I GSK 401/21Odmowa rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych WSA NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.115,30 zł. Organ egzekucyjny (Dyrektor Oddziału ZUS w Wałbrzychu) odmówił rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych, wskazując m.in. na brak zawarcia umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz na dotychczasową współpracę zobowiązanego z ZUS. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że organy obu instancji naruszyły prawo, nie dokonując gruntownej analizy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego (art. 64f u.p.e.a.), która jest jedyną podstawą do rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych. Sąd wskazał, że organy uzależniły rozłożenie na raty kosztów od zawarcia umowy ratalnej w zakresie składek, co stanowi przesłankę pozaustawową. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie zbadały wystarczająco materiału dowodowego, w tym pozytywnej opinii wewnętrznej komisji ZUS, która wskazywała na spełnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. Sąd podkreślił, że choć istnienie przesłanki nie obliguje organu do przyznania ulgi, to jej niedostateczne zbadanie stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki ważnego interesu zobowiązanego w kontekście rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych oraz zakaz formułowania przez organy przesłanek pozaustawowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozkładania na raty kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, choć zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny, odmawiając rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych, musi dokonać gruntownej analizy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny, nawet jeśli rozstrzygnięcie pozostaje w gestii uznania administracyjnego, jest zobowiązany do ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych, w tym przede wszystkim przesłanka ważnego interesu zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały wystarczającej analizy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, która jest jedyną ustawową podstawą do rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych. Wskazano, że organy błędnie uzależniły rozłożenie na raty kosztów od zawarcia umowy ratalnej w zakresie spłaty składek, co stanowi przesłankę pozaustawową. Niedostateczne zbadanie materiału dowodowego, w tym pozytywnej opinii wewnętrznej komisji ZUS, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Czy odmowa rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych może być uzależniona od zawarcia umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek lub od zapłaty bieżących składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych nie jest uzależniona od zapłaty bieżących należności ani od zawarcia układu ratalnego co do egzekwowanej kwoty. Ustalenie takiego warunku przez organ stanowi sformułowanie przesłanki pozaustawowej.
Uzasadnienie
Sąd I instancji wskazał, że art. 64f u.p.e.a. nie uzależnia możliwości rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych od zapłaty bieżących należności czy zawarcia układu ratalnego co do egzekwowanej kwoty. Organy, formułując taki warunek, przekroczyły przepis prawa. Dodatkowo, przepisy dotyczące rozliczania składek sugerują, że bieżące wpłaty mogą być zaliczane na poczet zaległych należności, co czyni warunek zapłaty bieżących składek potencjalnie niemożliwym do spełnienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 64f
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Ustalenie istnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie jest równoznaczne z przyznaniem ulgi, ale jej niedostateczna analiza stanowi naruszenie prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowień organów.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowień.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych § § 12
Przepis dotyczący sposobu zaliczania wpłat na poczet należności, który może wpływać na możliwość spełnienia warunku zapłaty bieżących składek.
u.s.u.s. art. 49 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa prawna wydania rozporządzenia dotyczącego rozliczania składek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie dokonały gruntownej analizy przesłanki ważnego interesu zobowiązanego przy rozpatrywaniu wniosku o rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych. • Uzależnianie rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych od zawarcia umowy ratalnej w zakresie spłaty składek lub zapłaty bieżących składek stanowi przesłankę pozaustawową. • Niedostateczne zbadanie materiału dowodowego, w tym pozytywnej opinii wewnętrznej komisji ZUS, przez organy administracji.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA narusza przepisy postępowania i prawa materialnego, gdyż organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny. • Materiały dowodowe zebrane przez organy były wystarczające do oceny przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. • Sąd I instancji błędnie zinterpretował stanowisko organów, które brały pod uwagę różne okoliczności, a nie tylko brak umowy ratalnej w zakresie składek.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych • rozstrzygnięcie w sprawie przyznania ulgi w zapłacie powstałych w postępowaniu egzekucyjnym kosztów jest podejmowane w granicach uznania administracyjnego • pojęcie ważnego interesu zobowiązanego ma szeroki zakres znaczeniowy i powinno być interpretowane w zależności od okoliczności zaistniałych w konkretnej sprawie • ulga w postaci rozłożenia na raty kosztów postępowania egzekucyjnego ma charakter socjalny • ustawodawca nie uzależnił jej przyznania od interesu społecznego • kluczowy dla niniejszego postępowania jest znajdujący się w art. 64f u.p.e.a. zwrot "może rozłożyć na raty". Pozwala on organowi egzekucyjnemu nawet w przypadku zaistnienia przesłanki "ważnego interesu" odmówić rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych • organy obu instancji odmawiając rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych nie dokonały gruntownej analizy zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego • art. 64f u.p.e.a. […]
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Pietrasz
sędzia
Piotr Kraczowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki ważnego interesu zobowiązanego w kontekście rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych oraz zakaz formułowania przez organy przesłanek pozaustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozkładania na raty kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym, choć zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie przesłanek prawnych przez organy administracji i jak sądy korygują ich błędy, nawet w sprawach dotyczących stosunkowo niewielkich kwot. Pokazuje też praktyczne aspekty postępowania egzekucyjnego i możliwości uzyskania ulgi.
“Czy organ może odmówić rat na koszty egzekucji, bo nie spłacasz składek? Sąd NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1115,3 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.