I FSK 229/26Odliczenie VAT nierzetelne faktury spółka cywilna 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki cywilnej M. R., E. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2021 r. do stycznia 2022 r. Głównym przedmiotem sporu było pozbawienie spółki prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę M. (Dostawca) za usługi sprzątania i pielęgnacji zieleni. Organ podatkowy i WSA uznali, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, a spółka była świadoma nieprawidłowości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego postępowania dowodowego i błędną ocenę materiału, a także naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, a także przepisów Dyrektywy VAT. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia nierzetelności faktur. Sąd podkreślił, że spółka nie wykazała, iż faktury dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a ustalenia dotyczące fikcyjności podwykonawców i braku możliwości wykonania usług przez Dostawcę były prawidłowe. Sąd uznał również, że spółka nie udowodniła braku świadomości co do nieprawidłowości transakcji, wskazując na prywatne znajomości z Dostawcą i brak strony internetowej firmy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę i zasądził koszty postępowania od spółki na rzecz Dyrektora IAS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny nierzetelnych faktur, świadomości podatnika o oszustwie podatkowym oraz stosowania sankcji 100% VAT.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z usługami sprzątania i pielęgnacji zieleni oraz złożoną strukturą podwykonawców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego może zostać pozbawione wyłącznie z powodu nieprawidłowości po stronie dostawcy, nawet jeśli faktury dokumentują rzeczywiste transakcje i podatnik działał w dobrej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do odliczenia podatku naliczonego może zostać pozbawione, jeśli faktury nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik miał świadomość tych nieprawidłowości lub działał bez należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest udowodnienie rzeczywistego charakteru transakcji i braku świadomości podatnika o oszustwie. W tej sprawie ustalono nierzetelność faktur i brak dowodów na działanie w dobrej wierze przez spółkę.
Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak brak wyczerpującego postępowania dowodowego lub błędna ocena materiału, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym przypadku sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający, a jego ocena prawidłowa.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia istotnych okoliczności sprawy, a zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów stanowiły jedynie polemikę z ustaleniami sądu.
Czy zastosowanie 100% sankcji dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. jest dopuszczalne w przypadku nierzetelnych faktur, nawet jeśli podatnik nie działał celowo w celu popełnienia oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sankcja ta ma cel prewencyjny i może być stosowana w przypadku wystawiania tzw. 'pustych faktur', aby odstraszyć podatników od odliczania podatku naliczonego z takich dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wprowadzenie 100% sankcji miało na celu odstraszenie podatników od korzystania z pustych faktur, a jej zastosowanie było konsekwencją stwierdzenia nierzetelności faktur.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Odliczenie podatku naliczonego nie przysługuje m.in. w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczych.
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Możliwość wymierzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
u.p.t.u. art. 86 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Warunki, na jakich podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Normuje składniki uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub postanowienia sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do jej uwzględnienia.
O.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 124
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6 i § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji organu podatkowego.
u.p.t.u. art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku wykazanego na fakturach, w tym wystawionych przez podmioty nieistniejące lub dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane.
Dyrektywa VAT art. 168
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dyrektywa VAT art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Środki dotyczące zapobiegania oszustwom podatkowym i ich zwalczania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego postępowania dowodowego i błędna ocena materiału dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego, w tym błędna wykładnia art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 112c ust. 1 pkt 2 u.p.t.u. oraz przepisów Dyrektywy VAT. • Twierdzenie o braku świadomości spółki co do nieprawidłowości transakcji.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym • rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami poczynionymi w sprawie i ogranicza się do przedstawienia własnej oceny stanu faktycznego • faktury wystawione przez Dostawcę były nierzetelne, czego była świadoma • podmioty te były jedynie formalnie zarejestrowane z zamiarem stworzenia pozorów ich rzeczywistego funkcjonowania • podważało twierdzenia o braku świadomości co do charakteru wystawionych faktur • faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy podmiotami w niej określonymi
Skład orzekający
Sylwester Golec
przewodniczący
Izabela Najda-Ossowska
sprawozdawca
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie oceny nierzetelnych faktur, świadomości podatnika o oszustwie podatkowym oraz stosowania sankcji 100% VAT."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z usługami sprzątania i pielęgnacji zieleni oraz złożoną strukturą podwykonawców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia sytuacje, w których podatnik próbuje odliczyć VAT od faktur wystawionych przez nierzetelnych dostawców, podkreślając znaczenie należytej staranności i świadomości podatnika.
“Czy można odliczyć VAT od pustych faktur? NSA wyjaśnia, kiedy brak należytej staranności kosztuje 100% podatku.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.