Orzeczenie · 2025-04-08

I FSK 2004/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-08
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługodliczenie VATfaktury nierzetelneprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarboweinstrumentalne wszczęcie postępowaniaNSA

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2014 r. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług ogólnobudowlanych i dekoracji, odliczył podatek VAT naliczony od faktur otrzymanych od kontrahentów. Organy podatkowe zakwestionowały te odliczenia, uznając faktury za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając ustalenia organów za prawidłowe, w tym kwestię skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania karnego skarbowego). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na lakoniczność i brak merytorycznej argumentacji Sądu pierwszej instancji w kwestii przedawnienia i instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. NSA podkreślił, że sądy administracyjne mają prawo badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego i jego potencjalnie instrumentalnego charakteru.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy powołuje się na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne działanie organu w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sądy administracyjne mają prawo badać, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

NSA wskazał na potrzebę merytorycznej analizy przez WSA kwestii instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego, powołując się na uchwałę NSA I FPS 1/21 i wyrok NSA I FSK 34/20.

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące odliczenia VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, nie odnosząc się merytorycznie do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących przedawnienia i instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za zasadny, wskazując na lakoniczność i brak merytorycznej argumentacji WSA w kwestii przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego może skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jednakże sądy administracyjne badają, czy takie wszczęcie nie miało pozorowanego charakteru.

ustawa o VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

Dyrektywa 2006/112A/VE art. 168 § lit. a)

Dyrektywa 2006/112/WE

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wadliwe uzasadnienie wyroku uniemożliwiające kontrolę instancyjną.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez lakoniczne i pozbawione merytorycznej argumentacji odniesienie się do kwestii przedawnienia i instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Godne uwagi sformułowania

instrumentalnego charakteru wszczęcia w tej sprawie postępowania karnego skarbowego • ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c Ordynacji podatkowej mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji • czy na tle okoliczności danej sprawy podatkowej, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • nadużycie prawa przez organ podatkowy w kontekście zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wyraża się wszczęciem postępowania w sprawie karnej skarbowej (niezależnie od daty tego wszczęcia), motywowanym nie względami prawa karnego skarbowego, ale chęcią doprowadzenia do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie tej normy.

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego i jego potencjalnie instrumentalnego charakteru."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ podatkowy powołuje się na wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – przedawnienia i możliwości manipulowania nim przez organy. Jest to istotne dla prawników i przedsiębiorców.

Czy organy podatkowe mogą sztucznie przedłużać termin przedawnienia VAT, wszczynając postępowanie karne?

Dane finansowe

WPS: 72 565 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst