Orzeczenie · 2026-06-11

I FSK 1536/24Podatek VAT usługi utrzymania dróg zasada zaufania

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-06-11

NSApodatkoweWysokansa

VATusługi kompleksoweutrzymanie drógGDDKiAzasada zaufaniauzasadnione oczekiwaniainterpretacja podatkowastawka VATpostępowanie podatkoweNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz spółki Z. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję organu dotyczącą podatku VAT za 2013 rok. Sąd pierwszej instancji uznał usługi świadczone przez spółkę na podstawie umów z GDDKiA za kompleksowe, opodatkowane stawką 23%, ale uchylił decyzję organu ze względu na naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych. Spółka zawarła umowy w 2011 i 2012 roku, opierając się na ówczesnej wykładni prawa, która pozwalała na traktowanie tych usług jako zbioru odrębnych czynności. Zmiana interpretacji nastąpiła w 2014 roku. NSA oddalił obie skargi kasacyjne. W odniesieniu do skargi spółki, sąd potwierdził, że usługi utrzymania autostrad w systemie "utrzymaj standard" stanowią świadczenie kompleksowe, opodatkowane stawką podstawową 23%, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo. W odniesieniu do skargi organu, NSA podkreślił znaczenie zasady zaufania (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP). Sąd uznał, że podatnik, działając w dobrej wierze i opierając się na utrwalonej praktyce organów podatkowych, zasługuje na ochronę prawną, co w tym przypadku oznaczało zwolnienie od obowiązku zapłaty różnicy podatku wynikającej ze zmiany interpretacji. NSA zaznaczył, że GDDKiA jako zamawiający określa warunki umów, a wykonawca nie ma możliwości jednostronnej zmiany sposobu rozliczenia po zmianie wykładni prawa, co mogłoby doprowadzić do nieopłacalności kontraktu i zagrozić jego kondycji finansowej. Sąd oddalił obie skargi kasacyjne i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie, że usługi utrzymania dróg w systemie "utrzymaj standard" są świadczeniem kompleksowym oraz ochrona podatnika na zasadzie zaufania do organów podatkowych w przypadku zmiany linii interpretacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego systemu świadczenia usług (utrzymaj standard) i konkretnego kontekstu prawnego związanego ze zmianą wykładni prawa podatkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy usługi świadczone w ramach umów o utrzymanie autostrad w systemie "utrzymaj standard" stanowią jedną usługę kompleksową opodatkowaną stawką VAT 23%, czy też zbiór odrębnych usług opodatkowanych różnymi stawkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Usługi świadczone w ramach umów o utrzymanie autostrad w systemie "utrzymaj standard" stanowią świadczenie kompleksowe, opodatkowane jednolitą stawką VAT 23%.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wcześniejszym orzecznictwie, zgodnie z którym całokształt różnorodnych czynności służących jednemu celowi – przejezdności autostrady i eliminacji zagrożeń bezpieczeństwa ruchu – ma charakter usługi kompleksowej. Podkreślono, że celem nabywcy jest kompleksowe utrzymanie drogi, a poszczególne czynności są ze sobą powiązane i służą realizacji tego jednego celu.

Czy podatnik, który działał w oparciu o utrwaloną wykładnię i praktykę organów podatkowych, może być obciążony obowiązkiem zapłaty podatku VAT w wyższej wysokości po zmianie tej wykładni przez organy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik działający w dobrej wierze w oparciu o utrwaloną praktykę organów podatkowych zasługuje na ochronę prawną na podstawie zasady zaufania (uzasadnionych oczekiwań), co może skutkować zwolnieniem od obowiązku zapłaty różnicy podatku.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zasada zaufania (art. 121 § 1 o.p.) oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP) chronią podatnika przed negatywnymi skutkami prawnymi wynikającymi ze zmiany interpretacji prawa przez organy podatkowe, jeśli podatnik ukształtował swoje zobowiązania w oparciu o wcześniejszą, utrwaloną praktykę. Wskazano, że GDDKiA jako zamawiający określa warunki umów, a wykonawca nie ma możliwości jednostronnej zmiany sposobu rozliczenia po zmianie wykładni prawa, co mogłoby doprowadzić do nieopłacalności kontraktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono obie skargi kasacyjne Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego oraz Z. sp. z o.o.

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania podatnika do organów podatkowych i organów kontroli skarbowej.

ustawa o VAT art. 5a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja świadczenia złożonego.

ustawa o VAT art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja świadczenia usług.

ustawa o VAT art. 41 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawki obniżone podatku VAT.

ustawa o VAT art. 41 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Stawka podstawowa podatku VAT.

p.p.s.a. art. 145 § 1