Orzeczenie · 2021-01-20

I GSK 1651/20Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 14

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-01-20
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnewierzycielorgan egzekucyjnyzasada proporcjonalnościzasada praworządnościwyrok Trybunału KonstytucyjnegoNSAWSA

Sprawa wywodzi się z postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika M Urzędu Skarbowego w K wobec majątku spółki A sp. z o.o. w likwidacji, na wniosek wielu wierzycieli, w tym "K" Sp. z o.o. Początkowo wierzyciel został obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 4468,82 zł, co utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (WSA) uchylił te postanowienia, wskazując na potrzebę wykazania adekwatności kosztów do nakładu pracy organu i stopnia skomplikowania czynności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ustaliły koszty na kwotę 4035,34 zł, jednak WSA ponownie uchylił postanowienia, stwierdzając, że organy nadal nie zastosowały się do wskazań prawnych, nie wyjaśniając konkretnych wydatków i nakładu pracy, a także pomijając fakt, że podobne czynności były podejmowane w wielu postępowaniach dotyczących tego samego dłużnika. Dyrektor IAS wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań WSA i TK, art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne wskazania co do dalszego postępowania) oraz prawa materialnego (art. 64 § 1 u.p.e.a. w związku z wyrokiem TK SK 31/14 poprzez błędną wykładnię). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, które wynikały z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organy nadal nie wykazały związku między ustaloną kwotą kosztów a rzeczywistymi wydatkami i nakładem pracy, a także nie odniosły się do adekwatności kosztów w stosunku do stopnia skomplikowania czynności i efektywności egzekucji. NSA podkreślił, że ustalenie niewspółmiernie wysokich kosztów obciążających wierzyciela, który nie uzyskał środków z egzekucji, narusza zasady praworządności, uwzględniania interesu obywateli oraz zaufania do władzy publicznej i proporcjonalności. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując, że interpretacja art. 64 § 1 u.p.e.a. przez WSA, uwzględniająca wyrok TK, była prawidłowa i nie dopuszczała stosowania stawek procentowych za zajęcie nieruchomości do ustalania kosztów za zajęcie wierzytelności, ze względu na nieporównywalny stopień skomplikowania czynności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających wierzyciela, wymogi dotyczące wykazania adekwatności kosztów do nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności, interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście opłat egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, gdzie egzekucja nie przyniosła środków. Interpretacja wyroku TK może być różnie stosowana w zależności od konkretnych czynności egzekucyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających wierzyciela, wykazując ich adekwatność do poniesionych nakładów pracy i stopnia skomplikowania czynności, zgodnie z wytycznymi WSA i TK?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy egzekucyjne nieprawidłowo ustaliły koszty, nie wykazując związku między ustaloną kwotą a rzeczywistymi wydatkami i nakładem pracy, co narusza zasady praworządności i proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zastosowały się do wskazań prawnych, nie wyjaśniając konkretnych wydatków i nakładu pracy, a także nie odniosły się do adekwatności kosztów w stosunku do stopnia skomplikowania czynności i efektywności egzekucji. Ustalenie niewspółmiernie wysokich kosztów obciążających wierzyciela, który nie uzyskał środków z egzekucji, narusza zasady praworządności i proporcjonalności.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 wyklucza stosowanie stawek procentowych przy ustalaniu opłat egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności, czy też dopuszcza ich stosowanie jako metody określania wysokości opłat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyrok TK nie dopuszcza stosowania stawek procentowych przewidzianych za zajęcie nieruchomości jako punktu odniesienia przy ustalaniu kosztów za zajęcie wierzytelności, ze względu na nieporównywalny stopień skomplikowania czynności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ilość czynności, stopień skomplikowania i nakład pracy przy egzekucji z nieruchomości są niewspółmiernie większe w porównaniu do czynności związanych z zajęciem innej wierzytelności. Stosowanie stawek procentowych za zajęcie nieruchomości do ustalania kosztów za zajęcie wierzytelności nie znajduje uzasadnienia prawnego ani racjonalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił postanowienia organów egzekucyjnych dotyczące obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy egzekucyjne nie wykazały adekwatności ustalonych kosztów do poniesionych nakładów pracy i stopnia skomplikowania czynności. • Ustalenie niewspółmiernie wysokich kosztów obciążających wierzyciela, który nie uzyskał środków z egzekucji, narusza zasady praworządności i proporcjonalności. • Nie można stosować stawek procentowych za zajęcie nieruchomości do ustalania kosztów za zajęcie wierzytelności ze względu na nieporównywalny stopień skomplikowania czynności.

Odrzucone argumenty

Organy zastosowały się do wytycznych WSA i TK, uwzględniając wyrok TK SK 31/14 i podając argumenty przemawiające za poniesionym nakładem pracy. • Wyrok TK SK 31/14 dopuszcza ustalanie kosztów w sposób procentowy, nie wykluczając stawek z art. 64 § 1 u.p.e.a. • WSA udzielił błędnych wskazań co do dalszego postępowania, sprzecznych z wyrokiem TK SK 31/14.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że przy ponownym ustaleniu wysokości kosztów egzekucyjnych [...] organy nie zastosowały się do powyższych wskazań wyrażonych w wyroku WSA w Krakowie [...]. Nadal bowiem nie zostało wyjaśnione jakie konkretnie koszty (wydatki) organ egzekucyjny poniósł w powiązaniu z konkretnymi czynnościami w postępowaniu egzekucyjnym i jaki nakład pracy organu egzekucyjnego legł u podstaw ustalenia kosztów egzekucyjnych w konkretnej wysokości. • Ustalenie niewspółmiernie wysokich kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela, który nie uzyskał z prowadzonej egzekucji żadnych środków, narusza zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.) zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę zaufania do władzy publicznej i proporcjonalności (art. 8 k.p.a.). • Ilość czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny przy egzekucji z nieruchomości, ich znaczny stopień skompilowania i wynikający stąd nakład pracy są niewspółmiernie większe w porównaniu do czynności związanych z zajęciem innej wierzytelności, tak jak w niniejszej sprawie. Są to właściwie czynności nieporównywalne i nie znajduje uzasadnienia, prawnego ani też racjonalnego, stosowanie jako punktu odniesienia przy ustalaniu kosztów za zajęcie wierzytelności, stawki procentowej przewidzianej za zajęcie nieruchomości.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

Przewodniczący Sędzia NSA

Dariusz Dudra

Sędzia NSA

Krzysztof Dziedzic

Sędzia del. WSA (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego obciążających wierzyciela, wymogi dotyczące wykazania adekwatności kosztów do nakładu pracy i stopnia skomplikowania czynności, interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście opłat egzekucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, gdzie egzekucja nie przyniosła środków. Interpretacja wyroku TK może być różnie stosowana w zależności od konkretnych czynności egzekucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalanie kosztów przez organy administracji i jak sądy kontrolują te działania, chroniąc interesy obywateli. Pokazuje praktyczne zastosowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Czy organy egzekucyjne mogą dowolnie naliczać koszty? NSA wyjaśnia, jak powinny być ustalane opłaty za czynności egzekucyjne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst