Orzeczenie · 2026-07-07

I GSK 356/24Spór o rekompensatę transport publiczny charakter cywilnoprawny 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-07
NSATransportoweWysokansa
transport publicznyrekompensataulgiumowaprawo administracyjneprawo cywilnek.p.a.p.p.s.a.operatororganizator

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. S. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o rekompensatę za utracone przychody z tytułu stosowania ulg w publicznym transporcie zbiorowym. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., argumentując, że sprawa ma charakter administracyjny i organ powinien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i zbadania materiału dowodowego, a także wadliwości uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W zakresie prawa materialnego zarzucał niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, twierdząc, że organ nie zweryfikował wniosku o rekompensatę i błędnie uznał, że rekompensata ma charakter cywilnoprawny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie charakteru prawnego sporu o rekompensatę. Zgodnie z art. 25 ust. 3 pkt 15 oraz art. 53 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, sposób obliczania rekompensaty stanowi element umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego. W sytuacji, gdy umowa łącząca operatora z organizatorem nie zawierała postanowień dotyczących sposobu obliczania rekompensaty, spór o jej wysokość i sposób wyliczenia należy do kompetencji sądów powszechnych jako spór o wykładnię i wykonanie umowy cywilnoprawnej. W związku z tym, postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a jego umorzenie było prawidłowe. NSA podkreślił, że publicznoprawny charakter świadczenia wypłacanego przez marszałka województwa nie wyklucza cywilnoprawnego charakteru sporu na etapie relacji między operatorem a organizatorem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie publicznym, w przypadku braku odpowiednich postanowień umownych, należą do drogi cywilnej, a postępowanie administracyjne jest w takich przypadkach bezprzedmiotowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy umowa między organizatorem a operatorem nie reguluje sposobu obliczania rekompensaty. W przypadku istnienia takich postanowień, sprawa może mieć inny charakter.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spór o weryfikację wniosku operatora o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym i przekazanie go marszałkowi województwa ma charakter sprawy administracyjnej, czy cywilnoprawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Spór o weryfikację wniosku operatora o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym, w sytuacji gdy umowa nie określa sposobu obliczenia rekompensaty, ma charakter cywilnoprawny.

Uzasadnienie

Ustawodawca powierzył stronom umowy, a nie organowi administracji, uregulowanie zasad kwantyfikacji roszczenia o rekompensatę. Art. 53 ust. 1 u.p.t.z. wiąże realizację uprawnienia operatora z treścią stosunku kontraktowego. Brak postanowień umownych w tym zakresie oznacza spór o wykładnię i wykonanie umowy cywilnoprawnej, a nie sprawę administracyjną.

Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest prawidłowe, gdy spór ma charakter cywilnoprawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umorzenie postępowania administracyjnego jest prawidłowe, gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego i stanowi spór cywilnoprawny.

Uzasadnienie

Bezprawność drogi administracyjnej dla dochodzenia roszczenia o charakterze cywilnoprawnym oznacza, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.z. art. 53 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 54 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 25 § ust. 3 pkt 15

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 56 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.z. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 50 § ust. 1 pkt 2 lit. a)

Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o rekompensatę za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym, w sytuacji braku postanowień umownych dotyczących sposobu jej obliczenia, ma charakter cywilnoprawny. • Postępowanie administracyjne w sprawie o charakterze cywilnoprawnym jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotycząca rekompensaty za utracone przychody z tytułu ulg w transporcie publicznym ma charakter administracyjny i wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia. • Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie badając materiału dowodowego. • Decyzja organu odwoławczego była wadliwa z powodu braku odpowiedniego uzasadnienia prawnego i faktycznego. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie dokonując merytorycznej oceny sprawy. • Organ odwoławczy powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

spór o wykładnię i wykonanie umowy cywilnoprawnej • brak dopuszczalności drogi administracyjnej • postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. • sposób, w jaki obliczana jest rekompensata, stanowi element umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Joanna Salachna

sprawozdawca

Piotr Kraczowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że spory dotyczące rekompensat za ulgi w transporcie publicznym, w przypadku braku odpowiednich postanowień umownych, należą do drogi cywilnej, a postępowanie administracyjne jest w takich przypadkach bezprzedmiotowe."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy umowa między organizatorem a operatorem nie reguluje sposobu obliczania rekompensaty. W przypadku istnienia takich postanowień, sprawa może mieć inny charakter.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozgraniczenia między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście finansowania transportu publicznego, co jest istotne dla branży i prawników.

“Transport publiczny: Kto decyduje o rekompensatach – sąd czy urząd?”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst