Orzeczenie · 2023-10-26

I FSK 299/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-10-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyzwrot akcyzyeksport samochoduczasowa rejestracjaprawo o ruchu drogowymunijny kodeks celnyTSUEkonsumpcja podatkowaNSA

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego od samochodu osobowego, który został zakupiony w Polsce, czasowo zarejestrowany w celu wywozu za granicę, a następnie wywieziony. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, powołując się na fakt wcześniejszej rejestracji pojazdu na terytorium kraju, co zgodnie z dotychczasową interpretacją art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wykluczało możliwość zwrotu podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podtrzymał stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-105/22 oraz na wykładni celowościowej przepisów, uznał, że czasowa rejestracja pojazdu w celu jego wywozu za granicę nie jest przeszkodą do uzyskania zwrotu akcyzy. Sąd podkreślił, że celem podatku akcyzowego jest opodatkowanie konsumpcji na terytorium kraju, a w sytuacji, gdy pojazd jest wywożony poza UE, konsumpcja ta nie następuje w Polsce. Ponadto, NSA stwierdził, że wywóz samochodu przez nabywcę, na rzecz którego zgłoszenia celnego dokonała agencja celna w imieniu skarżącego, należy uznać za eksport dokonany w imieniu skarżącego, co spełnia przesłanki do zwrotu akcyzy. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Zmiana interpretacji przepisów dotyczących zwrotu akcyzy od samochodów wywożonych za granicę, w szczególności w kontekście czasowej rejestracji pojazdu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy czasowa rejestracja nastąpiła w celu wywozu pojazdu poza UE, a eksport został dokonany w imieniu podatnika.

Zagadnienia prawne (2)

Czy czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium kraju w celu jego wywozu za granicę wyklucza możliwość uzyskania zwrotu podatku akcyzowego na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czasowa rejestracja samochodu osobowego na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju nie stanowi przeszkody do zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 u.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czasowa rejestracja w celu wywozu nie jest tożsama z rejestracją uniemożliwiającą zwrot akcyzy, gdyż nie oznacza dopuszczenia pojazdu do konsumpcji na terytorium kraju. Interpretacja ta jest zgodna z orzecznictwem TSUE.

Czy wywóz samochodu przez nabywcę, na rzecz którego zgłoszenia celnego dokonała agencja celna w imieniu skarżącego, należy uznać za eksport dokonany w imieniu skarżącego w rozumieniu art. 107 ust. 1 u.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli skarżący był uprawniony do decydowania i zdecydował, że towar ma zostać wyprowadzony poza obszar celny UE, a zgłoszenia celnego dokonała agencja celna w jego imieniu, nabywcę należy uznać za przewoźnika, a eksport za dokonany w imieniu skarżącego.

Uzasadnienie

Definicja eksportera w prawie UE oraz cel art. 107 ust. 1 u.p.a. wskazują, że istotne jest prawo do decydowania o wywozie i dokonanie zgłoszenia celnego w imieniu podmiotu, a niekoniecznie fizyczne przewiezienie towaru przez ten podmiot.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały uchylone.

Przepisy (36)

Główne

u.p.a. art. 107 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Czasowa rejestracja pojazdu w celu wywozu za granicę nie wyklucza zwrotu akcyzy. Eksport dokonany w imieniu podatnika, nawet jeśli fizycznie wykonany przez nabywcę jako przewoźnika, spełnia przesłanki do zwrotu.

Pomocnicze

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 73 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 74 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 74 § 2

Lit. a) - rejestracja czasowa w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę.

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 74 § 3

O.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

UKC art. 5 § 40

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013

Definicja 'przewoźnika'.

Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 art. 1 § 19

Definicja 'eksportera'.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 221 § 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 332 § 3-4

u.p.a. art. 2 § 6

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Definicja 'eksportu'.

u.p.a. art. 101 § 2a

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 107 § 4

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 106 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ratyfikacji Porozumienia

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 23 § 1

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 25

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 30

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 49

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską art. 50

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 26 § 1-2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 28 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 56

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r.

w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 września 2016 r.

w sprawie zgłoszeń celnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czasowa rejestracja pojazdu w celu wywozu za granicę nie jest przeszkodą do zwrotu akcyzy. • Eksport dokonany w imieniu podatnika, nawet jeśli fizycznie wykonany przez nabywcę jako przewoźnika, spełnia przesłanki do zwrotu akcyzy. • Celem akcyzy jest opodatkowanie konsumpcji na terytorium kraju, a w przypadku wywozu pojazdu konsumpcja ta nie następuje w Polsce.

Odrzucone argumenty

Samochód został wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju, co wyklucza zwrot akcyzy. • Skarżący nie wykazał, że miał prawo do rozporządzania pojazdem jak właściciel i że zrealizował eksport we własnym imieniu lub przez osobę działającą w jego imieniu, ponieważ wywozu dokonał nabywca na własny koszt.

Godne uwagi sformułowania

czasowa rejestracja samochodu osobowego w celu dopuszczenia do ruchu drogowego tymczasowo, na określony czas, niezbędny do dokonania czynności rejestracyjnych (...) nie jest tożsama z czasową rejestracją samochodu na wniosek właściciela w celu jego przemieszczenia poza granicę kraju • podatek akcyzowy od samochodów osobowych (...) nie ma charakteru podatku związanego z ich konsumpcją, która materializuje się poprzez rejestrację danego samochodu osobowego na terytorium kraju • nie ma podstaw do obciążenia tego pojazdu akcyzą w Polsce, której terytorium nie jest i nie będzie miejscem jego konsumpcji • odstąpić od dotychczasowego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym, jakakolwiek rejestracja samochodu, stała czy czasowa, w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu akcyzy

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zmiana interpretacji przepisów dotyczących zwrotu akcyzy od samochodów wywożonych za granicę, w szczególności w kontekście czasowej rejestracji pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy czasowa rejestracja nastąpiła w celu wywozu pojazdu poza UE, a eksport został dokonany w imieniu podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie zmienia dotychczasową linię orzeczniczą w ważnej kwestii podatkowej, opierając się na wykładni prounijnej i celowościowej. Ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców.

Koniec z odmowami zwrotu akcyzy za wywiezione auta? NSA zmienia interpretację przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst