Orzeczenie · 2026-07-14

I FSK 2031/23Oddalenie skargi kasacyjnej interpretacja VAT 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-14
NSAPodatkoweWysokansa
VATinterpretacja indywidualnanadużycie prawaodmowa wydania interpretacjipodstawa opodatkowaniaprawo do odliczeniacena symbolicznasztuczna czynnośćkorzyść podatkowa

Spółka C. sp. z o.o. (obecnie B. sp. z o.o.) zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania VAT sprzedaży wybudowanego przez siebie Budynku Rady Osiedla wraz z gruntem za symboliczną kwotę 100 zł netto plus VAT. Spółka chciała również potwierdzenia prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z kosztami budowy. Dyrektor KIS odmówił wydania interpretacji, uznając, że niska cena sprzedaży (znacznie poniżej wartości rynkowej) budzi uzasadnione przypuszczenie, iż celem transakcji jest osiągnięcie korzyści podatkowych sprzecznych z celem przepisów, co stanowi nadużycie prawa (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT). Organ powołał się na opinię Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu co do możliwości odmowy wydania interpretacji w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż organ miał podstawy do odmowy wydania interpretacji. NSA podkreślił, że niska cena sprzedaży, mimo braku formalnych powiązań między stronami, nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia i może świadczyć o próbie zaniżenia podstawy opodatkowania przy jednoczesnym zachowaniu prawa do odliczenia VAT, co jest sprzeczne z celem przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa, nawet przy braku formalnych powiązań między stronami, gdy cena transakcji jest rażąco zaniżona i brak jest ekonomicznego uzasadnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji indywidualnej i oceny przypuszczenia nadużycia prawa. Nie przesądza ostatecznie o istnieniu nadużycia prawa, które wymagałoby postępowania podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może odmówić wydania interpretacji indywidualnej, jeśli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że przedstawione we wniosku elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Dyrektor KIS może odmówić wydania interpretacji indywidualnej w drodze postanowienia, jeśli istnieją uzasadnione przypuszczenia nadużycia prawa.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 14b § 5b) pozwalają na odmowę wydania interpretacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że czynność może stanowić nadużycie prawa. W analizowanej sprawie niska cena sprzedaży nieruchomości (100 zł netto) przy jednoczesnym prawie do odliczenia VAT od kosztów budowy, bez ekonomicznego uzasadnienia, wzbudziła takie przypuszczenie.

Czy ustalenie ceny sprzedaży nieruchomości na symbolicznym poziomie 100 zł netto plus VAT, w sytuacji gdy nieruchomość była budowana w ramach szerszej inwestycji i przekazywana miastu w zamian za pozwolenia, stanowi uzasadnione ekonomicznie uzasadnienie dla ustalenia podstawy opodatkowania VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy brak jest ekonomicznego uzasadnienia dla tak niskiej ceny, co może świadczyć o próbie zaniżenia podstawy opodatkowania i osiągnięcia korzyści podatkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo formalnego ustalenia ceny i braku powiązań kapitałowych między stronami, niska cena sprzedaży nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia i może być próbą sztucznego zaniżenia podstawy opodatkowania, co jest sprzeczne z celem przepisów o VAT.

Czy opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jest wiążąca dla Dyrektora KIS przy wydawaniu postanowienia o odmowie wydania interpretacji indywidualnej?

Odpowiedź sądu

Opinia Szefa KAS nie jest wiążąca dla Dyrektora KIS, jednakże Dyrektor KIS jest zobowiązany do jej uzyskania i uwzględnienia w procesie decyzyjnym, gdy poweźmie uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji wskazał, że rola Dyrektora KIS jest kluczowa, a opinia Szefa KAS ma charakter pomocniczy. NSA potwierdził, że Dyrektor KIS musi dokonać własnej oceny, czy istnieją przesłanki do odmowy wydania interpretacji, nawet jeśli opinia Szefa KAS jest pozytywna dla organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora KIS o odmowie wydania interpretacji indywidualnej.

Przepisy (22)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja nadużycia prawa, które może stanowić podstawę do odmowy wydania interpretacji indywidualnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

o.p. art. 14b § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Wydawanie interpretacji indywidualnych.

o.p. art. 14b § § 5b pkt 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

Podstawa odmowy wydania interpretacji indywidualnej z powodu uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania przy dostawie towarów i świadczeniu usług.

u.p.t.u. art. 29a § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania przy nieodpłatnym świadczeniu usług lub dostawie towarów.

u.p.t.u. art. 32 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Określenie wartości przy powiązaniach między stronami.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunki odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Okoliczności wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

o.p. art. 14b § § 5c

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek zwrócenia się o opinię do Szefa KAS w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.

o.p. art. 14h

Ustawa Ordynacja podatkowa

Stosowanie przepisów o interpretacjach do innych organów.

o.p. art. 199a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ustalanie treści czynności prawnej.

o.p. art. 119a § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Czynność stanowiąca unikanie opodatkowania.

o.p. art. 120

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada działania organów podatkowych.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy ma prawo odmówić wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa. • Niska cena sprzedaży nieruchomości, nieznajdująca ekonomicznego uzasadnienia, może być podstawą do przypuszczenia nadużycia prawa. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ miał podstawy do odmowy wydania interpretacji.

Odrzucone argumenty

Wyrok WSA jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż przyznaje rację skarżącej co do niewiążącego charakteru opinii Szefa KAS, ale nie uchyla postanowienia organu. • Ocena, czy transakcja jest sztuczna, powinna być dokonana w postępowaniu podatkowym, a nie przy odmowie wydania interpretacji. • Organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej dotyczących zasadności ustalenia ceny 100 zł netto. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne akceptowanie sytuacji, w której podatnik tworzy sztuczną i zupełnie abstrakcyjną sytuację, tylko po to, aby zyskać podatkowo • Z całokształtu okoliczności zaskarżonej sprawy nie wynika żadne ekonomiczne uzasadnienie dla ustalenia ceny netto dla dostawy Budynku Rady Osiedla na poziomie 100 zł + VAT • zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Maja Chodacka

sprawozdawca

Marek Olejnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości odmowy wydania interpretacji podatkowej w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa, nawet przy braku formalnych powiązań między stronami, gdy cena transakcji jest rażąco zaniżona i brak jest ekonomicznego uzasadnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania interpretacji indywidualnej i oceny przypuszczenia nadużycia prawa. Nie przesądza ostatecznie o istnieniu nadużycia prawa, które wymagałoby postępowania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia nadużycia prawa w kontekście podatkowym i możliwości odmowy wydania interpretacji przez organ, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników planujących transakcje o nietypowych warunkach cenowych.

“Symboliczna cena nieruchomości a ryzyko odmowy interpretacji podatkowej – NSA rozstrzyga o nadużyciu prawa.”

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst