I FSK 560/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję Dyrektora IAS dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w VAT za styczeń 2012 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty. Spór dotyczył prawa Powiatu do odliczenia podatku naliczonego od inwestycji poniesionych w latach 2007-2010, które zostały skonsolidowane w korekcie deklaracji za styczeń 2012 r. po wyroku TSUE w sprawie C-276/14. Dyrektor IAS zarzucał m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu i błędną wykładnię przepisów dotyczących centralizacji rozliczeń VAT. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od inwestycji powstało dopiero po wyroku TSUE C-276/14, który zmienił dotychczasową praktykę organów podatkowych i orzecznictwo NSA w zakresie podmiotowości podatkowej jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego. Korekta deklaracji i wniosek o nadpłatę zostały złożone w "stosownym czasie" po wydaniu wyroku TSUE, co wykluczało przedawnienie. NSA podkreślił, że czas potrzebny na dokonanie konsolidacji rozliczeń był uzasadniony złożonością sprawy i brakiem jasnych regulacji prawnych przed wejściem w życie ustawy centralizacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do odliczenia VAT naliczonego od inwestycji poniesionych przed zmianą interpretacji przepisów po wyroku TSUE, w sytuacji gdy korekta została złożona po tym wyroku. Ugruntowanie stanowiska o braku odrębnej podmiotowości podatkowej jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych, a także okresu przed wejściem w życie ustawy centralizacyjnej. Kluczowe jest ustalenie, czy korekta została złożona w "stosownym czasie".
Zagadnienia prawne (4)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych przed wyrokiem TSUE C-276/14 ulega przedawnieniu, jeśli korekta deklaracji i wniosek o nadpłatę zostały złożone po tym wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych poniesionych przed wyrokiem TSUE C-276/14 nie uległo przedawnieniu, jeśli korekta deklaracji i wniosek o nadpłatę zostały złożone w "stosownym czasie" po tym wyroku, który ukonstytuował prawo do centralizacji rozliczeń.
Uzasadnienie
NSA uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od inwestycji powstało po wyroku TSUE C-276/14, który zmienił dotychczasową interpretację przepisów. Korekta złożona w "stosownym czasie" po tym wyroku wyklucza przedawnienie, ponieważ podatnik nie mógł skorzystać z tego prawa wcześniej z przyczyn niezależnych od siebie.
Czy jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego mogą być uznane za odrębnych podatników VAT w świetle orzecznictwa TSUE i krajowych przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe) nie mogą być uznane za odrębnych podatników VAT, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w prawie UE. Dopiero wyrok TSUE C-276/14 przesądził o braku tej odrębnej podmiotowości.
Uzasadnienie
NSA powołując się na wyrok TSUE C-276/14 i późniejszą uchwałę NSA I FPS 4/15, stwierdził, że jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego nie są odrębnymi podatnikami VAT. Zmiany legislacyjne (ustawa centralizacyjna) i nowelizacja rozporządzeń były konsekwencją tego orzeczenia, potwierdzając brak odrębnej podmiotowości.
Czy organ podatkowy może określić zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty?
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy w ramach postępowania w sprawie nadpłaty, po upływie terminu przedawnienia, jest uprawniony do wypowiedzenia się co do wysokości zobowiązania podatkowego, jednak ma to charakter techniczny i powinno znaleźć się jedynie w uzasadnieniu decyzji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 O.p.). Określenie zobowiązania w tym kontekście ma charakter techniczny.
Czy zastosowanie przepisów ustawy centralizacyjnej (o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług) jest obligatoryjne w przypadku korekt złożonych przed jej wejściem w życie?
Odpowiedź sądu
Zastosowanie przepisów ustawy centralizacyjnej wymaga analizy przepisów przejściowych (art. 23, art. 25), a nie jest oczywiste w przypadku korekt złożonych przed datą wejścia w życie ustawy, zwłaszcza gdy dotyczyły wszystkich okresów rozliczeniowych.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że samo przywołanie art. 14 ustawy centralizacyjnej bez analizy przepisów przejściowych (art. 23, art. 25) było niewystarczające. Literalna brzmienie art. 23 O.p. i faktyczne uwarunkowania sprawy nie pozwalały na oczywiste zastosowanie przepisów tej ustawy.
Przepisy (16)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 74 § pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 79 § § 2-3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 81 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa centralizacyjna art. 14 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego
ustawa centralizacyjna art. 23
Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego
ustawa centralizacyjna art. 16 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego
u.p.t.u. art. 91 § ust. 7
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 75 § § 4a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odliczenia podatku naliczonego od inwestycji powstało po wyroku TSUE C-276/14. • Korekta deklaracji i wniosek o nadpłatę zostały złożone w "stosownym czasie" po wyroku TSUE, co wyklucza przedawnienie. • Jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego nie są odrębnymi podatnikami VAT. • NSA podzielił wykładnię przepisów prawa materialnego zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące przedawnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące błędnej wykładni przepisów o centralizacji rozliczeń VAT i ustawy centralizacyjnej. • Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące wadliwej oceny stanu faktycznego w zakresie ustalenia wskaźnika podziału. • Zarzuty Dyrektora IAS dotyczące braku zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług z czynności niepodlegających opodatkowaniu na czynności opodatkowane.
Godne uwagi sformułowania
prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych, które przekazał on nieodpłatnie na rzecz swoich jednostek organizacyjnych było niemożliwe • korekta deklaracji za styczeń 2012 r. wraz z wnioskiem o nadpłatę zostały złożone przez Powiat w stosownym czasie. • biorąc pod uwagę czas konieczny na dokonanie konsolidacji rozliczeń z jednostkami organizacyjnymi, złożona 2 czerwca 2016 r. korekta deklaracji za styczeń 2012 r. i wniosek o nadpłatę zostały złożone w stosownym czasie.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
członek
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do odliczenia VAT naliczonego od inwestycji poniesionych przed zmianą interpretacji przepisów po wyroku TSUE, w sytuacji gdy korekta została złożona po tym wyroku. Ugruntowanie stanowiska o braku odrębnej podmiotowości podatkowej jednostek organizacyjnych samorządu terytorialnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji jednostki samorządu terytorialnego i jej jednostek organizacyjnych, a także okresu przed wejściem w życie ustawy centralizacyjnej. Kluczowe jest ustalenie, czy korekta została złożona w "stosownym czasie".
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odliczenia VAT od inwestycji sprzed lat, które zostało odblokowane dzięki orzecznictwu TSUE. Pokazuje, jak orzecznictwo unijne może wpływać na polskie prawo podatkowe i praktykę organów.
“Odblokowane odliczenie VAT od inwestycji sprzed lat dzięki wyrokowi TSUE – NSA potwierdza prawo Powiatu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.