Orzeczenie · 2026-02-24

I FSK 1148/25Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 60

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-02-24

NSAPodatkoweŚredniansa

VATpodatek naliczonyodliczenie VATnierzetelne fakturypostępowanie dowodoweprawo materialneprawo procesoweskarżący kasacyjnyorgany podatkowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. N. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 P.p.s.a. oraz przepisów Ordynacji podatkowej (art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i 2, art. 122, art. 191, art. 210 § 1 pkt 4 i 6, § 4 O.p.), wskazując na nieprawidłowe gromadzenie i ocenę materiału dowodowego, w tym wykorzystanie protokołów przesłuchań z innych postępowań zamiast bezpośrednich przesłuchań. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 108 ust. 1 u.p.t.u., przez błędną wykładnię i zastosowanie, co skutkowało pozbawieniem prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur, które zdaniem organów nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, wymagającym precyzyjnego uzasadnienia zarzutów. Stwierdzono, że wykorzystanie materiałów z innych postępowań (w tym z postępowania karnego) jest dopuszczalne na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 180 § 1, art. 181 O.p.), a skarżący nie wykazał, aby te dowody były niewystarczające lub wymagały przeprowadzenia w innej formie. Sąd uznał, że zeznania świadków z postępowań przygotowawczych były spójne i potwierdzały zorganizowany proceder wystawiania pustych faktur. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. uznano za nieuzasadnione, gdyż stan faktyczny przyjęty przez WSA, zgodnie z którym faktury były nierzetelne, wykluczał badanie dobrej wiary podatnika. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. również oddalono, uznając uzasadnienie wyroku WSA za prawidłowe. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania dowodów z innych postępowań w postępowaniu podatkowym oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. w przypadku nierzetelnych faktur.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił sformalizowany charakter skargi kasacyjnej i potrzebę precyzyjnego formułowania zarzutów.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organy podatkowe mogą wykorzystywać materiały dowodowe zgromadzone w innych postępowaniach (np. karnych) jako podstawę do zakwestionowania prawa do odliczenia VAT naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy Ordynacji podatkowej (art. 180 § 1, art. 181 O.p.) dopuszczają wykorzystanie materiałów z innych postępowań, w tym z postępowania karnego, jako dowodów w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Ordynacji podatkowej nie ograniczają możliwości wykorzystania dowodów zebranych w innych postępowaniach, a skarżący nie wykazał, aby te dowody były niewystarczające lub wymagały przeprowadzenia w innej formie.

Czy podatnik, który otrzymał faktury dokumentujące nierzeczywiste transakcje, może skorzystać z prawa do odliczenia VAT naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku gdy faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.).

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że ustalone przez organy podatkowe fakty dotyczące nierzetelności faktur (tzw. puste faktury) uzasadniają zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u., co pozbawia podatnika prawa do odliczenia.

Czy naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 122, art. 187 § 1 O.p. (dotyczących obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego), może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli nie wykazano istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą być uzasadnione i wykazać, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał konkretnych uchybień w postępowaniu dowodowym ani istotnego wpływu tych uchybień na wynik sprawy, ograniczając się do ogólnych zarzutów.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, które zawiera stanowisko co do stanu faktycznego i ocenę prawną, może być kwestionowane na podstawie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie merytorycznej poprawności?

Odpowiedź sądu

Nie, art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia i nie może być podstawą do kwestionowania merytorycznej poprawności orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym zarzuty dotyczące merytorycznej poprawności uzasadnienia powinny być podnoszone w ramach innych podstaw kasacyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (25)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis wyłączający prawo do odliczenia VAT naliczonego w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący rozliczeń podatku VAT.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący obowiązku zapłaty podatku przez wystawcę faktury, nawet jeśli nie doszło do dostawy towaru lub wykonania usługi.

O.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z prawem.

O.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność dowodów, w tym materiałów z innych postępowań.

O.p. art. 181

Ordynacja podatkowa

Katalog dowodów w postępowaniu podatkowym, w tym materiały z postępowań karnych.

O.p. art. 187 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 210 § § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji podatkowej.

P.p.s.a. art. 134 § § 1