I GSK 1184/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora ARiMR o odmowie wznowienia postępowania w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) za 2021 r. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brał w nim udziału bez swojej winy, a dotyczyło ono działek, których jest właścicielem, a które były przedmiotem sporu z A.K., uważającą się za dzierżawcę. Kluczowym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie art. 28 kpa poprzez uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania, mimo konfliktu krzyżowego dotyczącego tych samych działek. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za nieusprawiedliwiony, podkreślając, że interes prawny musi mieć umocowanie w normie prawnej, a skarżący wykazał jedynie interes faktyczny. Sąd wskazał, że możliwość składania oświadczeń czy zeznań nie uprawnia do uzyskania statusu strony. Ponieważ skarżący nie wykazał interesu prawnego, nie mógł skutecznie domagać się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 ppsa, uznając uzasadnienie WSA za prawidłowe i niepozwalające na kwestionowanie ustaleń faktycznych. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że brak interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nawet w sytuacji konfliktu faktycznego dotyczącego przedmiotu postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu krzyżowego w postępowaniach o płatności rolne i interpretacji art. 28 kpa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, może skutecznie domagać się jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aby skutecznie domagać się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wnioskodawca musi wykazać, że jest stroną postępowania, którego dotyczy wniosek o wznowienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do udziału w postępowaniu dotyczącym płatności rolnych wszczętym przez innego rolnika, mimo konfliktu dotyczącego tych samych działek. Wykazał jedynie interes faktyczny, co nie uprawnia do statusu strony ani do żądania wznowienia postępowania.
Jakie są kryteria ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interes prawny musi mieć umocowanie w normie prawnej, a nie być jedynie subiektywnym przekonaniem o korzyści. Musi znajdować potwierdzenie w przepisach prawa materialnego, które dają podstawę do wyprowadzenia statusu strony.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do doktryny i orzecznictwa, wskazując, że interes prawny różni się od interesu faktycznego tym, że pierwszy musi być obiektywnie uzasadniony normą prawną, podczas gdy drugi jest subiektywnym odczuciem jednostki. Skarżący nie wskazał żadnej normy prawa materialnego, która uzasadniałaby jego interes prawny.
Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego narusza art. 141 § 4 ppsa, jeśli strona nie zgadza się z merytorycznym stanowiskiem sądu?
Odpowiedź sądu
Nie, polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji lub brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia nie stanowi wadliwości uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 ppsa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 141 § 4 ppsa nakłada obowiązek przedstawienia stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienia. Uzasadnienie wyroku WSA spełniało te wymogi. Kwestionowanie prawidłowości ustaleń stanu faktycznego lub zastosowania prawa materialnego za pomocą tego przepisu jest wadliwe.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
ppsa art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
ppsa art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego.
ppsa art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2024 poz 572 art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935 art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa PROW art. 20 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
W sytuacji konfliktu krzyżowego płatność ma należeć się posiadaczowi zależnemu.
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, jeśli wnioskodawca nie jest stroną.
Dz.U. 2018 poz 627 art. 27 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2024 poz 572 art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 572 art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. poz. 415 ze zm. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez uznanie, że skarżący nie jest stroną postępowania. • Naruszenie art. 28 kpa przez niedostrzeżenie interesu prawnego skarżącego w postępowaniu dotyczącym płatności. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny. • Naruszenie prawa materialnego (rozporządzenie, art. 336 kc, art. 20 ust. 1 ustawy PROW) poprzez ich niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi znajdować umocowanie w normie prawnej • polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Joanna Salachna
sędzia
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nawet w sytuacji konfliktu faktycznego dotyczącego przedmiotu postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu krzyżowego w postępowaniach o płatności rolne i interpretacji art. 28 kpa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – definicji strony i interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Jednakże, kontekst płatności rolnych może ograniczać jej szerokie zainteresowanie.
“Czy konflikt o ziemię daje prawo do bycia stroną w każdej sprawie administracyjnej? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.