I FSK 1190/24VAT ryzyko uszczuplenia przedawnienie kks

Spółka G. S.K.A. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2016 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 108 ust. 1 ustawy o VAT oraz przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych (art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c Ordynacji podatkowej). W kwestii art. 108 ust. 1 u.p.t.u., spółka podnosiła, że jego zastosowanie wymaga nie tylko wykazania przez organy, że wystawiła faktury wiedząc lub powinna wiedzieć, że kontrahenci nie prowadzą rzeczywistej działalności, ale także udowodnienia ryzyka uszczuplenia należności Skarbu Państwa. Spółka argumentowała, że towar faktycznie istniał, a organy odmówiły prawa do odliczenia podatku naliczonego u kontrahentów, co nie powinno skutkować zastosowaniem sankcji, gdy Skarb Państwa nie ponosi negatywnych skutków, naruszając tym zasadę neutralności VAT. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne, wskazując, że obowiązek zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. nie zachodzi, jeżeli nie wystąpiło ryzyko uszczuplenia należności Skarbu Państwa lub zostało ono wyeliminowane. Podkreślono, że sam fakt pozbawienia prawa kontrahentów do odliczenia podatku naliczonego nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania, a podatnik musi udowodnić, że ryzyko uszczuplenia zostało wyeliminowane, np. poprzez wycofanie faktury lub korektę podatku. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TSUE, zgodnie z którym świadomy udział w oszustwie podatkowym, nawet przy istnieniu obrotu towarowego, może prowadzić do zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W odniesieniu do zarzutów dotyczących przedawnienia, spółka twierdziła, że wszczęte postępowanie karne skarbowe nie obejmowało art. 62 § 2 k.k.s. i w związku z tym nie mogło zawieszać biegu terminu przedawnienia obowiązku z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. NSA uznał te zarzuty za zasadne. Stwierdzono, że dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. wymagane jest, aby podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiązało się bezpośrednio z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie śledztwo dotyczyło głównie narażenia na nienależny zwrot podatku naliczonego (art. 76 § 1 k.k.s.), a nie wystawienia lub posłużenia się nierzetelnymi fakturami (art. 62 § 2 k.k.s.). W związku z tym, wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie doprowadziło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do obowiązku zapłaty podatku wynikającego z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Mimo uznania zasadności zarzutów dotyczących przedawnienia, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia w zakresie przedawnienia, odpowiada prawu w zakresie zastosowania art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Nie zawarto rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający