I FSK 245/25Uchylenie decyzji VAT dodatkowe zobowiązania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S. sp.k. otrzymywała zaliczki na poczet sprzedaży lokali mieszkalnych w budynkach apartamentowych, stosując 8% stawkę VAT. Organ celno-skarbowy zakwestionował tę stawkę dla większości lokali, uznając je za budynki zakwaterowania turystycznego (PKOB 1212) zamiast mieszkalnych (PKOB 11), a także ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zaniżenia zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, częściowo ją uwzględnił. Sąd zgodził się z organem i WSA co do prawidłowości stosowania stawki VAT dla zaliczek, uznając, że w 2020 roku, zgodnie z MPZP, tylko do 20% powierzchni użytkowej mogło być przeznaczone na cele mieszkalne, a pozostałe lokale były budynkami zakwaterowania turystycznego. Jednakże NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu w części dotyczącej dodatkowych zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że art. 112b ust. 1 ustawy o VAT (dotyczący dodatkowego zobowiązania) nie powinien mieć zastosowania, gdy błąd w rozliczeniu podatnika wynika z błędnej wykładni przepisów, a nie z celowego działania lub oszustwa, co potwierdził wyrok TSUE w sprawie C-935/19. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej dodatkowych zobowiązań podatkowych i odpowiednią część decyzji organów, umarzając postępowanie w tym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stawki VAT dla zaliczek na lokale mieszkalne w kontekście MPZP i klasyfikacji PKOB; stosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 2020 roku; interpretacja dotycząca dodatkowego zobowiązania podatkowego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zaliczki otrzymane na poczet przyszłej dostawy lokali mieszkalnych, w sytuacji gdy MPZP dopuszcza przeznaczenie uzupełniające na cele mieszkalne do 20% powierzchni użytkowej budynku, powinny być opodatkowane preferencyjną stawką VAT (8%)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w 2020 roku, zgodnie z obowiązującym MPZP, tylko 20% powierzchni użytkowej mogło być przeznaczone na cele mieszkalne. Pozostałe lokale były klasyfikowane jako budynki zakwaterowania turystycznego, a zaliczki na ich poczet powinny być opodatkowane stawką podstawową (23%).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klasyfikacja budynku i jego przeznaczenie decydują o stawce VAT. W 2020 roku, zgodnie z MPZP, budynki apartamentowe miały dopuszczalne przeznaczenie uzupełniające na cele mieszkalne tylko do 20% powierzchni. Zmiana MPZP w 2021 roku, zwiększająca ten limit, nie miała zastosowania do zdarzeń z 2020 roku. Dlatego zaliczki na lokale przekraczające ten limit powinny być opodatkowane stawką podstawową.
Czy w przypadku błędnej wykładni przepisów prawa podatkowego przez podatnika, która doprowadziła do nieprawidłowości w rozliczeniu VAT, zasadne jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w maksymalnej wysokości 30%?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być stosowane, gdy nieprawidłowość wynika z błędnej wykładni przepisów, a nie z celowego działania lub oszustwa podatkowego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo TSUE (C-935/19), wskazując, że sankcje muszą być proporcjonalne do wagi naruszenia. W sytuacji, gdy błąd podatnika wynika z niepewności prawnej lub błędnej interpretacji przepisów, a nie z celowego działania mającego na celu oszustwo, ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w maksymalnej wysokości jest nieuzasadnione.
Czy podatnik może skorzystać z ochrony wynikającej z indywidualnej interpretacji przepisów, jeśli stan faktyczny sprawy wymiarowej różni się od stanu przedstawionego we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ochrona interpretacyjna jest ograniczona do sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy jest zgodny ze stanem przedstawionym we wniosku o interpretację.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka nie mogła skorzystać z ochrony interpretacyjnej, ponieważ interpretacja dotyczyła finalnych dostaw lokali mieszkalnych, podczas gdy sprawa wymiarowa dotyczyła opodatkowania zaliczek otrzymanych na poczet przyszłych dostaw, a stan faktyczny był odmienny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 2 § pkt 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12.
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Towary lub usługi identyfikowane są za pomocą symboli statystycznych, jeżeli przepisy ustawy powołują te symbole.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka podatku wynosi 8% dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka 8% stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 12a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12.
u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego, kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku do obniżenia podatku należnego za następne okresy rozliczeniowe.
u.p.t.u. art. 146a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Stosowanie stawki 8% dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3.
Pomocnicze
O.p. art. 2 § a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika.
O.p. art. 14k
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ochrona prawna podatnika w przypadku zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
O.p. art. 14m § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku w przypadku zastosowania się do interpretacji indywidualnej.
u.w.l. art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Treść zaświadczenia wydanego przez starostę przesądza o charakterze lokalu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB)
Klasyfikacja obiektów budowlanych, w tym budynków mieszkalnych (dział 11) i niemieszkalnych (dział 12).
Dyrektywa VAT art. 65
Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Dotyczy momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT, gdy błąd podatnika wynika z błędnej wykładni przepisów, a nie z celowego działania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie preferencyjnej stawki VAT (8%) do zaliczek na lokale mieszkalne, gdy MPZP dopuszczał przeznaczenie mieszkalne tylko do 20% powierzchni użytkowej budynku. • Prawo do ochrony interpretacyjnej w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wymiarowej różni się od stanu przedstawionego we wniosku o interpretację.
Godne uwagi sformułowania
nie można było mówić o oszustwie podatkowym, a co najwyżej o błędnej wykładni przepisów • dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może abstrahować od tego, czy nieprawidłowość podatnika była wynikiem błędu, celowego działania, czy oszustwa.
Skład orzekający
Hieronim Sęk
przewodniczący
Marek Olejnik
sprawozdawca
Zbigniew Łoboda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stawki VAT dla zaliczek na lokale mieszkalne w kontekście MPZP i klasyfikacji PKOB; stosowanie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z 2020 roku; interpretacja dotycząca dodatkowego zobowiązania podatkowego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania VAT przy sprzedaży lokali mieszkalnych i budzi wątpliwości interpretacyjne. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące stosowania dodatkowego zobowiązania podatkowego w kontekście błędnej wykładni przepisów.
“VAT od zaliczek na mieszkania: kiedy 8% to za dużo, a kiedy sankcja jest nieuzasadniona?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.