I GSK 1481/21Uchylenie wyroku koszty egzekucyjne przepisy przejściowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Żarach na podstawie tytułu wykonawczego na kwotę 120 000 zł. Po umorzeniu postępowania z powodu braku majątku zobowiązanego, organ egzekucyjny obciążył wierzyciela (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Żarach) kosztami egzekucyjnymi. Po kilku instancjach i uchyleniach postanowień, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (DIAS) ostatecznie obciążył wierzyciela kwotą 5 007,80 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił postanowienie DIAS, uznając, że organ drugiej instancji błędnie zastosował przepisy przejściowe ustawy nowelizującej zasady naliczania kosztów egzekucyjnych, a powinien uwzględnić art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, oddalił skargę wierzyciela i zasądził koszty postępowania kasacyjnego. NSA uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uwzględniając jednocześnie ograniczenia wynikające z nowelizacji (art. 7 i 8 ustawy zmieniającej). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przepis art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu, wprowadzający zwolnienie państwowych jednostek budżetowych z kosztów egzekucyjnych, ma charakter materialnoprawny i nie powinien być stosowany wstecznie do zdarzeń (umorzenia postępowania egzekucyjnego), które miały miejsce przed wejściem w życie nowelizacji. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na podstawie przepisów obowiązujących w dacie umorzenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej zasady naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście stosowania przepisów materialnoprawnych i zasady zakazu retroakcji.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania egzekucyjnego i administracyjnego, z uwzględnieniem wyroku TK SK 31/14.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów przejściowych nowej ustawy, czy też przepisy nowej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stosuje się przepisy dotychczasowe z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów przejściowych nowej ustawy, a przepisy nowej ustawy o charakterze materialnoprawnym nie mają zastosowania wstecznie do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych mają charakter materialnoprawny. Zgodnie z zasadą zakazu retroakcji, do zdarzeń powstałych przed wejściem w życie nowelizacji stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy przejściowe (art. 7, 8, 10 ustawy zmieniającej) wprowadzają ograniczenia maksymalnej wysokości opłat, które należy uwzględnić.
Czy przepis art. 64c § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w nowym brzmieniu, zwalniający państwowe jednostki budżetowe z obowiązku ponoszenia kosztów egzekucyjnych, ma zastosowanie do postępowania, w którym postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wejściem w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania, ponieważ ma charakter materialnoprawny i nie działa wstecz.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu jest przepisem prawa materialnego. Momentem decydującym o zastosowaniu przepisów jest data umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, a nie data wydania postanowienia o kosztach. Ponieważ umorzenie nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Czy wysokość naliczonych kosztów egzekucyjnych (opłata manipulacyjna, opłata za zajęcie wynagrodzenia) jest adekwatna do podjętych czynności egzekucyjnych i zgodna z konstytucyjnymi zasadami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w orzeczonej wysokości koszty egzekucyjne spełniają standardy określone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, ponieważ nie doszło do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat, a zastosowano ograniczenia wynikające z nowelizacji.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo naliczył koszty, uwzględniając ograniczenia wynikające z art. 7 i 8 ustawy zmieniającej. Nie doszło do nadmiernej represji ani zerwania związku między wysokością opłat a czynnościami organu. Miarkowanie opłat w oparciu o pracochłonność nie jest wymagane, jeśli nie przekraczają one kwot maksymalnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 7
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 8
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 10
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 15 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów przejściowych nowelizacji. • Przepis art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu, zwalniający państwowe jednostki budżetowe z kosztów egzekucyjnych, ma charakter materialnoprawny i nie ma zastosowania wstecznego do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowelizacji.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że przepis art. 64c § 6 u.p.e.a. w nowym brzmieniu powinien być zastosowany do sprawy, w której postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przed wejściem w życie nowelizacji. • Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 8 ustawy zmieniającej, obciążając skarżącą opłatą egzekucyjną w wysokości 5 007,80 zł, podczas gdy organ nie wykazał, że czynności uzasadniały naliczenie tej opłaty. • Niezastosowanie art. 64c § 6 u.p.e.a. skutkowało obciążeniem skarżącej kosztami egzekucyjnymi, pomimo że działała jako jednostka budżetowa, a koszty powinny być pokrywane z budżetu państwa.
Godne uwagi sformułowania
zasada dwuinstancyjności, zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia z uwzględnieniem nowych bądź znowelizowanych przepisów • zasada lex retro non agit, która oznacza zakaz wstecznego działania nowej ustawy, jej przepisów o charakterze materialnym, do zdarzeń, które miały miejsce przed datą wejścia w życie nowej ustawy • nie oznacza to, że w każdym przypadku organy orzekają na podstawie przepisów nowych czy znowelizowanych, bowiem odmienny sposób stosowania przepisów może wynikać z odpowiednich norm intertemporalnych • nie można przyjąć, że opłaty te stały się w sprawie formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności lub dodatkową dla wierzyciela sankcją pieniężną, nieuzasadnioną kosztami funkcjonowania aparatu egzekucyjnego
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
Przewodniczący Sędzia NSA
Henryk Wach
Sędzia NSA
Beata Sobocha-Holc
Sędzia NSA (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy nowelizującej zasady naliczania kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście stosowania przepisów materialnoprawnych i zasady zakazu retroakcji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w trakcie postępowania egzekucyjnego i administracyjnego, z uwzględnieniem wyroku TK SK 31/14.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych po nowelizacji prawa, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne wpływają na bieżące sprawy.
“Koszty egzekucyjne po zmianie prawa: Kiedy stosujemy stare, a kiedy nowe przepisy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.