I FSK 1943/23Uchylenie przedłużenia zwrotu VAT brak uzasadnienia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P. S.A. w restrukturyzacji od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie to przedłużało termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2022 r. WSA uznał, że organy podatkowe zasadnie zastosowały instytucję przedłużenia terminu zwrotu, wskazując na trwające postępowanie wyjaśniające i ustalenia kontroli celno-skarbowej. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 151, 133, 134, 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 122, 187, 233, 239 O.p., a także art. 87 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Argumentowała, że organy pozorowały czynności weryfikacyjne i instrumentalnie wykorzystywały instytucję przedłużania terminu zwrotu, co trwało już ponad dwa lata. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Stwierdził, że organ odwoławczy nie wykazał wystarczających przesłanek do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku, nie wskazując konkretnych czynności weryfikacyjnych i ich potencjalnego czasu realizacji. NSA podkreślił, że przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienie organu odwoławczego, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązki organów podatkowych w tym zakresie, zasada proporcjonalności i neutralności VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu VAT i braku należytego uzasadnienia ze strony organów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy może wielokrotnie przedłużać termin zwrotu VAT, powołując się na trwające postępowanie wyjaśniające i ustalenia kontroli celno-skarbowej, bez wskazania konkretnych czynności weryfikacyjnych i ich czasu realizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo w wydanym postanowieniu wskazać konkretne okoliczności oraz uzasadnić, dlaczego w danej sprawie istnieje potrzeba dalszej weryfikacji rozliczenia VAT, i jakie środki mają być podjęte jeszcze przez organ w celu wyjaśnienia tych wątpliwości i rozstrzygnięcia o zasadności zwrotu lub wszczęciu postępowania podatkowego. Samo powoływanie się na trwającą kontrolę i ustalenia nie jest wystarczające, jeśli nie towarzyszy temu sprecyzowanie dalszych czynności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ odwoławczy nie wykazał wystarczających przesłanek do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku, nie wskazując konkretnych czynności weryfikacyjnych i ich potencjalnego czasu realizacji. Przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków. W sytuacji, gdy weryfikacja trwa już ponad 2 lata, organ musi wykazać konkretne, niezbędne czynności.
Czy przedłużenie terminu zwrotu VAT, które trwa ponad dwa lata i jest wielokrotnie ponawiane bez konkretnego uzasadnienia, stanowi naruszenie zasady neutralności VAT i prawa do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie przedłużanie terminu zwrotu, jeśli nie jest należycie uzasadnione i prowadzi do nieuzasadnionego przeciągania procedury, może naruszać prawo do zwrotu podatku jako fundamentalną zasadę VAT i zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że zwrot nadwyżki podatku jest fundamentalnym czynnikiem zapewniającym zachowanie zasady neutralności VAT, a warunki zwrotu nie mogą podważać tej zasady. Środki wstrzymujące zwrot muszą być stosowane z poszanowaniem zasady proporcjonalności i nie mogą iść dalej, niż jest to konieczne dla osiągnięcia celu.
Czy organ podatkowy może doręczać pisma radcy prawnemu drogą pocztową, jeśli w pełnomocnictwie nie wskazano adresu elektronicznego do doręczeń?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 144 § 5 O.p. w tym zakresie nie jest zasadny. Jeśli w pełnomocnictwie szczególnym nie wskazano adresu elektronicznego pełnomocnika do doręczeń, prawidłowe jest doręczenie w trybie tradycyjnym (np. pocztowym), gdyż organ nie jest obowiązany poszukiwać tego adresu we własnym zakresie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w sytuacji braku wskazania adresu elektronicznego w pełnomocnictwie, organ nie miał obowiązku poszukiwania go samodzielnie, a doręczenie pocztowe było prawidłowe. Tym samym zarzut naruszenia art. 144 § 5 O.p. został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
u.p.t.u. art. 87 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest fundamentalne dla zasady neutralności VAT. Przedłużenie terminu zwrotu musi być uzasadnione konkretnymi przesłankami i nie może służyć pozorowaniu czynności weryfikacyjnych.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Termin zwrotu podatku może być przedłużony, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Organ musi jednak wskazać konkretne czynności weryfikacyjne i czas ich realizacji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
O.p. art. 122
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 217 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Wymogi dotyczące podstawy prawnej postanowienia.
O.p. art. 233 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 144 § § 5
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Zasady doręczania pism pełnomocnikom.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe nie wykazały wystarczających przesłanek do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. • Przedłużanie terminu zwrotu VAT przez ponad dwa lata, bez konkretnych czynności weryfikacyjnych, stanowi naruszenie prawa. • Organ odwoławczy nie uzasadnił należycie potrzeby dalszej weryfikacji rozliczenia podatnika.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 144 § 5 O.p. dotyczący doręczenia postanowienia organu I instancji pełnomocnikowi drogą pocztową.
Godne uwagi sformułowania
zwrot nadwyżki podatku jest fundamentalnym czynnikiem zapewniającym zachowanie zasady neutralności wspólnego systemu VAT • przedłużenie terminu zwrotu nie może pełnić funkcji prewencyjnej, ani stanowić blankietowej podstawy do opóźniania wypłaty środków • organ podatkowy ma obowiązek każdorazowo w wydanym postanowieniu wskazać konkretne okoliczności oraz uzasadnić, dlaczego w danej sprawie istnieje potrzeba dalszej weryfikacji rozliczenia VAT
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
przewodniczący-sprawozdawca
Arkadiusz Cudak
członek
Dominik Mączyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie konieczności przedłużenia terminu zwrotu VAT, obowiązki organów podatkowych w tym zakresie, zasada proporcjonalności i neutralności VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnego przedłużania terminu zwrotu VAT i braku należytego uzasadnienia ze strony organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą nadużywać procedur, aby opóźniać zwrot VAT, co jest istotne dla podatników. Wyrok NSA podkreśla potrzebę rzetelności i konkretnego uzasadnienia działań administracji.
“Czy organy podatkowe mogą bez końca blokować zwrot VAT? NSA: Nie bez konkretnych dowodów!”
Dane finansowe
WPS: 288 663 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.