Orzeczenie · 2021-05-28

I GSK 1828/18Zwrot dofinansowania UE naruszenie pzp 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo zamówień publicznychdofinansowanie UEkorekta finansowanieprawidłowościbudżet UEpostępowanie administracyjnekontrolarozliczenie projektu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. Powodem zwrotu były stwierdzone naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia na usługi doradcze. Województwo Mazowieckie zarzucało sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 77 § 1, 80 KPA, poprzez błędne przyjęcie, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył wnikliwie materiału dowodowego, a także naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 Pzp, art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy o finansach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że warunek udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, wymagający doświadczenia w obsłudze finansowo-księgowej projektów współfinansowanych ze środków UE, był nieproporcjonalny i mógł ograniczać konkurencję, co stanowiło naruszenie przepisów Pzp. NSA potwierdził, że stwierdzenie nieprawidłowości po rozliczeniu wniosku o płatność jest dopuszczalne, a kontrola projektu jest obowiązkiem. Sąd podkreślił, że do zastosowania korekty finansowej nie jest konieczne wykazanie rzeczywistej szkody, wystarczająca jest możliwość jej powstania. Zastosowanie taryfikatora z 2012 r. przy wymierzaniu korekty finansowej uznano za prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu, zasady uczciwej konkurencji, a także stosowania korekt finansowych w przypadku naruszenia procedur wykorzystania środków UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniem na usługi doradcze i dofinansowaniem z UE. Interpretacja przepisów Pzp i rozporządzeń UE może ewoluować.

Zagadnienia prawne (4)

Czy warunek udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, wymagający doświadczenia w obsłudze finansowo-księgowej projektów współfinansowanych ze środków UE, jest proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nie narusza zasady uczciwej konkurencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki warunek może być uznany za nieproporcjonalny i ograniczający konkurencję, jeśli nie zostanie wykazane, że specjalistyczny charakter zamówienia tego wymaga.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zamawiający nie wykazał, iż specjalistyczny charakter zamówienia uzasadniał zawężenie kręgu wykonawców poprzez wymóg doświadczenia w obsłudze projektów UE. Samo doświadczenie w obsłudze finansowo-księgowej nie jest ściśle powiązane ze źródłem finansowania projektu, a brak doświadczenia w projektach UE nie oznacza braku zdolności do obsługi podobnych projektów.

Czy stwierdzenie nieprawidłowości w wykorzystaniu środków UE po rozliczeniu wniosku o płatność jest dopuszczalne i może stanowić podstawę do nałożenia korekty finansowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kontrola projektu współfinansowanego ze środków unijnych jest obowiązkowa zarówno w trakcie realizacji, jak i w okresie trwałości, a stwierdzenie nieprawidłowości po rozliczeniu wniosku o płatność jest zgodne z prawem.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę II GPS 2/14, zgodnie z którą nałożenie korekty finansowej jest etapem poprzedzającym postępowanie administracyjne o zwrot środków, a ustalenia kontrolne nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Kontrola ma charakter ciągły i może skutkować stwierdzeniem nieprawidłowości na późniejszym etapie.

Czy do zastosowania korekty finansowej w przypadku naruszenia procedur wykorzystania środków UE jest konieczne wykazanie faktycznej szkody w budżecie UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wystarczające jest wykazanie możliwości powstania szkody, rozumianej jako możliwość uszczuplenia środków unijnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym do zastosowania korekty finansowej nie jest konieczne wykazanie rzeczywistej szkody, a wystarczająca jest sama możliwość jej powstania. Naruszenie przepisów prawa zamówień publicznych może automatycznie skutkować powstaniem szkody w budżecie UE.

Czy dopuszczalne jest stosowanie taryfikatora korekt finansowych, który uległ zmianie po dacie podpisania umowy o dofinansowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest stosowanie zaktualizowanych wytycznych KE i taryfikatorów, które odzwierciedlają doświadczenia i zapewniają zgodność z prawem UE.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zmiany w taryfikatorach są warunkowane potrzebą zapewnienia zgodności wdrażania programów operacyjnych z prawem UE i wymaganiami KE. Państwa członkowskie są zobowiązane zapewnić skuteczność przepisów unijnych, co uzasadnia stosowanie aktualnych wytycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Województwa Mazowieckiego od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pzp art. 7 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Pzp art. 22 § ust. 4

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 98 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 184

Ustawa o finansach publicznych

Pzp art. 22 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 9

Ustawa o finansach publicznych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 77 § 1, 80 KPA poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną jego ocenę. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie stanu faktycznego ustalonego przez organ niezgodnie z procedurą. • Naruszenie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 Pzp poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu warunku udziału w postępowaniu za niekonkurencyjny. • Naruszenie art. 98 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 poprzez błędną wykładnię, prowadzącą do uznania warunku za nieprawidłowość skutkującą szkodą w budżecie UE. • Naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 u.f.p. poprzez błędne przyjęcie wykorzystania środków z naruszeniem procedur.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020r., sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej. • Konstrukcja normy prawnej art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, należy uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. • Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania. • Wadliwy SIWZ w zakresie OPZ skutkuje wadliwością całego postępowania przetargowego. • Zamawiający nie może ograniczyć konkurencji określając nadmierne warunki udziału w postępowaniu. • Utrudnieniem uczciwej konkurencji jest takie określenie warunków udziału w postępowaniu, które eliminuje z udziału w nim podmioty zdolne do wykonania zamówienia bez jakiejkolwiek szkody dla realizacji jego przedmiotu. • Naruszenie przepisów umowy o dofinansowanie rozumiane jako naruszenie procedur, o których mowa w art. […]

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Barbara Mleczko-Jabłońska

sprawozdawca

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu, zasady uczciwej konkurencji, a także stosowania korekt finansowych w przypadku naruszenia procedur wykorzystania środków UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zamówieniem na usługi doradcze i dofinansowaniem z UE. Interpretacja przepisów Pzp i rozporządzeń UE może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z zamówieniami publicznymi i funduszami UE, które są istotne dla wielu instytucji i przedsiębiorców. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie warunków przetargowych i konsekwencje ich naruszenia.

“Naruszenie warunków przetargowych przy zamówieniach UE: Województwo Mazowieckie przegrywa sprawę o zwrot dofinansowania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst