I GSK 423/25Uchylenie wyroku WSA przez NSA bledne uzasadnienie 16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu. WSA uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej należności z tytułu opłaty dodatkowej za przejazd autostradą. Skarżący A. Z. kwestionował skuteczność doręczenia wezwań do zapłaty, twierdząc, że wysłano je na nieaktualny adres. WSA uwzględnił skargę, uznając, że organ nieprawidłowo zastosował tryb doręczenia zastępczego (art. 44 KPA), ponieważ mógł posiadać wiedzę o zmianie adresu skarżącego. Dyrektor IAS w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując na wadliwość uzasadnienia wyroku, które nie zawierało wystarczających wyjaśnień prawnych i oceny podstawy materialnoprawnej, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA nie wyjaśniało w sposób jasny i czytelny, jakie przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez organ i na czym polegało naruszenie, co czyniło wyrok niepoddającym się kontroli instancyjnej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność precyzyjnego i wyczerpującego uzasadniania wyroków przez sądy administracyjne, w tym wyjaśniania podstawy prawnej i sposobu zastosowania przepisów materialnych, aby zapewnić możliwość kontroli instancyjnej.
Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z formą uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, które nie wyjaśnia w sposób jasny i czytelny podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego, spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. i może stanowić podstawę kontroli instancyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku, które nie wyjaśnia w sposób jasny i czytelny naruszonych przepisów prawa materialnego i sposobu ich zastosowania, jest wadliwe i uniemożliwia kontrolę instancyjną, co stanowi podstawę do uchylenia wyroku na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie wskazał wprost naruszonych przepisów prawa materialnego ani na czym polegało naruszenie, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną wyroku. Brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia narusza art. 141 § 4 p.p.s.a.
Czy organ egzekucyjny, wysyłając wezwania do zapłaty na adres widniejący w Centralnym Rejestrze Podmiotów Krajowej Ewidencji Podatkowej (CRP KEP), może skutecznie doręczyć je w trybie zastępczym (art. 44 KPA), jeśli skarżący twierdzi, że adres ten nie był jego adresem zamieszkania od dłuższego czasu, a organ mógł mieć wiedzę o zmianie adresu?
Odpowiedź sądu
WSA uznał, że w okolicznościach sprawy istnieją podstawy do poddania w wątpliwość prawidłowości zastosowanego trybu doręczenia z art. 44 KPA ze względu na adres, pod który przesyłka została wysłana, zwłaszcza jeśli organ mógł posiadać wiedzę o zmianie adresu skarżącego. NSA podzielił pogląd organu o prawidłowym doręczeniu, co sugeruje odmienną interpretację lub skupienie się na wadach uzasadnienia WSA.
Uzasadnienie
WSA uznał, że organ nie mógł jednoznacznie uznać skuteczności doręczenia zastępczego, ponieważ skarżący wykazywał, że adres nie był jego adresem zamieszkania od 2021 r., a organy podatkowe mogły mieć wiedzę o sprzedaży lokalu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, pośrednio uznał, że zarzuty organu dotyczące prawidłowości doręczenia mogły być zasadne, a wadliwość tkwiła w uzasadnieniu WSA.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i sposobu jego zastosowania. Brak takiego wyjaśnienia stanowi naruszenie tego przepisu.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego są wiążące dla sądu oraz organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej obejmują naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uwzględnia skargę kasacyjną i uchyla zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
KPA art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący doręczenia zastępczego, którego prawidłowość była kwestionowana w sprawie.
KPA art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
KPA art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
KPA art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie materiału dowodowego, czy strona nabyła prawa lub obowiązki.
ustawa o ewidencji art. 9 § ust. 1d
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis dotyczący obowiązku aktualizacji danych adresowych w rejestrach podatkowych.
ustawa o ewidencji art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis dotyczący danych identyfikacyjnych i adresowych w ewidencji podatkowej.
ustawa o ewidencji art. 14a
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników
Przepis dotyczący danych identyfikacyjnych i adresowych w ewidencji podatkowej.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis dotyczący podstaw wystawienia tytułu wykonawczego.
u.a.p. art. 37 ge § ust. 15
Ustawa z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym
Przepis dotyczący opłat dodatkowych za przejazd autostradą.
Dz.U. 2026 poz 143
Akt prawny, do którego odnosi się p.p.s.a. w kontekście aktualnego brzmienia przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia, co uniemożliwia kontrolę instancyjną.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia • wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej • organ nie był zobowiązany do prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia innego miejsca zamieszkania niż wskazane przez skarżącego w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub w aktualizacjach
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Pietrasz
sędzia
Jacek Boratyn
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność precyzyjnego i wyczerpującego uzasadniania wyroków przez sądy administracyjne, w tym wyjaśniania podstawy prawnej i sposobu zastosowania przepisów materialnych, aby zapewnić możliwość kontroli instancyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z formą uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej związanej z jakością uzasadnień wyroków sądów administracyjnych, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej i pewności prawa.
“Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA uniemożliwiło kontrolę instancyjną – NSA uchyla orzeczenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.