezpośredniego zastosowania w sytuacji, gdy przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania decyzji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie zalecił organowi zastosowania art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19, a jedynie wskazał na ten przepis jako wyznaczający kierunek stosowania zwolnień. Sąd nie zobowiązał tym samym do informowania o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a jedynie wskazał, że organ powinien rozważyć zastosowanie tego przepisu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wysłuchania i wypowiedzenia się strony.
k.p.a. art. 79a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania o przesłankach mogących wpłynąć na wynik sprawy.
ustawa COVID-19 art. 31zo
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Obowiązek przesyłania deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r.
ustawa COVID-19 art. 31zo
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Obowiązek przesyłania deklaracji rozliczeniowych za marzec, kwiecień i maj 2020 r.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Termin zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności - złożenie deklaracji do 30 czerwca 2020 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Adresatem normy jest NSA, nie sąd I instancji. Dotyczy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA z urzędu bierze pod uwagę przesłanki nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkiego i wnikliwego załatwiania spraw.
k.p.a. art. 180
Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie KPA w postępowaniach szczególnych.
u.s.u.s. art. 123
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa prawna stosowania KPA w sprawach składek.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 7
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Odmowa zwolnienia następuje w drodze decyzji.
ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 8
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Odpowiednie stosowanie przepisów KPA do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn § 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis wskazujący kierunek stosowania zwolnień, ale nieobowiązujący w dacie wydania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ art. 79a § 1 KPA poprzez brak poinformowania strony o brakach we wniosku, co uniemożliwiło dotrzymanie terminu do złożenia dokumentów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty ZUS dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 185 § 1 PPSA, art. 9, 10 § 1 i 79a § 1 KPA oraz art. 15zzzzzn(2) ustawy COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
adresatem normy procesowej art. 185 § 1 p.p.s.a. jest Naczelny Sąd Administracyjny, a nie Sąd I instancji • przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona (...) nie korzysta z takiej możliwości. • Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Piotr Piszczek
sędzia
Marek Sachajko
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek organów administracji publicznej informowania stron o brakach we wnioskach, zgodnie z art. 79a § 1 KPA, zwłaszcza w kontekście terminów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wnioskami o zwolnienie z opłacania składek w okresie pandemii COVID-19, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania jest przestrzeganie przez organy obowiązków informacyjnych wobec stron, co ma znaczenie praktyczne dla wielu postępowań administracyjnych.
“Czy organ administracji może zignorować Twoje prawa? Kluczowa lekcja z NSA o obowiązku informowania!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.