I GSK 1483/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. ZUS zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym przekroczenie granic kontroli sądowej oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za oczywiście bezzasadną. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym organ administracji oraz sądy są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku WSA z dnia 17 listopada 2021 r. (sygn. akt I SA/Kr 1282/20). W tamtym wyroku WSA nakazał organom dokładne zbadanie kwestii przedawnienia poszczególnych składek, uwzględniając zmiany przepisów i intertemporalność, a także udokumentowanie okoliczności zawieszających bieg terminu przedawnienia. NSA stwierdził, że organ ZUS w kolejnym postępowaniu zignorował te wytyczne, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o wymagalności należności i nie przedstawiając analizy przedawnienia ani dowodów. Sąd podkreślił, że WSA prawidłowo uchylił decyzję ZUS, wskazując na naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. NSA odniósł się również do zarzutów dotyczących przekroczenia granic sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) i kompetencji sądu administracyjnego (art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a.), uznając je za niezasadne, gdyż sprawa dotyczyła umorzenia należności składkowych, co mieści się w kognicji sądów administracyjnych na mocy art. 83 ust. 4 u.s.u.s. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady związania wyrokiem sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) i konsekwencje jej naruszenia przez organ administracji, zwłaszcza w kontekście konieczności analizy przedawnienia należności składkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez organ ZUS w kontekście umorzenia składek. Konieczność analizy przedawnienia jest zawsze zależna od konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych, uwzględniając wcześniejsze wiążące wskazania sądu co do konieczności analizy przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję ZUS, ponieważ organ naruszył art. 153 p.p.s.a., ignorując wiążącą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA, które nakazywały analizę przedawnienia składek.
Uzasadnienie
Organ ZUS nie zastosował się do wytycznych WSA z poprzedniego wyroku, który nakazywał analizę przedawnienia składek i udokumentowanie okoliczności zawieszających bieg terminu. Zamiast tego, organ lakonicznie stwierdził wymagalność należności, nie przedstawiając stosownej analizy ani dowodów, co stanowiło naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej ZUS dotyczące przekroczenia granic kontroli sądowej i naruszenia przepisów postępowania są zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej są bezzasadne. Kontrola sądu administracyjnego w sprawach o umorzenie należności składkowych jest dopuszczalna na mocy art. 83 ust. 4 u.s.u.s., a sąd pierwszej instancji działał w granicach sprawy i nie naruszył przepisów procesowych.
Uzasadnienie
Sprawy o umorzenie należności składkowych podlegają kontroli sądów administracyjnych na mocy art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w granicach wyznaczonych przez istotę zaskarżonego aktu i nie przekroczył swoich kompetencji. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również nie znalazły potwierdzenia, gdyż uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 1-5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
p.p.s.a. art. 250
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258-261
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS naruszył art. 153 p.p.s.a., ignorując wiążącą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku WSA. • Organ ZUS nie przeprowadził wymaganej analizy przedawnienia należności składkowych ani nie udokumentował okoliczności zawieszających bieg terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty ZUS dotyczące przekroczenia granic kontroli sądowej i naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). • Zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym art. 1, art. 2 i art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 83 i 83a ust. 1 i 2 u.s.u.s.
Godne uwagi sformułowania
organ w przeprowadzonym postępowanie nie uwzględnił oceny prawnej i wytycznych do ponownego rozpoznania sprawy • Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie organy • organ w uzasadnieniu obszernie ustosunkował się do merytorycznych podstaw odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W kwestii przedawnienia zawarł tylko jedno lakoniczne zdanie
Skład orzekający
Izabella Janson
sprawozdawca
Joanna Salachna
członek
Piotr Piszczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady związania wyrokiem sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.) i konsekwencje jej naruszenia przez organ administracji, zwłaszcza w kontekście konieczności analizy przedawnienia należności składkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez organ ZUS w kontekście umorzenia składek. Konieczność analizy przedawnienia jest zawsze zależna od konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wcześniejszych wyroków sądowych i jak poważne konsekwencje proceduralne może mieć ich ignorowanie. Podkreśla też znaczenie analizy przedawnienia w sprawach dotyczących składek.
“Organ ZUS zignorował wyrok sądu i przegrał w NSA. Kluczowa lekcja o przedawnieniu składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.