I FSK 822/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił postanowienie organu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. S. od decyzji o odpowiedzialności podatkowej. WSA uznał, że organ podatkowy nie podjął niezbędnych działań w celu wyjaśnienia okoliczności doręczenia decyzji, bezzasadnie odmawiając przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony i świadków na okoliczność wadliwego awizowania przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny i powinny być wykładane z uwzględnieniem tego aspektu. Sąd uznał, że organ podatkowy nie zbadał wystarczająco twierdzeń strony o braku prawidłowego awizowania decyzji, a odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była nieuzasadniona, zwłaszcza że okoliczności te miały kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że organ powinien był przeprowadzić wnioskowane dowody w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu podatkowym, obowiązek organów podatkowych do przeprowadzania dowodów na wniosek strony, gwarancyjny charakter procedury administracyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia i odmowy przeprowadzenia dowodów w postępowaniu dotyczącym uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, odmawiając przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony i świadków na okoliczność wadliwego doręczenia decyzji i awizowania przesyłki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nieprawidłowo stwierdził uchybienie terminu, ponieważ bezzasadnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, które mogły wykazać wadliwość doręczenia.
Uzasadnienie
Przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny. Organ podatkowy ma obowiązek rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i nie może bezzasadnie odmawiać przeprowadzenia dowodów istotnych dla sprawy, zwłaszcza gdy strona kwestionuje prawidłowość doręczenia i wskazuje na dowody mogące obalić domniemanie prawdziwości dokumentów urzędowych.
Jaki jest zakres obowiązku organu podatkowego do przeprowadzania dowodów na wniosek strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić wniosek dowodowy, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Nie może odmówić przeprowadzenia dowodu na okoliczności, które nie zostały jednoznacznie stwierdzone innymi dowodami.
Uzasadnienie
Art. 188 Ordynacji podatkowej nakazuje uwzględnienie wniosku dowodowego, jeśli dotyczy istotnych okoliczności sprawy, które nie zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami. Odmowa przeprowadzenia dowodu na tezę odmienną od tej, która została już stwierdzona na korzyść strony, jest nieuzasadniona.
Przepisy (13)
Pomocnicze
O.p. art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 162 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust. 2 pkt 2 w zw. ust. 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony i świadków na okoliczność wadliwego doręczenia decyzji i awizowania przesyłki. • Przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny i wymagają rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. • Organ podatkowy nie zbadał wystarczająco twierdzeń strony o wadliwym doręczeniu.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, opierając się na dokumentach urzędowych. • Sąd pierwszej instancji błędnie uchylił postanowienie organu. • Organ podatkowy nie był zobowiązany do przeprowadzania wnioskowanych dowodów, gdyż okoliczności sprawy były wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. • Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony. • Tym niemniej przepisy o doręczeniach zastępczych powinny być wykładane i stosowane także przy uwzględnieniu ich gwarancyjnego charakteru. • Dopóki decyzja nie zostanie doręczona w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi ona do obrotu prawnego. • Prawidłowe doręczenie decyzji to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który decyzję tę wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość. • Organ bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów z przesłuchania w charakterze strony M. S. oraz w charakterze świadków.
Skład orzekający
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący sprawozdawca
Marek Kołaczek
członek
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu podatkowym, obowiązek organów podatkowych do przeprowadzania dowodów na wniosek strony, gwarancyjny charakter procedury administracyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia i odmowy przeprowadzenia dowodów w postępowaniu dotyczącym uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę ochrony praw strony w postępowaniu administracyjnym, pokazując, jak ważne jest rzetelne badanie dowodów, nawet jeśli organ dysponuje dokumentami urzędowymi. Podkreśla, że prawo do obrony i czynnego udziału w postępowaniu jest fundamentalne.
“Czy awizo w skrzynce pocztowej zawsze oznacza skuteczne doręczenie? NSA wyjaśnia, kiedy organ musi zbadać więcej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.