Orzeczenie · 2024-05-27

I FSK 1305/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-27
NSApodatkoweWysokansa
VATsankcja VATdodatkowe zobowiązanie podatkowezasada proporcjonalnościprawo UETSUEskarga kasacyjnauchylenie decyzjikoszty postępowania

Spółka "I." Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Decyzja ta dotyczyła nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2013 r. do marca 2014 r. Spółka zarzuciła organom podatkowym i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 120, 121, 122, 180, 191, 210 O.p.) oraz prawa materialnego (art. 89b ust. 1, 1a, 6 u.p.t.u.). Kluczowym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących dodatkowego zobowiązania podatkowego, które zostało ustalone w wysokości 30% kwoty podatku naliczonego od nieuregulowanych faktur. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-935/19 Grupa Warzywna, uznał, że zastosowanie 30% sankcji VAT narusza zasadę proporcjonalności i prawo Unii Europejskiej, ponieważ nie uwzględniono charakteru i wagi naruszenia ani rzeczywistego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa. Sąd podkreślił, że polskie przepisy implementujące dyrektywy unijne muszą być interpretowane zgodnie z orzecznictwem TSUE. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Dyrektora IAS, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ podatkowy z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i prawa UE. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania na rzecz spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji VAT oraz stosowanie orzecznictwa TSUE przy wykładni przepisów krajowych implementujących prawo UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu (art. 89b ust. 6 u.p.t.u.) i jego wykładni w świetle prawa UE. Może mieć szersze zastosowanie do innych sankcji VAT, jeśli są one nakładane bez uwzględnienia proporcjonalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zastosowanie 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT (sankcji VAT) na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy o VAT, bez uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia oraz rzeczywistego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa, jest zgodne z zasadą proporcjonalności i prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie sankcji VAT w wysokości 30% bez uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia oraz rzeczywistego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa narusza zasadę proporcjonalności i prawo Unii Europejskiej, zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C-935/19.

Uzasadnienie

NSA, opierając się na wyroku TSUE C-935/19, stwierdził, że zasada proporcjonalności wymaga uwzględnienia charakteru i wagi naruszenia oraz rozmiaru uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa przy ustalaniu sankcji VAT. Stosowanie jednolitej 30% sankcji bez takiej analizy jest niezgodne z prawem UE.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji było wystarczająco szczegółowe i pozwalało na kontrolę instancyjną stanowiska Sądu, zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a.?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji generalnie odpowiadało wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., zawierało niezbędne elementy i pozwalało na identyfikację ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych Sądu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wymaga drobiazgowego omawiania każdego argumentu, a jedynie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji było wystarczające do kontroli instancyjnej, a zarzuty dotyczące jego wadliwości były nieuprawnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy z uwzględnieniem wykładni zgodnej z prawem UE i zasadą proporcjonalności.

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 89b § ust. 1, ust. 1a, ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Sankcja VAT w wysokości 30% wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności i prawa UE, w tym charakteru i wagi naruszenia oraz rzeczywistego uszczuplenia dochodów państwa.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 112b § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw art. 12

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie 30% sankcji VAT narusza zasadę proporcjonalności i prawo UE, ponieważ nie uwzględniono charakteru i wagi naruszenia oraz rzeczywistego uszczuplenia dochodów Skarbu Państwa (na podstawie wyroku TSUE C-935/19).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia wyroku WSA). • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 180, 191, 210 O.p.) w zakresie postępowania dowodowego i oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Sankcje takie nie mogą zatem wykraczać poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia celów obejmujących zapewnienie prawidłowego poboru podatku i zapobieganie oszustwom podatkowym. • Dla dokonania oceny, czy sankcja jest zgodna z zasadą proporcjonalności, należy uwzględnić w szczególności charakter i wagę naruszenia, którego ukaraniu służy ta sankcja, oraz sposób ustalania jej kwoty.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący sprawozdawca

Marek Olejnik

sędzia

Elżbieta Olechniewicz

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście sankcji VAT oraz stosowanie orzecznictwa TSUE przy wykładni przepisów krajowych implementujących prawo UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu (art. 89b ust. 6 u.p.t.u.) i jego wykładni w świetle prawa UE. Może mieć szersze zastosowanie do innych sankcji VAT, jeśli są one nakładane bez uwzględnienia proporcjonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proporcjonalności sankcji podatkowych i bezpośrednio odnosi się do orzecznictwa TSUE, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i może być interesujące dla szerszej publiczności ze względu na wpływ na przedsiębiorców.

Sankcja VAT ponad 18 razy większa od podatku? NSA stawia granice!

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst