I GSK 588/21Odmowa umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego parp
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PARP na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie odmawiające umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. PARP kwestionowała odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 20.724,90 zł, które zostały na nią nałożone po bezskutecznej egzekucji wobec F. sp. z o.o. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i brak uwzględnienia ważnego interesu publicznego oraz niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wskazał, że zaskarżone orzeczenie WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Analiza przepisów u.p.e.a. dotyczących umorzenia kosztów egzekucyjnych wykazała, że przesłanka "gospodarczo nieuzasadnione" obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, określona w art. 64e § 3 u.p.e.a., jest odrębną od przesłanek ważnego interesu publicznego czy niewspółmiernych wydatków. Sąd uznał, że argumentacja PARP o obciążeniu budżetu państwa nie uzasadniała umorzenia kosztów, a organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do umorzenia. Zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały uznane za nieskuteczne, ponieważ skarżąca próbowała nimi zakwestionować ustalenia faktyczne, co powinno być przedmiotem zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności rozróżnienie przesłanek z art. 64e § 2 i § 3 u.p.e.a. oraz możliwość umorzenia kosztów obciążających wierzyciela.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 20 lutego 2021 r. w zakresie art. 64e § 3 u.p.e.a. oraz specyfiki finansowania PARP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku egzekucji należności pieniężnych, gdy wierzyciel jest obciążany kosztami egzekucyjnymi, które nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, organ egzekucyjny może umorzyć te koszty na podstawie przesłanki "gospodarczo nieuzasadnione" (art. 64e § 3 u.p.e.a.), czy też należy badać przesłanki "ważnego interesu publicznego" lub "niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych" (art. 64e § 2 pkt 2 i 3 u.p.e.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne w przypadkach określonych w art. 64e § 3 u.p.e.a., gdy obciążenie wierzyciela obowiązkiem uiszczenia tych kosztów byłoby gospodarczo nieuzasadnione. Przesłanka ta jest odrębna od przesłanek z art. 64e § 2 pkt 2 i 3 u.p.e.a. W postępowaniu tym organ bada wyłącznie, czy istnieje przesłanka gospodarcza, a nie interes publiczny czy niewspółmierne wydatki.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 64e § 3 u.p.e.a. stanowi przepis szczególny dotyczący umorzenia kosztów egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych, gdy wierzyciel jest obciążony tymi kosztami. Przesłanka "gospodarczo nieuzasadnione" jest odrębną podstawą umorzenia, niezależną od przesłanek z § 2. Organ egzekucyjny w tym trybie bada jedynie istnienie tej konkretnej przesłanki, a nie innych, ogólnych przesłanek umorzenia.
Czy argumentacja o finansowaniu PARP z budżetu państwa może stanowić podstawę do uznania obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi za gospodarczo nieuzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, argumentacja o finansowaniu PARP z budżetu państwa nie uzasadnia gospodarczo nieuzasadnionego obciążenia kosztami egzekucyjnymi, ponieważ specyfika Agencji i sposób jej finansowania nie wyłączają obowiązku ponoszenia tych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do przepisów ustawy o utworzeniu PARP oraz przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, stwierdzając, że specyficzny charakter Agencji i jej finansowanie z budżetu państwa nie powodują, że obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi jest gospodarczo nieuzasadnione.
Czy zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być skuteczne, gdy strona w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) nie są skuteczne, gdy strona próbuje zakwestionować stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji. Takie kwestionowanie powinno być oparte na podstawie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że naruszenie prawa materialnego przez sąd administracyjny polega na błędnej subsumpcji lub tolerowaniu błędu organu. Kwestionowanie ustaleń faktycznych nie jest objęte tą podstawą kasacyjną, a powinno być przedmiotem zarzutów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (36)
Główne
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64e § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 2 i 3
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 64e § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
w zw. z art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) oraz w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako: u.p.e.a.)
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 4
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.e.a. art. 7 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 8 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8 § 1
p.p.s.a. art. 183
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, że organy administracji rozpatrzyły wyczerpująco okoliczności sprawy istotne dla ustalenia braku ważnego interesu publicznego uzasadniającego umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i nieuwzględnienie wskazań wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 przy ocenie podstaw prawnych odmowy umorzenia kosztów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji wydanego z naruszeniem przepisów k.p.a. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię art. 64e § 2 pkt 2 i 3 u.p.e.a. i przyjęcie, że nie występuje przesłanka ważnego interesu publicznego oraz niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię art. 64e § 2 pkt 2 i 3 u.p.e.a. i uznanie, że nie występuje przesłanka ważnego interesu publicznego oraz niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych w sytuacji, gdy opłaty są niewyegzekwowane i niezapłacone.
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. • Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów kpa jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w upea, ponieważ przepisy kpa nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. • Przesłanka umorzeniowa wskazana w przepisie szczególnym - art. 64e § 3 u.p.e.a. jest przesłanką inną od przesłanek z art. 64e § 1 pkt 2 i pkt 3 upea i może mieć zastosowanie, kiedy najpierw zaistnieje przesłanka z art. 64e § 1 pk1 u.p.e.a.
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Piotr Piszczek
sędzia
Henryk Wach
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności rozróżnienie przesłanek z art. 64e § 2 i § 3 u.p.e.a. oraz możliwość umorzenia kosztów obciążających wierzyciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 20 lutego 2021 r. w zakresie art. 64e § 3 u.p.e.a. oraz specyfiki finansowania PARP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania egzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i finansowego. Wyjaśnia niuanse interpretacyjne przepisów.
“Koszty egzekucji administracyjnej: Kiedy wierzyciel może liczyć na umorzenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.