I FSK 1524/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT i zabezpieczającej ją na majątku podatnika. WSA uznał, że decyzja zabezpieczająca nie została skutecznie doręczona, ponieważ powinna być doręczona pełnomocnikowi podatnika, a nie bezpośrednio jemu. NSA uchylił wyrok WSA, przyznając rację organowi. Sąd kasacyjny stwierdził, że postępowanie zabezpieczające, prowadzone na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), jest odrębnym postępowaniem od postępowania podatkowego. W związku z tym, doręczenie decyzji zabezpieczającej wraz z zarządzeniem zabezpieczenia, na podstawie art. 155b § 1a u.p.e.a., może być dokonane bezpośrednio zobowiązanemu, nawet jeśli ustanowił on pełnomocnika w postępowaniu podatkowym. NSA podkreślił, że celem wprowadzenia art. 155b § 1a u.p.e.a. było zapobieganie ukrywaniu majątku przez podatników i zapewnienie skuteczności zabezpieczenia. Sąd uznał, że interpretacja WSA była niezgodna z celem ustawodawcy i prowadziła do nierównego traktowania podatników. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji zabezpieczających w sytuacji ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji zabezpieczającej na podstawie art. 155b § 1a u.p.e.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, wydana na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, może być skutecznie doręczona bezpośrednio zobowiązanemu, jeśli ustanowił on pełnomocnika w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o zabezpieczeniu może być skutecznie doręczona bezpośrednio zobowiązanemu na podstawie art. 155b § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nawet jeśli ustanowił on pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, ponieważ postępowanie egzekucyjne/zabezpieczające jest odrębnym postępowaniem.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 155b § 1a u.p.e.a. umożliwia doręczenie decyzji zabezpieczającej wraz z zarządzeniem zabezpieczenia bezpośrednio zobowiązanemu, gdy doręczenie po ustaleniu decyzji mogłoby udaremnić zabezpieczenie. Jest to odrębne postępowanie od podatkowego, a pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu podatkowym niekoniecznie obejmuje postępowanie egzekucyjne/zabezpieczające. Celem przepisu jest ochrona wierzyciela publicznoprawnego.
Czy wadliwe doręczenie decyzji ostatecznej może stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe doręczenie decyzji, które skutkuje jej nie wejściem do obrotu prawnego, uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ nieważność można stwierdzić tylko wobec decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
WSA uznał, że jeśli decyzja nie weszła do obrotu prawnego z powodu wadliwego doręczenia, to wniosek o stwierdzenie jej nieważności jest bezprzedmiotowy, a organ powinien odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego. NSA nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii w kontekście rozstrzygnięcia NSA, ale pośrednio potwierdził, że prawidłowe doręczenie jest warunkiem wejścia decyzji do obrotu prawnego.
Przepisy (18)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 33
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 155b § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis ten umożliwia doręczenie decyzji o zabezpieczeniu wraz z zarządzeniem zabezpieczenia bezpośrednio zobowiązanemu, gdy doręczenie po ustaleniu decyzji mogłoby udaremnić zabezpieczenie. Jest to odrębne postępowanie od podatkowego.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 49 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 155b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ordynacja podatkowa art. 247 § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 248 § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 249 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 155b § 1a u.p.e.a. jest skuteczne, nawet jeśli podatnik miał pełnomocnika w postępowaniu podatkowym, ponieważ postępowanie egzekucyjne/zabezpieczające jest odrębnym postępowaniem.
Odrzucone argumenty
Decyzja zabezpieczająca powinna być doręczona pełnomocnikowi podatnika, a nie bezpośrednio jemu, co skutkowało wadliwym doręczeniem i brakiem wejścia decyzji do obrotu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie decyzji o zabezpieczeniu nie nastąpiło przez organ podatkowy w ramach toczącego się postępowania wymiarowego (kontrolnego), w którym podatnik miał ustanowionego pełnomocnika, lecz w ramach postępowania o zabezpieczeniu, prowadzonego na podstawie u.p.e.a. przez organ egzekucyjny, w którym podatnik działał samodzielnie. • wolą ustawodawcy, wyrażoną w treści art. 155b § 1a u.p.e.a., nie było doręczenie decyzji o zabezpieczeniu w ramach toczącego się postępowania wymiarowego (kontrolnego), lecz w ramach postępowania o zabezpieczeniu, ale prowadzonego na podstawie u.p.e.a.
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Marek Olejnik
członek
Sylwester Golec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia decyzji zabezpieczających w sytuacji ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji zabezpieczającej na podstawie art. 155b § 1a u.p.e.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – doręczenia decyzji zabezpieczającej i roli pełnomocnika. Rozstrzygnięcie NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów.
“Pełnomocnik w sprawie podatkowej – czy zawsze musi być doręczana decyzja zabezpieczająca?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.