Orzeczenie · 2026-01-15

I FSK 1284/24Uchylenie wyroku VAT ponowne rozpoznanie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-15
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonyodliczenie podatkuwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówprzedawnieniezawieszenie biegu terminuprzerwanie biegu terminupostępowanie karne skarbowezarządzenie zabezpieczającetytuł wykonawczy

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej L.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Istotą sporu było zakwestionowanie przez organy podatkowe prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez T., D. i A. oraz prawa do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz P. Dodatkowo, kwestionowano skuteczność zawieszenia i przerwania terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. NSA uznał za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazał na niewystarczającą analizę Sądu pierwszej instancji w kwestii instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które miało na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Podkreślono, że Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco motywacji wszczęcia tego postępowania, szczególnie w kontekście uchwały NSA I FPS 1/21. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na brak analizy wpływu uchylenia decyzji stanowiącej podstawę zarządzenia zabezpieczającego na skuteczność przekształcenia tego zarządzenia w zajęcie egzekucyjne i przerwanie biegu przedawnienia. Sąd kasacyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując, że w sprawie zastosowanie ma art. 70 § 1 tej ustawy. Wobec zasadności zarzutów dotyczących przedawnienia, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując ponowną kontrolę stanowiska organów w tym przedmiocie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności wpływu wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środków zabezpieczających i egzekucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami wszczęcia postępowań i uchylenia decyzji. Wymaga analizy w kontekście konkretnych stanów faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sądy administracyjne mają obowiązek badać motywację wszczęcia postępowania karnego skarbowego, czy było ono uzasadnione względami prawa karnego, czy jedynie chęcią zniweczenia terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej analizy, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione, czy jedynie miało na celu obejście terminu przedawnienia, powielając argumenty organu i nie odnosząc się do materiału dowodowego.

Czy uchylenie decyzji stanowiącej podstawę zarządzenia zabezpieczającego wpływa na skuteczność przekształcenia tego zarządzenia w zajęcie egzekucyjne i przerwanie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji może wpływać na skuteczność przekształcenia zarządzenia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne i przerwanie biegu przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę, że Sąd pierwszej instancji pominął okoliczność uchylenia decyzji, która była podstawą zarządzenia zabezpieczającego, co powinno być przedmiotem weryfikacji wpływu na przerwanie biegu przedawnienia.

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, w których towar był niewiadomego pochodzenia lub od podmiotów uznanych za znikających podatników?

Uzasadnienie

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, ponieważ sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z uwagi na błędy proceduralne dotyczące przedawnienia.

Czy podatnikowi przysługuje prawo do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli nie posiada wszystkich wymaganych dokumentów?

Uzasadnienie

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, ponieważ sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z uwagi na błędy proceduralne dotyczące przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący uznania, że faktury VAT nie dokumentują czynności, które rzeczywiście zostały dokonane.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1, ust. 3 i ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący wpływu okoliczności poprzedzających WDT na prawo do stawki 0% oraz interpretacji dokumentów potwierdzających WDT.

u.p.t.u. art. 82 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący niespełnienia przesłanek wskazanych w tym artykule.

Ordynacja podatkowa art. 59 § § 1 pkt 9

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący uznania, że zobowiązanie podatkowe nie wygasło.

Ordynacja podatkowa art. 68 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący uznania, że doręczenie decyzji ustalającej zobowiązanie po upływie 3 lat powoduje powstanie obowiązku podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1 i 6

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący uznania, że przepis ten nie znajduje zastosowania lub że jego naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.

u.p.e.a. art. 154 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji, dotyczący uznania, że doszło do skutecznego przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczająca analiza Sądu pierwszej instancji w zakresie instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Niewystarczająca analiza Sądu pierwszej instancji w zakresie wpływu uchylenia decyzji zabezpieczającej na przerwanie biegu przedawnienia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 i art. 135 p.p.s.a.) w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej (niezasadne zastosowanie przepisu).

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne pierwszej instancji mają obowiązek badana motywacji wszczęcia postępowania karnego skarbowego • brak pogłębionych rozważań Sądu wojewódzkiego w świetle zarzutów skargi kasacyjnej Strony powoduje, że twierdzenie Sądu o braku instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego jest nieprzekonujące • Sąd pierwszej instancji pominął tę okoliczność [uchylenie decyzji zabezpieczającej] • brak stanowiska Sądu wojewódzkiego w tym zakresie poddaje w wątpliwość jaki stan faktyczny podlegał kontroli tego Sądu

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Sylwester Golec

przewodniczący

Zbigniew Łoboda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności wpływu wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środków zabezpieczających i egzekucyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami wszczęcia postępowań i uchylenia decyzji. Wymaga analizy w kontekście konkretnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i potencjalnych nadużyć proceduralnych ze strony organów. Wyjaśnia, jak sądy badają legalność działań organów w celu uniknięcia przedawnienia.

“Czy organ podatkowy może sztucznie przedłużać termin płatności podatku? NSA analizuje granice przedawnienia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst