Orzeczenie · 2025-05-28

I GSK 349/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowaszkoła niepublicznafinansowanie oświatyprawo oświatoweKonstytucja RPNSAskarga kasacyjnasamorząd terytorialnyprawo procesowe administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę spółki na czynność Zarządu Powiatu Radomszczańskiego w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji oświatowej. Spółka kwestionowała ustalenie stawki dotacji na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza, twierdząc, że jest to pozorne finansowanie i narusza prawo do wykształcenia. Zarzuty skargi kasacyjnej obejmowały naruszenia przepisów postępowania (m.in. art. 150, 133, 134, 141 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (m.in. ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, Prawa oświatowego, Konstytucji RP). NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna była wadliwa formalnie, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Podkreślono również, że Konstytucja nie nakłada obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych przez państwo, a jedynie gwarantuje możliwość ich tworzenia i częściowego finansowania, co zostało uwzględnione w przepisach ustawy i rozporządzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja konstytucyjnych zasad finansowania szkół niepublicznych i zakresu obowiązku wsparcia przez państwo.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji na bardzo niskim poziomie, co może być rzadkie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi pozorne finansowanie działalności oświatowej i narusza prawo do wykształcenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie ustalenie nie stanowi naruszenia prawa do wykształcenia, gdyż Konstytucja RP nie nakłada obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych, a jedynie gwarantuje możliwość ich tworzenia i częściowego finansowania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Konstytucja gwarantuje dwusektorowość systemu szkolnictwa i prawo do zakładania szkół niepublicznych, ale nie obowiązek ich pełnego finansowania przez państwo.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny pierwszej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione lub wadliwe formalnie, nie wykazując istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych były wadliwe formalnie, nie wskazywały konkretnie na czym polegało naruszenie ani jaki miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, co uniemożliwiało merytoryczną ocenę.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany badać z urzędu konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest zobowiązany badać z urzędu konstytucyjności przepisów rozporządzenia, jeśli nie stanowi to podstawy skargi.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia, ale nie ma obowiązku badania ich konstytucyjności z urzędu, zwłaszcza gdy nie stanowi to podstawy skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (18)

Główne

u.f.z.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.f.z.o. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.p.o. art. 1 § ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 11

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

rozporządzenie MEN art. 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023

Konstytucja RP art. 70 § ust. 3 i ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja RP art. 178 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 150

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.j.s.t. art. 28 § ust. 6

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, poprzez błędne ustalenie wysokości dotacji oświatowej. • Niezbadanie przez sąd konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół • organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną • prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • ustawodawca w żaden sposób nie zagwarantował, iż taki system dotowania szkół zostanie utrzymany przez najbliższe lata • nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy • Konstytucja RP nie odnosi się bowiem do kwestii dofinansowania podmiotów prowadzących niepubliczne jednostki oświatowe. • Na władzy publicznej nie ciąży bowiem – jak już wcześniej wskazano – obowiązek finansowania działalności szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak w odniesieniu do szkół publicznych.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący

Joanna Salachna

sędzia

Paweł Janusz Lewkowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja konstytucyjnych zasad finansowania szkół niepublicznych i zakresu obowiązku wsparcia przez państwo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji na bardzo niskim poziomie, co może być rzadkie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do edukacji i jego finansowania, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. NSA wyjaśnia granice konstytucyjnego obowiązku państwa wobec szkół niepublicznych.

Czy 3 zł dotacji na ucznia to koniec edukacji? NSA rozstrzyga spór o finansowanie szkół niepublicznych.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst