I GSK 1423/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. i u.p.e.a., kwestionując sposób kontroli legalności działalności administracji, brak rozpoznania zarzutów co do istoty, lakoniczne uzasadnienie organu oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego. Podniósł również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez błędną wykładnię przesłanki „błędu co do zobowiązanego” oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 116 § 1 o.p. i art. 31 u.s.u.s. przez niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 183 p.p.s.a., rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, nie znajdując przesłanek nieważności postępowania. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. NSA stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjął za podstawę orzeczenia ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa ZUS, zgodnie z którymi decyzją z [...] maja 2020 r. na M. C. przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek płatnika D. T. Sp. z o.o. Tytuł wykonawczy został wystawiony i doręczony, a zarzuty wniesione przez skarżącego zostały oddalone przez wierzyciela i utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa ZUS. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie miały one zastosowania w postępowaniu incydentalnym, którego przedmiotem był zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej rozpoznany przez wierzyciela, niebędącego organem administracji publicznej. Podobnie, NSA stwierdził brak usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., wskazując, że skarżący nie zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. nie zarzucił naruszenia przepisu prawa materialnego, który zastosował wierzyciel oddalając zarzut egzekucyjny (art. 34 § 2 pkt 1) upea). W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności roli wierzyciela (ZUS) i zakresu kontroli sądowej.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS oraz relacji między przepisami u.p.e.a. a k.p.a. w kontekście zarzutów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, w tym kwestie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz wadliwości tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty skarżącego nie znalazły uzasadnienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż zarzuty skarżącego dotyczące postępowania egzekucyjnego ZUS nie były zasadne, a sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów proceduralnych ani materialnych.
Czy zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, dotyczące istnienia obowiązku, jego wymagalności czy przedawnienia, mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzuty te mogą być podnoszone, jednakże w niniejszej sprawie nie zostały one skutecznie wykazane przez skarżącego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że postępowanie w przedmiocie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym, a ciężar dowodu spoczywa na zobowiązanym. W tym przypadku skarżący nie wykazał podstaw do uwzględnienia zarzutów.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w ramach kontroli postanowienia ZUS o oddaleniu zarzutów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym przez organy administracji, a ciężar dowodu w postępowaniu egzekucyjnym spoczywa na zobowiązanym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w odróżnieniu od postępowania przed organami administracji, ciężar dowodu w zakresie zarzutów spoczywa na zobowiązanym, a sąd nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania przez WSA, polegające na niedokonaniu właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA - w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej; w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowana odpowiednio, ale z ograniczeniami.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budujący zaufanie do organów władzy publicznej; stosowana odpowiednio.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego; stosowany odpowiednio.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego przez organ; stosowana odpowiednio.
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - błąd co do zobowiązanego; interpretacja zawężająca przez sąd pierwszej instancji.
u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 6 lit. c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
u.p.e.a. art. 26 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela lub z urzędu przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Elementy składowe tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja organu egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja wierzyciela.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa prawna odpowiedzialności za składki.
o.p. art. 116 § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Wygaśnięcie obowiązku składkowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77, 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie właściwej kontroli legalności. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 33 u.p.e.a. przez niezastosowanie środka uchylającego postanowienie ZUS. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 8, 126, 107, 124, 15 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudujący zaufania. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 78, 80 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie postępowania dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 26, 27 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie i uchylenie postanowienia ZUS mimo wadliwości tytułu wykonawczego. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez zawężające ujęcie przesłanki 'błędu co do zobowiązanego'. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w zw. z art. 116 § 1 o.p. i art. 31 u.s.u.s. przez uznanie, że doręczenie postanowienia o umorzeniu nie stanowiło obowiązku organu. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 o.p. w zw. z art. 31 u.s.u.s. […]
Godne uwagi sformułowania
NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów kpa jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w upea. • Postępowanie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest elementem prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania mającego na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku. • Ciężar dowodu w postępowaniu w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej spoczywa na zobowiązanym.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Tomasz Smoleń
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności roli wierzyciela (ZUS) i zakresu kontroli sądowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS oraz relacji między przepisami u.p.e.a. a k.p.a. w kontekście zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym ZUS, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności.
“ZUS ścigał dłużnika, ale czy prawidłowo? NSA wyjaśnia zasady postępowania egzekucyjnego.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.