Orzeczenie · 2026-03-11

I GSK 645/23Uchylenie decyzji zwrot dofinansowania UE 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-11
NSAInneWysokansa
środki unijnepolityka spójnościtrwałość projektuzmiana właścicielaMŚPduże przedsiębiorstwozwrot dofinansowaniarozporządzenie 1303/2013rozporządzenie 651/2014korekta finansowa

Sprawa dotyczyła zwrotu środków unijnych przyznanych spółce T. Sp. z o.o. na realizację projektu. Po sprzedaży 100% akcji spółki dużemu przedsiębiorcy w okresie trwałości projektu, Zarząd Województwa Świętokrzyskiego uznał to za naruszenie zasady trwałości i nakazał zwrot części dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podtrzymał tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu. Sąd uznał, że sprzedaż akcji spółki beneficjenta dużemu przedsiębiorcy w okresie trwałości projektu nie stanowi naruszenia art. 71 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia 1303/2013, jeśli projekt nadal funkcjonuje zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a sama infrastruktura nie zmieniła właściciela. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014, zmiana statusu przedsiębiorstwa (np. z MŚP na duże przedsiębiorstwo) następuje dopiero po powtórzeniu się przekroczenia pułapów w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych, chyba że jest to związane z połączeniem lub przejęciem, co jednak nie ma zastosowania w każdym przypadku, jak wynika z orzecznictwa TSUE. Sąd wskazał również na zasadę in dubio pro libertate (art. 7a § 1 kpa) przemawiającą za interpretacją przepisów na korzyść strony. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących trwałości projektów finansowanych z UE, zmiany statusu MŚP w wyniku transakcji kapitałowych oraz zasady in dubio pro libertate w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży akcji spółki beneficjenta i może wymagać analizy w kontekście konkretnych zapisów umowy o dofinansowanie oraz szczegółowych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sprzedaż 100% akcji spółki beneficjenta dużemu przedsiębiorcy w okresie trwałości projektu stanowi naruszenie zasady trwałości projektu w rozumieniu art. 71 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia 1303/2013?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama sprzedaż akcji spółki beneficjenta dużemu przedsiębiorcy w okresie trwałości projektu nie stanowi naruszenia zasady trwałości projektu, jeśli projekt nadal funkcjonuje zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a infrastruktura nie zmieniła właściciela i nie doszło do istotnej zmiany charakteru operacji, celów lub warunków jej wdrażania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że sprzedaż akcji nie jest zmianą własności elementu infrastruktury, a spółka nadal realizuje projekt zgodnie z umową. Podkreślono, że zmiana statusu przedsiębiorstwa z MŚP na duże przedsiębiorstwo następuje zgodnie z art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014, co wymaga powtórzenia przekroczenia pułapów w ciągu dwóch okresów obrachunkowych, a nie następuje automatycznie w dniu transakcji, chyba że jest to związane z połączeniem lub przejęciem w specyficznych okolicznościach.

Czy zmiana statusu beneficjenta z MŚP na duże przedsiębiorstwo w wyniku nabycia akcji następuje automatycznie w dniu transakcji, czy też wymaga powtórzenia przekroczenia pułapów w ciągu dwóch okresów obrachunkowych zgodnie z art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zmiana statusu przedsiębiorstwa z MŚP na duże przedsiębiorstwo w wyniku nabycia akcji następuje zgodnie z zasadą określoną w art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014, która przewiduje, że zjawisko przekroczenia pułapów musi powtórzyć się w ciągu dwóch kolejnych okresów obrachunkowych, aby nastąpiła zmiana statusu.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na wykładnię art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014 oraz orzecznictwo TSUE (wyrok w sprawie T-745/17), stwierdził, że zasada dwóch lat obrachunkowych ma zastosowanie również w przypadku zmiany struktury akcjonariatu, a utrata statusu MŚP nie następuje automatycznie w dniu transakcji, chyba że przepisy stanowią inaczej w specyficznych sytuacjach.

Czy w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej dotyczącej statusu MŚP i trwałości projektu, należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasada in dubio pro libertate, wyrażona w art. 7a § 1 kpa, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i przemawia za korzystną dla strony interpretacją spornych przepisów.

Uzasadnienie

NSA uznał, że w sytuacji niejasności interpretacyjnych dotyczących przepisów o statusie MŚP i trwałości projektu, należy stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, co dodatkowo wspiera uchylenie decyzji organu i wyroku WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i zaskarżoną decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego.

Przepisy (42)

Główne

rozporządzenie 1303/2013 art. 71 § ust. 1 lit. b)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

rozporządzenie 1303/2013 art. 71 § ust. 1 lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

rozporządzenie 651/2014 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014

rozporządzenie 651/2014 art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014

Pomocnicze

ufp art. 60 § pkt 6

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 61 § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

ufp art. 207 § ust. 9 pkt 1

Ustawa o finansach publicznych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa wdrożeniowa art. 6

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 9 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

ustawa wdrożeniowa art. 9 § ust. 2 pkt 9 lit. a

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

Ustawa o samorządzie województwa art. 41 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o samorządzie województwa art. 46 § ust. 2a

rozporządzenie 1303/2013 art. 143 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

rozporządzenie 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 207 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 6

rozporządzenie 651/2014 art. 6

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014

rozporządzenie 651/2014 art. 2 § ust. 1-3

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014

rozporządzenie 651/2014 art. 3 § ust. 3 Załącznika I

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014

k.p.a. art. 7a § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 3 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzedaż akcji spółki beneficjenta dużemu przedsiębiorcy w okresie trwałości projektu nie stanowi naruszenia zasady trwałości, jeśli projekt nadal funkcjonuje zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. • Zmiana statusu przedsiębiorstwa z MŚP na duże przedsiębiorstwo następuje zgodnie z art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014, wymagając powtórzenia przekroczenia pułapów w ciągu dwóch okresów obrachunkowych. • Zasada in dubio pro libertate (art. 7a § 1 kpa) przemawia za rozstrzyganiem wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony.

Odrzucone argumenty

Organ i WSA błędnie uznały, że sprzedaż akcji stanowi zmianę własności elementu infrastruktury dającą nienależną korzyść (art. 71 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1303/2013). • Organ i WSA błędnie uznały, że sprzedaż akcji spowodowała istotną zmianę wpływająca na charakter operacji, cele lub warunki wdrażania projektu (art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1303/2013). • WSA błędnie zinterpretował art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014, uznając, że zmiana statusu MŚP następuje natychmiastowo w dniu transakcji, a nie po dwóch okresach obrachunkowych.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela powyższego stanowiska WSA i przyznaje rację skarżącej kasacyjnie spółce. • Podkreślić należy, że Załącznik I ani też inne obowiązujące przepisy prawa nie przewidują żadnej szczególnej regulacji odnośnie do przekroczenia ww. pułapów w związku z nabyciem akcji beneficjenta przez inne przedsiębiorstwo. • TSUE wyjaśnił, że Podręcznik MŚP nie stanowi tekstu prawnie wiążącego, nie może stanowić odstępstwa od stosowania wiążącej zasady zawartej w art. 4 ust. 2 Załącznika I do rozporządzenia 651/2014 lub ograniczenia jej zakresu, a także jest pozbawiony mocy prawnej i w żaden sposób nie wiąże właściwych organów.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Dariusz Dudra

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących trwałości projektów finansowanych z UE, zmiany statusu MŚP w wyniku transakcji kapitałowych oraz zasady in dubio pro libertate w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży akcji spółki beneficjenta i może wymagać analizy w kontekście konkretnych zapisów umowy o dofinansowanie oraz szczegółowych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z funduszami unijnymi i interpretacją przepisów dotyczących MŚP, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyrok NSA stanowi istotne wyjaśnienie dla beneficjentów środków unijnych.

“Sprzedaż firmy nie oznacza utraty unijnego dofinansowania? NSA wyjaśnia zasady trwałości projektu.”

Dane finansowe

WPS: 183 527,07 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst