Orzeczenie · 2025-08-13

I GSK 591/22Nieprzekraczalny termin koszty postępowania egzekucyjnego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-13
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneterminykompetencja organuNSAZUSprawo administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS dotyczące obciążenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego. Dyrektor zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami, a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 64c § 6a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Kluczowym zagadnieniem była interpretacja miesięcznego terminu na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, liczony od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne. NSA potwierdził stanowisko WSA, że termin ten ma charakter nieprzekraczalny i jego upływ skutkuje utratą kompetencji organu do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów. Sąd podkreślił, że termin ten jest liczony od daty doręczenia postanowienia, a nie od momentu uzyskania przez nie przymiotu ostateczności. W związku z tym, wydanie postanowienia obciążającego wierzyciela kosztami po upływie tego terminu było nieuprawnione. NSA uznał również, że choć uzasadnienie wyroku WSA mogło nie zawierać wystarczających wskazań co do dalszego postępowania (naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.), uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż organ od początku nie miał podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia. Ostatecznie, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IAS.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja nieprzekraczalnego charakteru terminów dla organów w postępowaniu egzekucyjnym oraz momentu ich biegu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy miesięczny termin na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, liczony od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jest terminem nieprzekraczalnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, termin ten jest nieprzekraczalny.

Uzasadnienie

Termin ustawowy, którego naruszenie skutkuje utratą kompetencji organu do podjęcia czynności procesowej, jest terminem bezwzględnie nieprzekraczalnym. Przepisy nie przewidują możliwości jego wydłużenia ani przywrócenia.

Od jakiego momentu należy liczyć miesięczny termin na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, gdy koszty te obciążają wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin należy liczyć od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne.

Uzasadnienie

Ustawodawca odwołał się do daty pewnej, jaką jest termin doręczenia postanowienia, a nie do momentu uzyskania przez postanowienie przymiotu ostateczności, który jest mniej precyzyjny dla biegu terminu.

Czy przekroczenie terminu na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych pozbawia organ kompetencji do wydania postanowienia w przedmiocie tych kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upływ nieprzekraczalnego terminu skutkuje utratą kompetencji organu do wydania postanowienia.

Uzasadnienie

Niezachowanie bezwzględnie nieprzekraczalnego terminu ogranicza kompetencję organu do podjęcia czynności procesowej, co w tym przypadku oznacza niedopuszczalność wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 64 c § § 6a pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Miesięczny termin na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych, liczony od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jest terminem nieprzekraczalnym.

u.p.e.a. art. 64 c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych po upływie terminu z § 6a pkt 2 jest niedopuszczalne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 c § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku, gdy organ egzekucyjny jest państwową jednostką budżetową, a wierzyciel działa w podobnym statusie, wydatki egzekucyjne pokrywane są z budżetu państwa, a wierzyciel nie jest obciążany kosztami.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tego przepisu (brak wskazań co do dalszego postępowania) nie miało wpływu na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tego przepisu (brak wskazań co do dalszego postępowania) nie miało wpływu na wynik sprawy.

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności została naruszona przez wydanie postanowienia z naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Miesięczny termin na zawiadomienie wierzyciela o kosztach egzekucyjnych jest nieprzekraczalny. • Upływ terminu pozbawia organ kompetencji do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów. • Termin należy liczyć od daty doręczenia postanowienia, a nie od jego ostateczności.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA (nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, wadliwe uzasadnienie). • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (błędna wykładnia terminu na zawiadomienie o kosztach). • Argument, że termin na zawiadomienie o kosztach jest terminem zawitym, a jego niedochowanie nie przesądza o braku możliwości wydania postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

miesięczny termin na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych [...] ma charakter nieprzekraczalny. • Konsekwencją jego upływu jest utrata kompetencji organu do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych. • Pojęcie terminu w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym należy do wieloznacznych. • Terminy bezwzględnie nieprzekraczalne ograniczają kompetencję organu do podjęcia czynności procesowej. • sformułowanie 'doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne' rozumieć należy jako punkt w czasie, od którego liczyć należy bieg terminu na zawiadomienie wierzyciela o wysokości kosztów.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Pietrasz

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja nieprzekraczalnego charakteru terminów dla organów w postępowaniu egzekucyjnym oraz momentu ich biegu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów i terminów, co jest istotne dla praktyków. Interpretacja nieprzekraczalnego charakteru terminu ma znaczenie dla organów i stron.

Koszty egzekucyjne: Czy organ może obciążyć wierzyciela po terminie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst