I GSK 425/25

I GSK 425/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący/
Piotr Kraczowski
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
III SA/Wr 209/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2024-10-16
I GZ 53/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c,  art. 153, art. 170, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 111n § 1, § 2 i § 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Sp. z o.o. we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 209/23 w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 0201-IEE1.7192.38.2023.MO w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. Sp. z o.o. we W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 209/23, oddalił skargę D. Sp. z o.o. we W. (skarżąca kasacyjnie, spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (organ, DIAS) z dnia 24 kwietnia 2023 r., nr 0201-IEE1.7192.38.2023.MO w przedmiocie udzielenia przybicia nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o: (i) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, a w konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy, uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w toku licytacji przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy w dniu 18 października 2022 r. dotyczących licytacji działek skarżącej o nr [...], [...] i [...], położonych w Gminie [...] dla których prowadzona jest księga wieczysta pod numerem [...] i zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy do przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżącej, względnie (ii) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a ponadto (iii) zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, uiszczony wpis sądowy oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa. Skarżąca kasacyjnie spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjne (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy rozpoznawanej przez Sąd I instancji, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi pomimo jej zasadności; naruszeniu art. 3 § 1 p.p.s.a. przez błędną kontrolę niniejszej sprawy oraz błędne zastosowanie środków określonych w ustawie i uznanie skargi za niezasadną w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2023 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Trzebnicy z dnia 1 marca 2023 r. w przedmiocie udzielenia przybicia dawały podstawy prawne uzasadniające ich uchylenie, zatem skarga winna być uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ograniczenie i orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w niewystarczającym zakresie sprawy, polegające na orzeczeniu jedynie w zakresie przybicia, tj. zbadanie i odniesienie się do czynności organów władzy publicznej związanych z technicznymi czynnościami dotyczącymi udzielenia przybicia z pominięciem kwestii prawidłowości opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie licytacji, która to kwestia jest związana z etapem przybicia i stanowi jego nierozerwalną część;
c) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111n § 1 lub 2 oraz art. 110u § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 z późn. zm.; w brzmieniu obowiązującym do spraw wszczętych i niezakończonych przed 30 lipca 2020 r. (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej u.p.e.a.) poprzez brak uchylenia postanowień organu egzekucyjnego I i Il instancji pomimo tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu powinien był stwierdzić istnienie przesłanek warunkujących odmowę przybicia ze względu na naruszenie przepisów postępowania licytacyjnego polegające na braku uaktualnienia wyceny nieruchomości pomimo istnienia takiego obowiązku;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. i w zw. z art. 111n § 3 i w zw. z art. 111n § 1 i § 2 u.p.e.a. przez brak nakazania sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości pomimo istnienia przesłanek nakazujących sporządzenie takiego opisu i oszacowania;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 111f § 4 u.p.e.a. przez brak przyjęcia, że nie doszło do zakończenia licytacji warunkującej udzielenie przybicia, podczas gdy okoliczność braku sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości powinna prowadzić do przerwania licytacji i jej ponownego kontynuacji, względnie ponownego wyznaczenia terminu licytacji po sporządzeniu takiego dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości;
f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 110u § 2 u.p.e.a. przez brak stwierdzenia, że w sprawie został naruszony art. 110u § 2 u.p.e.a. i uznanie, że na etapie zażalenia i skargi na postanowienie o przybiciu nie mogą być podnoszone kwestie związane z opisem i oszacowaniem wartości nieruchomości, gdyż kwestie te powinny być przedmiotem zaskarżenia na etapie wcześniejszym, podczas gdy powyższy przepis nie wprowadza żadnych ograniczeń czasowych do aktualizacji wyceny, nakłada zatem na organ egzekucyjny obowiązek przeprowadzenia aktualizacji w każdym czasie i tym samym uprawnia skarżącą do podnoszenia zarzutu braku sporządzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości na każdym etapie postępowania egzekucyjnego;
g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez zawarcie w uzasadnieniu błędnej oceny prawnej i w konsekwencji brak wskazania zalecenia organom egzekucyjnym co do konieczności prowadzenia dalszego postępowania przez dokonanie przybicia dopiero po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania licytacyjnego, w którym dokonane zostanie oszacowanie wartości nieruchomości na poziomie aktualności w dacie prowadzonej licytacji nieruchomości, a to ze względu na zaistnienie przesłanek do dokonania dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości;
h) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonego wyroku zasadności przesłanek rzutujących na brak konieczności przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości pomimo istnienia takich przesłanek;
i) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu nieruchomości i zaistniałych w niej zmian dotyczących wartości nieruchomości podnoszonych przez skarżącą celem rozpatrzenia zasadności zastosowania art. 110u § 2 u.p.e.a.;
j) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w zw. art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez jego nieuwzględnienie, względnie niewłaściwe zastosowanie i brak stwierdzenia przez Sąd, iż zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżącej;
2. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 110u § 2 u.p.e.a. poprzez jego nieuwzględnienie, względnie niewłaściwe zastosowanie i brak stwierdzenia przez Sąd, iż zaszły przesłanki konieczne do przeprowadzenia dodatkowego opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżącej.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, a także zasądzenie od skarżącej kasacyjnie spółki na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty z obu podstaw kasacyjnych. W takiej sytuacji co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności ocenia zasadność zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. Odnosząc się do najdalej idącego z tych zarzutów to jest naruszenie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 1.h. petitum skargi kasacyjnej) przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji oddalił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Należy mieć również na uwadze, że Sąd I instancji ma obowiązek jedynie przedstawić zarzuty skargi (co w tej sprawie miało miejsce), co nie oznacza obowiązku szczegółowego odniesienia się do każdego twierdzenia skargi, lecz obowiązek rozstrzygnięcia istoty sprawy (a więc wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia). Te warunki zaskarżony wyrok spełnia. Z kolei powołana norma z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. jest normą o charakterze procesowym i może być powołana wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, norma ta nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ określa wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. W związku z powyższym zarzut zawarty w pkt 1.h. petitum skargi kasacyjnej nie jest zasadny.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd a limine pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 kwietnia 2013 r.; sygn. akt I GSK 1151/11; 11 września 2012 r.; sygn. akt I OSK 1234/12 oraz 28 lutego 2012 r.; sygn. akt II OSK 2395/10), a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r.; sygn. akt II OSK 1580/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w jej realiach. Sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie nie przekroczył w żaden sposób jej granic. Rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy wyznaczonych treścią przepisów u.p.e.a., a więc nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Należy też wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 marca 2011 r.; sygn. akt I FSK 1862/09 oraz 15 października 2015 r.; sygn. akt I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można nadto skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów ani prawidłowości oceny materiału dowodowego. Dlatego też zarzuty z pkt 1.b. i 1.i. petitum skargi kasacyjnej nie mają uzasadnionych podstaw.
Nie zasługuje na akceptację także zarzut podniesiony w pkt 1.a. petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym, stanowiącym że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, nie zaś z tego powodu, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 635/16, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; czy też z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11).
W świetle normy art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. wykładnia i wskazania zawarte w tych wyrokach są wiążące zarówno dla Sądu pierwszej instancji rozpoznającego sprawę jak i dla Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. może polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające, bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania. "Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten Sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (por. wyrok SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 z glosą aprobującą B. Adamiak, OSP 1999, Nr 5, poz. 101). Ocena prawna może dotyczyć wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, braku wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego, a także np. prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. "Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku Sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego Sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej" (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis. str. 220).
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w skardze kasacyjnej nie wskazano aby przedmiotowa sprawa była już wcześniej rozstrzygnięta przez WSA. Ponadto skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia w czym spółka upatruje zarzucanego naruszenia art. 153 p.p.s.a., co czyni podniesione zarzuty w pkt 1.d. i 1.g. petitum skargi kasacyjnej nieskutecznymi.
Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne w administracji nie ma homogenicznego charakteru. Elementem składowym tego postępowania jest egzekucja administracyjna, w której organ podejmuje różnorakie czynności zmierzające do wyegzekwowania wymaganego obowiązku. Jednocześnie ustawa daje zobowiązanemu oraz innym uczestnikom tego postępowania możliwość kwestionowania tych czynności w ramach odrębnych środków odwoławczych, najczęściej w postaci zażaleń. Z tego względu w orzecznictwie dość jednolicie prezentowany jest pogląd, że zarzuty adresowane wobec postanowienia o przybiciu nie mogą odnosić się do wcześniejszych faz postępowania dotyczących zajęcia nieruchomości, czy też opisu i oszacowania nieruchomości. Zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia dotyczyć może wyłącznie tych kwestii, które odnoszą się do samej czynności przybicia (zob. np. wyroki NSA: z 24 maja 2018 r., II FSK 3150/17; z 22 czerwca 2022 r., III FSK 5089/21; z 13 grudnia 2023 r., III FSK 1172/23, z 19 marca 2025 r. III FSK 1565/23). Podobny pogląd prezentowany jest też w piśmiennictwie, gdzie w ślad za stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 lutego 2000 r., III CKN 1072/99, wskazuje się, że "przedmiotem zaskarżenia mogą być tylko uchybienia popełnione przez organ egzekucyjny na danym etapie postępowania". Nie można zatem na każdym etapie kwestionować czynności dokonanych w poprzednich fazach (zob. Wł. Grześkiewicz [w:] D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX 2015, komentarz do art. 111r).
W myśl art. 111n § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Stosownie do art. 111n § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu. Jak stanowi przepis art. 111n § 3 u.p.e.a., organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1 oraz 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia. Zauważyć trzeba, że art. 111n u.p.e.a. określa obligatoryjne przesłanki odmowy udzielenia przybicia. Zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 111n u.p.e.a. powoduje odmowę udzielenia przybicia.
Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia, DIAS wyliczył środki prawne z których spółka korzystała w toku postępowania egzekucyjnego. Na dzień wydania kontrolowanego postanowienia wszystkie skargi i zażalenia spółki zostały ostatecznie rozstrzygnięte przez organ. Okoliczności tych skarżąca kasacyjnie nie podważyła.
Podkreślić należy, że ocena prawidłowości postanowienia organu co do przybicia ogranicza się do naruszenia przepisów ustawy na etapie licytacji i samego przybicia. Przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a. i tylko te okoliczności mogą być podstawą zażalenia na postanowienie o przybiciu. Etap przybicia nie jest etapem, w którym podlegają merytorycznemu rozpoznaniu inne zarzuty wykraczające poza samo przybicie. Na etapie przybicia organ egzekucyjny obowiązany jest jedynie do wstrzymania się z udzieleniem przybicia do momentu rozpoznania innych środków, w których to środkach zobowiązany może kwestionować poprzednie etapy egzekucji z nieruchomości. Postanowienie o udzieleniu przybicia nie otwiera zobowiązanemu ponownej możliwości prawnej dla zgłaszania wszelkich możliwych zarzutów. Zobowiązany nie może kwestionować czynności dokonanych na wcześniejszych, już zakończonych, etapach postępowania egzekucyjnego, w tym tych dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W związku z tym zarzuty w kwestii wykraczają poza zakres sprawy i nie mogą rzutować na ocenę zaskarżonego postanowienia w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta. Przyjęcie odmiennego poglądu stanowiłoby przekroczenie granic sprawy administracyjnej. Dlatego też na aprobatę zasługuje pogląd Sądu I instancji, że organ nie był władny do analizowania po raz kolejny ostatecznie rozstrzygniętych, kwestii w ramach oceny stanowiska spółki przed wydaniem postanowienia o przybiciu.
W związku z powyższym za niezasadne należało uznać pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 1.c., e., f., j. petitum skargi kasacyjnej), jak i prawa materialnego (pkt 2. petitum skargi kasacyjnej).
Z tych wszystkich względów, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 1 wyroku.
W zakresie orzeczenia w przedmiocie kosztów z punktu 2 sentencji wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.