I GSK 917/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na 2018 r. Skarżący twierdził, że posiadał interes prawny do udziału w pierwotnym postępowaniu, wszczętym przez A.K., ponieważ strony pozostawały w konflikcie krzyżowym co do tych samych działek rolnych. Zarzucał naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 28 KPA (brak uwzględnienia interesu prawnego) i art. 145 § 1 pkt 4 KPA (nieprawidłowe uznanie braku podstaw do wznowienia postępowania). Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że status strony w postępowaniu administracyjnym wymaga wykazania interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. W ocenie NSA, skarżący wykazał jedynie interes faktyczny, polegający na ustaleniu okoliczności faktycznych dotyczących posiadania gruntów, co nie uprawnia do statusu strony w postępowaniu prowadzonym przez innego rolnika. Brak wskazania normy prawa materialnego uzasadniającej interes prawny skarżącego do bycia stroną w postępowaniu A.K. doprowadził do uznania zarzutu naruszenia art. 28 KPA za chybiony. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 KPA również został uznany za niezasadny, gdyż wnioskodawca musi być stroną postępowania, aby móc skutecznie domagać się jego wznowienia. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że do statusu strony w postępowaniu administracyjnym wymagany jest interes prawny, a nie tylko faktyczny, nawet w sytuacji konfliktu krzyżowego dotyczącego tych samych gruntów rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i wznowieniem postępowania, ale zasada dotycząca interesu prawnego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, może skutecznie złożyć wniosek o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca musi być stroną postępowania, aby móc skutecznie domagać się jego wznowienia.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu administracyjnym wymaga wykazania interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. Skarżący nie wykazał takiego interesu w postępowaniu prowadzonym przez innego rolnika, mimo konfliktu krzyżowego dotyczącego tych samych działek.
Czym różni się interes prawny od interesu faktycznego w rozumieniu art. 28 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interes prawny musi znajdować umocowanie w normie prawnej, podczas gdy interes faktyczny jest subiektywnym przekonaniem o korzyści.
Uzasadnienie
Interes prawny jest obiektywny i oparty na przepisach prawa, podczas gdy interes faktyczny jest subiektywny. Tylko interes prawny uprawnia do statusu strony postępowania administracyjnego.
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ochronie podlegają tylko interesy prawne, a nie faktyczne.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
ppsa art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku wyroków oddalających skargę kasacyjną, uzasadnienie może ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
ppsa art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2023 r. poz. 259 art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2021 r. poz. 735 art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2021 r. poz. 735 art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2021 r. poz. 735 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2021 r. poz. 735 art. 149 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa PROW art. 20 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W sytuacji konfliktu krzyżowego płatność ma należeć się posiadaczowi zależnemu.
Dz.U. 2018 poz 627 art. 27 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2024 poz 572 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. poz. 415 ze zm. § § 2 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W sytuacji konfliktu krzyżowego między posiadaczem samoistnym a osobą podającą się za posiadacza zależnego, płatność ma należeć się posiadaczowi zależnemu.
Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W sytuacji konfliktu krzyżowego między posiadaczem samoistnym a osobą podającą się za posiadacza zależnego, płatność ma należeć się posiadaczowi zależnemu.
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 KPA poprzez uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania. • Naruszenie art. 28 KPA przez niedostrzeżenie interesu prawnego skarżącego w postępowaniu dotyczącym innego rolnika. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. • Naruszenie prawa materialnego (rozporządzenie Ministra Rolnictwa, art. 336 kc, art. 20 ust. 1 ustawy PROW) poprzez ich niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Ochronie w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu jurysdykcyjnym podlegają tylko interesy o charakterze kwalifikowanym. • Różnica pomiędzy interesem faktycznym i prawnym sprowadza się do tego, że pierwszy z nich jest odbiciem subiektywnego przekonania jednostki o korzyści wynikającej z istniejącego stanu rzeczy. Drugi z interesów musi znajdować umocowanie w normie prawnej.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Joanna Salachna
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że do statusu strony w postępowaniu administracyjnym wymagany jest interes prawny, a nie tylko faktyczny, nawet w sytuacji konfliktu krzyżowego dotyczącego tych samych gruntów rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i wznowieniem postępowania, ale zasada dotycząca interesu prawnego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego - definicji strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Choć dotyczy płatności rolnych, zasady są uniwersalne.
“Czy konflikt o działkę rolną daje prawo do bycia stroną w cudzym postępowaniu? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.