I GSK 1058/23Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot środków dofinansowania 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 18 marca 2026 r. oddalił skargę kasacyjną T. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego zobowiązującą spółkę do zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu "Zachodniopomorskie Centrum Obliczeniowe". Spółka zarzucała m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 ppsa) oraz przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot środków (art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp w zw. z art. 70 § 1 op). Skarżąca argumentowała, że zobowiązanie do zwrotu środków uległo przedawnieniu, a także kwestionowała prawidłowość postępowania administracyjnego, w tym sposób udzielania zamówień i ustalenia faktyczne dotyczące kosztów zakupu sprzętu. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących zwrotu środków unijnych podstawowe zasady liczenia czasu określają przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, które ustanawia jednolite reguły dotyczące przedawnienia. Sąd wskazał, że WSA prawidłowo przyjął, iż okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, a w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Zarzuty dotyczące przedawnienia zostały uznane za chybione. Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, NSA stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA poddaje się kontroli instancyjnej. Sąd nie uznał za wadliwe wydanie decyzji w składzie organu, który brał udział w wydaniu pierwszej decyzji, wskazując na szczególne uregulowania dotyczące zarządu województwa. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego zostały uznane za nieusprawiedliwione. NSA potwierdził ustalenia WSA, że spółka naruszyła zasady udzielania zamówień (m.in. poprzez wybór pośrednika, który nie był faktycznym dostawcą, oraz powiązania osobowe między podmiotami) oraz zawyżyła koszty zakupu urządzeń, co skutkowało koniecznością zwrotu środków. Sąd podkreślił, że naruszenie procedur skutkowało uznaniem wydatków za niekwalifikowalne, a umowa mogła zostać rozwiązana. NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od spółki na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu zwrotu środków unijnych, zasady udzielania zamówień w projektach unijnych, powiązania osobowe i ich wpływ na ocenę kwalifikowalności wydatków, stosowanie przepisów kpa w sprawach zwrotu środków przez zarząd województwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji beneficjenta i umowy o dofinansowanie, ale jego zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie w sprawach o zwrot środków unijnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zobowiązanie do zwrotu środków unijnych uległo przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy też Rozporządzenia 2988/95?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastosowanie mają przepisy Rozporządzenia 2988/95, które określają jednolite zasady przedawnienia roszczeń o zwrot środków z budżetu UE. Przedawnienie biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, a w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
NSA oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym Rozporządzenie 2988/95 ma pierwszeństwo przed przepisami krajowymi w zakresie przedawnienia środków unijnych. Sąd wskazał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy tego rozporządzenia, uwzględniając moment zakończenia programu i przerwanie biegu terminu.
Czy naruszenie przez beneficjenta zasad udzielania zamówień (np. brak przejrzystości, uczciwej konkurencji, konflikt interesów) oraz zawyżenie kosztów zakupu sprzętu stanowi podstawę do żądania zwrotu całości otrzymanego dofinansowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasad określonych w umowie o dofinansowanie i przepisach prawa, skutkujące uznaniem wydatków za niekwalifikowalne, stanowi podstawę do żądania zwrotu całości lub części środków. W przypadku stwierdzenia naruszenia procedur, umowa może zostać rozwiązana, a środki podlegają zwrotowi.
Uzasadnienie
NSA potwierdził ustalenia organów i WSA, że spółka naruszyła zasady udzielania zamówień, wybierając pośrednika, który nie był faktycznym dostawcą, oraz zawyżyła koszty zakupu sprzętu. Sąd uznał, że takie naruszenia prowadzą do uznania wydatków za niekwalifikowalne i uzasadniają żądanie zwrotu środków, bez konieczności proporcjonalnego pomniejszenia kwoty.
Czy wydanie decyzji w sprawie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w składzie tych samych osób, które uczestniczyły w wydaniu pierwszej decyzji, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawach związanych ze zwrotem środków przeznaczonych na realizację polityki rozwoju, ustawodawca odstąpił od dwuinstancyjności na rzecz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ kolegialny. Przepisy art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie znajdują zastosowania w takich przypadkach.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym szczególne regulacje dotyczące zarządu województwa wyłączają stosowanie przepisów kpa o wyłączeniu członków organu kolegialnego. Ustawodawca świadomie ustanowił taką procedurę, mając na względzie sprawne prowadzenie postępowania.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną (naruszenie art. 141 § 4 ppsa)?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddaje się kontroli instancyjnej i nie zawiera wad uniemożliwiających zrozumienie motywów rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA ocenił, że uzasadnienie WSA zawierało stanowisko co do stanu faktycznego, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, umożliwiając kontrolę instancyjną.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (50)
Główne
ufp art. 207 § ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 184 ust. 1 w zw. z art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
op art. 59 § § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ufp art. 184 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
ufp art. 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
rozporządzenie 1083/2006 art. 98 § ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 7
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
rozporządzenie 2988/95 art. 3 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Państwa członkowskie mogą stosować dłuższe okresy przedawnienia niż podstawowy czteroletni okres, jednakże łączny czas dochodzenia roszczeń lub nałożenia obowiązku zwrotu środków nie może przekroczyć ośmiu lat od dnia popełnienia nieprawidłowości. W przypadku programów wieloletnich bieg przedawnienia nie może upłynąć przed ostatecznym zakończeniem programu.
ufp art. 44 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
rozporządzenie 1083/2006 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Nieprawidłowość indywidualna oznacza każde naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które ma lub może mieć na celu przyniesienie nieuzasadnionych korzyści budżetowi publicznemu lub budżetowi Wspólnot Europejskich.
Pomocnicze
ppsa art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 24 § § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 77 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 79 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 75 § § 1 w zw. z art. 78 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 89 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 107 § § 1 pkt 6 w zw. z § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
op art. 54 § § 1 pkt 3 i pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
op art. 54 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
uzppr art. 30 § ust. 1 w zw. z ust. 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Wytyczne art. 2.3.1.
Wytyczne dla Wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013
Umowa art. § 10 § ust. 6
Umowa o dofinansowanie
Umowa art. § 17 § ust. 1 pkt 5, 8, 11 w zw. z § 10 ust. 6 pkt 3
Umowa o dofinansowanie
uzppr art. 26 § ust. 1 pkt 15
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Umowa art. § 10 § ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 5 w zw. z § 4 ust. 4
Umowa o dofinansowanie
Umowa art. § 12 § ust. 1 i ust. 4
Umowa o dofinansowanie
Konstytucja RP art. 2 i 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ppsa art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego, brak jest uzasadnienia któregokolwiek z elementów rozstrzygnięcia, obejmuje ono rozstrzygnięcie niewyrażone w sentencji albo zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną.
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 1 w zw. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 8
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
kpa art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa może przewidywać wyjątki od postępowania dwuinstancyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie Rozporządzenia 2988/95 do przedawnienia środków unijnych. • Naruszenie przez beneficjenta zasad udzielania zamówień i zawyżenie kosztów jako podstawa zwrotu środków. • Brak możliwości stosowania przepisów kpa o wyłączeniu członków organu kolegialnego do zarządu województwa w sprawach zwrotu środków.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot środków na podstawie Ordynacji podatkowej. • Zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA (art. 141 § 4 ppsa). • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie procedur udzielania zamówień i ustalania stanu faktycznego. • Zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 27 § 1 kpa dotyczący składu organu. • Zarzut braku zastosowania przerw w naliczaniu odsetek.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. • NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • W orzecznictwie i doktrynie, wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, wypracowano jednolite stanowisko, zgodnie z którym w sprawach dotyczących zwrotu środków unijnych podstawowe zasady liczenia czasu określają przepisy rozporządzenia 2988/95. • Zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpocząć od zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa. • Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić podstawę skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ppsa zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z elementów rozstrzygnięcia, gdy obejmuje ono rozstrzygnięcie niewyrażone w sentencji albo gdy zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. • Przedawnienie w rozpoznawanej sprawie należy liczyć zgodnie z art. 70 § 1 op, co powoduje, że decyzje zapadły w warunkach przedawnienia. • Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 kpa w zw. z art. 67 ust. 1 ufp w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, poprzez nieuznanie wadliwości wydania decyzji wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ w składzie tych samych osób, które uczestniczyły w wydaniu decyzji z 17 marca 2021 r. […]
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu zwrotu środków unijnych, zasady udzielania zamówień w projektach unijnych, powiązania osobowe i ich wpływ na ocenę kwalifikowalności wydatków, stosowanie przepisów kpa w sprawach zwrotu środków przez zarząd województwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji beneficjenta i umowy o dofinansowanie, ale jego zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie w sprawach o zwrot środków unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy znaczącej kwoty środków unijnych i skomplikowanych zarzutów dotyczących przedawnienia oraz naruszenia procedur. Pokazuje, jak powiązania między firmami mogą wpłynąć na kwalifikowalność wydatków.
“Miliony złotych do zwrotu za nieprawidłowe zamówienia w projekcie unijnym. NSA rozstrzyga spór o przedawnienie i powiązania firm.”
Dane finansowe
WPS: 2 787 707,89 PLN
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.