Orzeczenie · 2026-06-18

I GSK 601/24Oddalenie skargi kasacyjnej postępowanie egzekucyjne 28

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-18
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjneskarga kasacyjnaNSAnależności pieniężneumorzenie postępowaniarozłożenie na ratywierzycielzobowiązanyprawo administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę M. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozpoznania istoty sprawy i błędne uznanie, że postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte i kontynuowane, a także oddalenie wniosków dowodowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a spółka nie wykazała takiego wpływu. Sąd wyjaśnił, że art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. Złożenie wniosków o rozłożenie należności na raty nie jest przesłanką odstąpienia od tych działań ani nie powoduje niemożności wystawienia tytułów wykonawczych. Sąd wskazał, że postępowanie w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. dotyczy badania przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a nie zasadności wniosków o ulgi. Wnioski dowodowe zgłoszone w skardze kasacyjnej zostały uznane za niedopuszczalne, ponieważ nie wykazano wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji, a NSA nie prowadzi postępowania dowodowego w celu zwalczenia ustaleń faktycznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że wnioski o rozłożenie należności na raty nie wstrzymują postępowania egzekucyjnego i nie stanowią podstawy do jego umorzenia, a także interpretacja wymogu wykazania istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym w administracji i skargą kasacyjną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego lub wstrzymania jego prowadzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie wniosku o rozłożenie należności na raty nie jest przesłanką odstąpienia od podjęcia przez wierzyciela działań wskazanych w art. 6 § 1 u.p.e.a. ani nie powoduje niemożności wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania ich do organu egzekucyjnego, ani nie skutkuje obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 6 § 1 u.p.e.a. nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności egzekucyjnych, a wnioski o ulgi nie wstrzymują tego obowiązku. Pozwoliłoby to zobowiązanemu na unikanie egzekucji. Postępowanie w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. dotyczy przesłanek umorzenia, a nie zasadności wniosków o ulgi.

Czy Naczelny Sąd Administracyjny może prowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego w ramach rozpoznawania skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Generalnie NSA nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż nie ma uprawnień do ustalania stanu faktycznego. Dopiero w ograniczonych przypadkach, gdy uwzględnione zostaną zarzuty procesowe dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organ lub sąd I instancji, dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do rozbieżnych poglądów w orzecznictwie NSA, wskazując, że w rozpoznawanej sprawie nie postawiono skutecznego zarzutu wadliwego ustalenia stanu faktycznego, a art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej oparte na naruszeniu przepisów postępowania są skuteczne, jeśli nie wykazano ich istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skargi kasacyjnej oparte na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania) nie są skuteczne, jeśli strona nie wykaże, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dla skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym orzeczeniem, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakłada na wierzyciela obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. Wierzyciel może nie podejmować czynności, jeżeli wysokość należności nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż 6 miesięcy.

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, które mogą nastąpić, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które spowodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niecelowe lub niemożliwe.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa elementy uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa obowiązek strony wnoszącej skargę kasacyjną do wskazania i uzasadnienia podstaw kasacyjnych.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA oraz możliwość brania z urzędu pod uwagę nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa sposób uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy możliwości przeprowadzenia dowodu w postępowaniu przed NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie wniosków o rozłożenie należności na raty nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. • Postępowanie w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a. dotyczy badania przesłanek umorzenia, a nie zasadności wniosków o ulgi. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą wykazywać istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak rozpoznania istoty sprawy i błędne uznanie możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez oddalenie wniosków dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić wykazując, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny. • Ratio legis wskazanych wyżej regulacji wiąże się zatem z zapobieżeniem sytuacji, w której zobowiązany mógłby przez dowolne wnioskowanie odraczać rozpoczęcie przymusowego ściągania należności (i w tym okresie wyzbywać się podlegającego egzekucji majątku) lub przerywać prowadzone już przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. • Skarżąca nie dostrzega, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a .dopuszcza się jedynie badanie tych przesłanek, które warunkują umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Marek Krawczak

sprawozdawca

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wnioski o rozłożenie należności na raty nie wstrzymują postępowania egzekucyjnego i nie stanowią podstawy do jego umorzenia, a także interpretacja wymogu wykazania istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym w administracji i skargą kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją administracyjną ze względu na interpretację przepisów dotyczących wniosków o raty i wymogów skargi kasacyjnej.

Wnioski o raty nie wstrzymają egzekucji administracyjnej – NSA wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst