I GSK 576/26Uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi na bezczynność ZUS 13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę spółki na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieudostępnienia akt kontroli dotyczącej prawidłowości rozliczania składek. WSA uznał, że postępowanie kontrolne ZUS nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów k.p.a. i nie podlega kontroli sądu administracyjnego, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 180 § 1 i 2 k.p.a. oraz przepisów Konstytucji RP, wskazując, że ingerencja w sferę praw podmiotu kontrolowanego podlega kontroli sądowej, a wyłączenie kognicji sądów administracyjnych narusza konstytucyjne prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd wskazał, że postępowanie kontrolne ZUS, prowadzone na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Kodeksu postępowania administracyjnego, ma cechy postępowania administracyjnego. Prawo wglądu do akt, wynikające z art. 73 § 1 k.p.a., jest podstawowym uprawnieniem procesowym strony, a brak jego realizacji stanowi bezczynność organu w zakresie czynności dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w tym zakresie była dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia akt postępowania kontrolnego oraz potwierdzenie, że postępowanie kontrolne ZUS ma cechy postępowania administracyjnego podlegającego kontroli sądów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji nieudostępnienia akt kontroli przez ZUS, ale może być stosowane analogicznie do innych postępowań kontrolnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie nieudostępnienia akt postępowania kontrolnego jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga na bezczynność organu w przedmiocie nieudostępnienia akt postępowania kontrolnego jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Postępowanie kontrolne ZUS ma cechy postępowania administracyjnego, a prawo wglądu do akt jest podstawowym uprawnieniem procesowym strony wynikającym z art. 73 § 1 k.p.a. Brak realizacji tego prawa stanowi bezczynność organu w zakresie czynności dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Czy postępowanie kontrolne prowadzone przez ZUS u płatnika składek, będącego przedsiębiorcą, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie kontrolne ZUS, prowadzone na podstawie przepisów u.s.u.s. i k.p.a., ma cechy postępowania administracyjnego i podlega kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego regulują postępowanie kontrolne ZUS, nadając mu cechy postępowania administracyjnego. W związku z tym, sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością ZUS w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 92a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 86-97
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Prawo przedsiębiorców art. 45 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Prawo przedsiębiorców art. 51 § ust. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 51 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 182 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie kontrolne ZUS ma cechy postępowania administracyjnego i podlega kontroli sądu administracyjnego. • Prawo wglądu do akt jest podstawowym uprawnieniem procesowym strony, a jego brak stanowi bezczynność organu. • Odrzucenie skargi na bezczynność w przedmiocie nieudostępnienia akt kontroli narusza konstytucyjne prawo do sądu.
Odrzucone argumenty
Postępowanie kontrolne ZUS nie jest postępowaniem administracyjnym i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie kontrolne prowadzone przez ZUS ma cechy postępowania administracyjnego. • Prawo wglądu do akt jest jednym z podstawowych praw procesowych. • Brak podjęcia przez organ czynności w postaci udostępnienia akt postępowania kontrolnego jest bezczynnością w zakresie innych czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia akt postępowania kontrolnego oraz potwierdzenie, że postępowanie kontrolne ZUS ma cechy postępowania administracyjnego podlegającego kontroli sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieudostępnienia akt kontroli przez ZUS, ale może być stosowane analogicznie do innych postępowań kontrolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa przedsiębiorców do dostępu do akt kontroli oraz interpretacji zakresu kognicji sądów administracyjnych w kontekście postępowań kontrolnych organów administracji.
“Czy ZUS może odmówić dostępu do akt kontroli? NSA wyjaśnia granice prawa przedsiębiorcy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.