Orzeczenie · 2024-10-23

I GSK 476/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
kara porządkowapostępowanie celneOrdynacja podatkowaprawo celneNSAskarga kasacyjnakontrola celnawyjaśnieniadokumenty

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. w T. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie kary porządkowej. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 6 EKPCz i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, kwestionując zastosowanie art. 155 § 1 O.p. w kontekście postępowania karno-skarbowego oraz naruszenie prawa do obrony. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 262 § 1 pkt 2a O.p. poprzez błędne przyjęcie bezzasadności odmowy złożenia wyjaśnień i nałożenie kary na podstawie niewłaściwego przepisu, a także naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez brak odniesienia się do zarzutu dotyczącego skutków zastosowania przepisu nieznanego ze wskazania w pouczeniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Wskazano, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych w zakresie powołania się na naruszenie art. 6 EKPCz. Stwierdzono, że w postępowaniu celnym, na mocy art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo celne, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 155 § 1 O.p., a standardy postępowania celnego, zgodnie z art. 15 ust. 1 UKC, pozwalają na żądanie informacji od podmiotów uczestniczących w formalnościach celnych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podstawy prawnej kary, NSA zauważył, że choć w wezwaniu pouczono o art. 262 § 1 pkt 2 O.p., a karę nałożono na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p., skarżący nie kwestionował nieprawidłowości w postaci niewskazania art. 262 § 1 pkt 2 O.p. w podstawie prawnej decyzji. Zarzut naruszenia przepisów postępowania uznano za niezasadny z uwagi na niewykazanie istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar porządkowych w postępowaniu celnym, odmienne standardy postępowania celnego w porównaniu do podatkowego, wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania konkretnych przepisów, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie art. 6 EKPCz i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie art. 155 § 1 O.p. w postępowaniu celnym, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 6 EKPCz jest niezasadny z uwagi na ogólne powołanie się na przepis, a zarzut naruszenia art. 42 ust. 2 Konstytucji RP jest niezasadny, gdyż postępowanie celne nie jest postępowaniem karnym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 6 EKPCz był zbyt ogólny. Stwierdził, że art. 42 ust. 2 Konstytucji RP dotyczy postępowania karnego, a nie celnego, co czyni zarzut niezasadnym.

Czy wezwanie do złożenia wyjaśnień w postępowaniu celnym, na podstawie art. 155 § 1 O.p. (stosowanego odpowiednio), wymaga wykazania niezbędności dla wyjaśnienia stanu faktycznego, czy też standardy postępowania celnego (art. 15 ust. 1 UKC) są odmienne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Standardy postępowania celnego są odmienne; wezwanie do złożenia wyjaśnień w postępowaniu celnym nie jest uzależnione od wykazania niezbędności dla wyjaśnienia stanu faktycznego w takim samym stopniu jak w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że art. 15 ust. 1 UKC oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo celne pozwalają na żądanie informacji od podmiotów uczestniczących w formalnościach celnych, a standardy te różnią się od tych stosowanych w postępowaniu podatkowym.

Czy nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2a O.p. jest dopuszczalne, gdy w wezwaniu pouczono jedynie o art. 262 § 1 pkt 2 O.p., a podstawa prawna decyzji nie zawierała art. 262 § 1 pkt 2 O.p.?

Odpowiedź sądu

Tak, NSA uznał, że mimo nieścisłości w pouczeniu i podstawie prawnej, organ celny miał podstawy do nałożenia kary, a skarżący nie kwestionował tej nieprawidłowości w sposób skuteczny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżący nie kwestionował braku wskazania art. 262 § 1 pkt 2 O.p. w podstawie prawnej decyzji. Uznał, że pouczenie o art. 262 § 1 pkt 2 O.p. dawało podstawę do nałożenia kary za niedoręczenie informacji, a kwestia podstawy prawnej była odrębnym zagadnieniem.

Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu odwołania, może stanowić podstawę skargi kasacyjnej bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co musi zostać wykazane.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w zarzucie nr 4, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uniemożliwiło kontrolę zaskarżonego wyroku z tej perspektywy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Przepisy (32)

Główne

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 262 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 262 § § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa prawo celne art. 73 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne

UKC art. 15 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a)

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 247 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

EKPCz art. 6

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 262 § § 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 262 § § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 159 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 262 § § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa prawo celne art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 6 EKPCz, art. 42 ust. 2 Konstytucji RP) są niezasadne. • Zarzut naruszenia art. 155 § 1 O.p. w postępowaniu celnym jest niezasadny z uwagi na odmienne standardy postępowania celnego. • Zarzut dotyczący podstawy prawnej kary porządkowej jest niezasadny, gdyż skarżący nie kwestionował tej nieprawidłowości. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny z powodu niewykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 EKPCz i art. 42 ust. 2 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 262 § 1 pkt 2a O.p. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie bezzasadności odmowy złożenia wyjaśnień. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 159 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 155 § 1 O.p. w związku z art. 262 § 1 pkt 2a O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie stanowi istotnego uchybienia brak pouczenia i powołanie się na niewłaściwy przepis. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w obiegu prawnym zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

W skardze kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu powołano się ogólnie na naruszenie art. 6 EKPCz w sytuacji, gdy na przepis ten składają się 3 ustępy. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać weryfikacji tak skonstruowanego zarzutu. • W tym przypadku standardy postępowania podatkowego nie mają zastosowania w postępowaniu celnym. • Można zgodzić się ze stanowiskiem zajętym w skardze kasacyjnej, że organ celny mógł zwrócić się z zapytaniem o okoliczności towarzyszące importowi obuwia do innych podmiotów. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że zwrócenie się o wyjaśnienie w ww. zakresie do strony skarżącej kasacyjnie było też możliwe, co więcej skierowanie takiego zapytania nie stanowiło samo w sobie naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa. • Podsumowując należy dojść do wniosku, że skoro w wezwaniu z dnia [...] marca 2019 r. pouczono stronę o treści art. 262 § 1 pkt 2 O.p., to w niekwestionowanych realiach tej sprawy organ celny miał wszelkie podstawy prawne i faktyczne do nałożenia kary porządkowej na skutek niedoręczenia żądanych informacji (bezzasadnego odmówienia lub niedokonania w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień) na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 O.p., co też uczynił. Odrębnym i niekwestionowanym zagadnieniem jest natomiast to, że ww. przepis prawa nie został wskazany w podstawie prawnej decyzji.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Krzysztof Sobieralski

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar porządkowych w postępowaniu celnym, odmienne standardy postępowania celnego w porównaniu do podatkowego, wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zastosowania konkretnych przepisów, co może ograniczać jej uniwersalne zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i celnych ze względu na niuanse proceduralne dotyczące kar porządkowych i odmienności postępowania celnego od podatkowego.

Kara porządkowa w postępowaniu celnym: Czy odmienne standardy od podatkowych ratują organ?

Dane finansowe

WPS: 270 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst