Orzeczenie · 2026-03-31

I FSK 356/22Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-31
NSAPodatkoweWysokansa
VATspółka komunalnawynajemlokale mieszkalnemediaopodatkowaniezwolnieniedziałalność gospodarczapodatnik VATNSA

Sprawa dotyczyła spółki komunalnej, której jedynym udziałowcem była gmina, a która zajmowała się wynajmem lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy oraz odsprzedażą mediów najemcom wskazywanym przez gminę. Spółka wniosła o interpretację indywidualną, kwestionując swój status jako podatnika VAT w zakresie tych czynności. Argumentowała, że działa w ramach zadań własnych gminy, nie kieruje się zasadami rynkowymi i nie zakłóca konkurencji, co powinno wyłączać ją z opodatkowania VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Organ interpretacyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznały jednak, że spółka, mimo specyfiki swojej działalności, działa jako podatnik VAT, a wynajem lokali mieszkalnych stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu. Sąd pierwszej instancji potwierdził, że wynajem lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, a odsprzedaż mediów stanowi odrębną czynność podlegającą opodatkowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji. NSA podkreślił, że nawet jeśli spółka wykonuje zadania własne gminy i nie działa na zasadach rynkowych, to zawieranie umów cywilnoprawnych i świadczenie usług w sposób zorganizowany kwalifikuje ją jako podatnika VAT. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że brak zysku lub niższa od rynkowej stawka czynszu nie wyłączają działalności z opodatkowania VAT, jeśli istnieje wymiana świadczeń wzajemnych. NSA uznał, że spółka ma pozycję przedsiębiorcy na rynku nieruchomości i jej działalność wpływa na konkurencję, co uzasadnia jej status jako podatnika VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Status podatnika VAT spółek komunalnych wykonujących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego, opodatkowanie wynajmu lokali mieszkalnych i odsprzedaży mediów.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej, ale jej wnioski mogą mieć zastosowanie do podobnych podmiotów.

Zagadnienia prawne (5)

Czy spółka komunalna, wykonująca zadania własne gminy w zakresie wynajmu lokali mieszkalnych i odsprzedaży mediów, działa jako podatnik podatku od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka działa jako podatnik podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Spółka, mimo że wykonuje zadania własne gminy i nie działa na zasadach rynkowych, zawiera umowy cywilnoprawne, świadczy usługi w sposób zorganizowany i ma wpływ na rynek nieruchomości, co kwalifikuje ją jako podatnika VAT. Brak zysku lub niższa od rynkowej stawka czynszu nie wyłączają działalności z opodatkowania.

Czy wynajem lokali mieszkalnych przez spółkę komunalną na cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wynajem lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia, tj. wynajem nieruchomości na cele mieszkaniowe na własny rachunek.

Czy odsprzedaż mediów (centralne ogrzewanie, woda) przez spółkę komunalną najemcom lokali mieszkalnych stanowi odrębną czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odsprzedaż mediów stanowi odrębną czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Dostarczanie mediów jest traktowane jako świadczenie odrębne i niezależne od usługi najmu nieruchomości, podlegające opodatkowaniu według właściwej stawki VAT.

Czy odsprzedaż mediów przez spółkę komunalną korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odsprzedaż mediów nie korzysta ze zwolnienia na podstawie tego przepisu.

Uzasadnienie

Przepis ten dotyczy usług towarzyszących najmowi lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe, a odsprzedaż mediów jest traktowana jako odrębna czynność podlegająca opodatkowaniu.

Czy spółka komunalna ma obowiązek wystawiania faktur za wynajem lokali mieszkalnych i odsprzedaż mediów?

Odpowiedź sądu

W przypadku wynajmu lokali mieszkalnych, który korzysta ze zwolnienia, spółka nie ma obowiązku wystawiania faktury, ale może to zrobić dobrowolnie. W przypadku odsprzedaży mediów, spółka nie ma obowiązku wystawienia faktury, ale może to zrobić na żądanie najemcy.

Uzasadnienie

Wynajem lokali mieszkalnych jest zwolniony z VAT, co zwalnia z obowiązku wystawiania faktury. Odsprzedaż mediów jest czynnością opodatkowaną, ale obowiązek wystawienia faktury nie jest bezwzględny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki G. S. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który utrzymał w mocy interpretację indywidualną Dyrektora KIS.

Przepisy (14)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1-2 i 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa status podatnika VAT i wyłączenia z opodatkowania dla organów władzy publicznej.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa zakres opodatkowania VAT.

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definiuje świadczenie usług w rozumieniu VAT.

u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 36

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określa zwolnienie od VAT dla wynajmu nieruchomości na cele mieszkaniowe.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień art. 3 § ust. 1 pkt 11

Dotyczy zwolnienia dla usług towarzyszących najmowi lokali mieszkalnych.

u.p.t.u. art. 106b § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Możliwość dobrowolnego wystawienia faktury.

u.p.t.u. art. 106e § ust. 1 pkt 19

Ustawa o podatku od towarów i usług

Elementy faktury.

Ord. pod. art. 87 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy wystawiania rachunków.

Ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Ppsa art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Ppsa art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Spółka komunalna nie jest podatnikiem VAT, ponieważ wykonuje zadania własne gminy i nie działa na zasadach rynkowych. • Wynajem lokali mieszkalnych przez spółkę komunalną wraz z mediami stanowi działalność zwolnioną z VAT. • Odsprzedaż mediów przez spółkę komunalną korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług • spółka działa w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług • nie znajdzie zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług • wynajem lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług • odsprzedaż mediów stanowi świadczenia odrębne i niezależne od usługi najmu nieruchomości i opodatkować podatkiem od towarów i usług

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Maja Chodacka

sprawozdawca

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Status podatnika VAT spółek komunalnych wykonujących zadania własne jednostek samorządu terytorialnego, opodatkowanie wynajmu lokali mieszkalnych i odsprzedaży mediów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej, ale jej wnioski mogą mieć zastosowanie do podobnych podmiotów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania VAT przez spółki komunalne, co ma znaczenie dla wielu samorządów i przedsiębiorstw komunalnych.

“Spółka komunalna kontra fiskus: Czy wynajem mieszkań i mediów podlega VAT?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst