I GSK 1391/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę na czynność Prezydenta Miasta Ostrołęki dotyczącą ustalenia wysokości dotacji oświatowej. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym Konstytucji RP, twierdząc, że przyznana dotacja w kwocie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza jest iluzoryczna i nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej. Kwestionował również uznanie jego działalności za komercyjną oraz brak zbadania konstytucyjności przepisów rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę zawiera ocenę zarzutów. NSA stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych nie zasługują na uwzględnienie z uwagi na brak konkretnego wskazania naruszeń. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, sąd wskazał na wady konstrukcyjne i braki uzasadnienia skargi kasacyjnej w zakresie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Zarzuty naruszenia Konstytucji RP również okazały się nieusprawiedliwione. NSA wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych. Podkreślono, że Konstytucja gwarantuje dwusektorowość systemu szkolnictwa i prawo do zakładania szkół niepublicznych, ale nie nakłada obowiązku ich finansowania w takim samym stopniu jak szkół publicznych. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie niezbadania konstytucyjności rozporządzenia, wskazując, że sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad finansowania szkół niepublicznych przez jednostki samorządu terytorialnego, interpretacja art. 70 Konstytucji RP w kontekście finansowania oświaty, zakres kontroli sądów administracyjnych nad przepisami wykonawczymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na podstawie konkretnych przepisów i rozporządzeń, które mogą ulec zmianie. Interpretacja Konstytucji RP jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej w kwocie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi wystarczające finansowanie działalności szkoły niepublicznej, zgodne z prawem i Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalona kwota dotacji nie jest iluzoryczna i nie narusza przepisów prawa ani Konstytucji RP, ponieważ prawo nie nakłada obowiązku finansowania szkół niepublicznych w stopniu zbliżonym do szkół publicznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz Konstytucji RP (art. 70 ust. 3 i 4) nie nakładają na władze publiczne obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym zakresie jak szkół publicznych. Prawo do zakładania i prowadzenia szkół niepublicznych nie jest równoznaczne z prawem do pełnego finansowania ich działalności ze środków publicznych.
Czy prowadzenie szkoły niepublicznej jest działalnością gospodarczą w rozumieniu prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, jednakże szkoły niepubliczne są w części finansowane przez uczniów (czesne), a ich finansowanie ze środków publicznych ma charakter uzupełniający.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, ale podkreślił, że szkoły niepubliczne mają być finansowane w mniejszym stopniu ze środków budżetu państwa niż szkoły publiczne, a podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na założycielach.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany przepisami rozporządzenia, a jego zadaniem jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej czynności organu, w tym z przepisami Konstytucji RP, ale nie ma obowiązku badania konstytucyjności przepisów rozporządzenia z własnej inicjatywy, jeśli nie wynika to z zarzutów skargi.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia, co wynika z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd badał zgodność regulacji z Konstytucją, ale zarzut niezbadania konstytucyjności przepisów rozporządzenia z urzędu został uznany za niezasadny.
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 150
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo oświatowe art. 170 § 1
Ustawa - Prawo oświatowe
u.f.z.o. art. 26 § 2
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 33 § 1
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 1 § 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 10
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
u.f.z.o. art. 11
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Prawo oświatowe art. 1 § 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14
Ustawa - Prawo oświatowe
Prawo oświatowe art. 10
Ustawa - Prawo oświatowe
Prawo oświatowe art. 11
Ustawa - Prawo oświatowe
rozporządzenie MEN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
Konstytucja RP art. 70 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 70
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego art. 28 § 6
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 150, 133 § 1 w zw. z 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że ustalenie niskiej kwoty dotacji nie stanowi pozornego finansowania. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 26 § 2 w zw. z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. i inne) poprzez uznanie, że kwota dotacji jest wystarczająca. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie niskiej dotacji nie narusza prawa do równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, 7 w zw. z art. 70 Konstytucji RP poprzez uznanie, że niska dotacja jest dopuszczalną formą finansowania. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół • kwota ta nie pozwala na pokrycie w zasadzie żadnych wydatków związanych z procesem kształcenia słuchacza • działalność skarżącego jest działalnością komercyjną, a zatem skarżący winien liczyć się z ryzykiem niepowodzenia finansowego • prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • skarżący prowadząc je realizuje zadanie publiczne • ustalony przez ustawodawcę system premiuje szkoły, które osiągają wysoką zdawalność egzaminów • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły • nie stanowi naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia • nie jest obowiązkiem konstytucyjny finansowania szkół niepublicznych
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Jacek Surmacz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad finansowania szkół niepublicznych przez jednostki samorządu terytorialnego, interpretacja art. 70 Konstytucji RP w kontekście finansowania oświaty, zakres kontroli sądów administracyjnych nad przepisami wykonawczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji oświatowej na podstawie konkretnych przepisów i rozporządzeń, które mogą ulec zmianie. Interpretacja Konstytucji RP jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji przepisów Konstytucji RP w tym zakresie. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, porusza kwestie istotne dla sektora edukacji i samorządów.
“Czy 3 zł dotacji na ucznia to skandal? NSA rozstrzyga o finansowaniu szkół niepublicznych.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.