Orzeczenie · 2017-07-20

I GSK 1764/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2017-07-20

NSApodatkoweWysokansa

prawo celnedług celnyzgłoszenie celnenieważność decyzjiterminpostępowanie celneNSAskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. J. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Dług celny powstał 6 listopada 2002 r. w wyniku przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji dopiero 12 kwietnia 2014 r. Organy celne odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na 3-letni termin z art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego, który upłynął przed złożeniem wniosku. Sąd I instancji podzielił to stanowisko, podkreślając, że przepisy Kodeksu celnego miały zastosowanie ze względu na datę powstania długu celnego (przed 1 maja 2004 r.) i że termin 3-letni jest nieprzywracalny. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia 'dnia powstania długu celnego' oraz naruszenie przepisów Konstytucji RP i EKPC. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dług celny powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego, a 3-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest terminem prawa materialnego, który rozpoczął bieg od daty przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe (art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r.) nakazują stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r. NSA uznał, że wykładnia art. 265² pkt 1 Kc nie narusza Konstytucji RP ani EKPC, ponieważ stabilność stosunków prawnych i pewność prawa uzasadniają ograniczenia czasowe w dochodzeniu praw, a skarżąca miała możliwość korzystania ze środków prawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie momentu powstania długu celnego i jego konsekwencji dla biegu terminów w postępowaniu celnym, w tym w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji. Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących stosowania prawa celnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których dług celny powstał przed 1 maja 2004 r. i dotyczy wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji celnych.

Zagadnienia prawne (3)

Kiedy należy liczyć 3-letni termin do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji celnej, określony w art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin ten należy liczyć od dnia powstania długu celnego, który powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest dniem powstania długu celnego, a 3-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest terminem prawa materialnego, który rozpoczyna bieg od tej daty. Inne zdarzenia, jak wydanie decyzji czy prawomocność orzeczenia sądu, są obojętne dla biegu tego terminu.

Czy przepisy Kodeksu celnego z 1997 r. mają zastosowanie do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed 1 maja 2004 r., w tym do wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r., do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE stosuje się przepisy dotychczasowe, zarówno materialne, jak i proceduralne.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy przejściowe, orzecznictwo NSA i Trybunału Konstytucyjnego oraz Traktat Akcesyjny, potwierdzając, że do spraw z długiem celnym powstałym przed akcesją stosuje się przepisy obowiązujące przed 1 maja 2004 r., w tym Kodeks celny z 1997 r.

Czy stosowanie 3-letniego terminu z art. 265² pkt 1 Kodeksu celnego, liczonego od dnia powstania długu celnego, narusza konstytucyjne prawo do sądu i prawo do obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenia czasowe w dochodzeniu praw są uzasadnione zasadą bezpieczeństwa prawnego i stabilności stosunków prawnych, a skarżąca miała możliwość korzystania ze środków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że nieograniczona wzruszalność decyzji nie jest zasadą konstytucyjną, a ograniczenia czasowe są konieczne dla pewności prawa. Skarżąca miała możliwość kwestionowania decyzji na drodze administracyjnej i sądowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

Kc art. 265² § pkt 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 26

Pomocnicze

Kc art. 65 § § 3, 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kc art. 209 § § 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Kc art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne art. 25

Op art. 249 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ppsa art. 183 § § 1