I FSK 1123/11Odpowiedzialność członka zarządu zaległości podatkowe stowarzyszenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu klubu sportowego za zaległości podatkowe stowarzyszenia z tytułu podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji w obecnym wyroku oddalił skargę, opierając się na wcześniejszych ustaleniach i wykładni przepisów Ordynacji podatkowej (art. 116 i 116a Op) dokonanej przez NSA w poprzednim postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym wyroku oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji był związany granicami sprawy wyznaczonymi przez poprzednie orzeczenie NSA. W szczególności, kwestie takie jak bezskuteczność egzekucji, prowadzenie odrębnych postępowań wobec członków zarządu czy nieprecyzyjne oznaczenie podmiotu, za którego odpowiedzialność odpowiada skarżący, zostały już prawomocnie osądzone w poprzednim postępowaniu i nie mogły być ponownie badane. NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji nie był władny wypowiadać się w tych kwestiach, a jedynie w zakresie przesłanki winy skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, co nakazał ponownie rozważyć poprzedni wyrok NSA. Sąd odwoławczy odniósł się również do uchwał NSA dotyczących dopuszczalności dowodów na bezskuteczność egzekucji oraz prowadzenia odrębnych postępowań wobec członków zarządu, wskazując, że stanowisko skarżącego jest sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZwiązanie sądu pierwszej instancji granicami sprawy wyznaczonymi przez NSA po uchyleniu jego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, w tym kwestii bezskuteczności egzekucji i braku winy.
Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego rozpoznania sprawy po wyroku NSA i związania sądu pierwszej instancji granicami wyznaczonymi przez NSA. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście stowarzyszeń.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pierwszej instancji, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego wyroku przez NSA, jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez NSA w poprzednim wyroku, nawet w zakresie kwestii, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez NSA, które zawężają zakres ponownego rozpoznania do kwestii nakazanych przez NSA. Kwestie prawomocnie osądzone w poprzednim postępowaniu kasacyjnym nie mogą być ponownie badane.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA po uchyleniu jego wyroku przez NSA podlega zawężeniu do granic wyznaczonych przez NSA. Sąd pierwszej instancji nie może stosować się do ogólnych przepisów Ppsa bez uwzględnienia treści art. 183 § 1 i 190 Ppsa, co oznacza związanie oceną prawną wyrażoną przez NSA w zakresie, w jakim NSA analizował zaskarżone orzeczenie, uwzględniając granice skargi kasacyjnej.
Czy brak formalnego postanowienia o zakończeniu egzekucji ze względu na jej bezskuteczność wyklucza stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na potrzeby odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?
Odpowiedź sądu
Nie, bezskuteczność egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, a nie tylko formalnego aktu organu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę II FPS 6/08, która wyjaśnia, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji na podstawie art. 116 § 1 Op może nastąpić na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
Czy postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia musi być prowadzone łącznie wobec wszystkich członków zarządu, czy też dopuszczalne jest prowadzenie odrębnych postępowań?
Odpowiedź sądu
Dopuszczalne jest prowadzenie odrębnych postępowań wobec poszczególnych członków zarządu, pod warunkiem że postępowania te obejmą wszystkich zobowiązanych.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę I FPS 4/08, która stwierdza, że choć pożądane jest prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym, to w świetle regulacji procesowych nie można uznać za błąd prowadzenia odrębnych postępowań, o ile obejmują one wszystkich zobowiązanych.
Czy członek zarządu stowarzyszenia, które nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma zdolności upadłościowej, może być zwolniony z odpowiedzialności za zaległości podatkowe z powodu braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zdolności upadłościowej stowarzyszenia nie zwalnia członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość, a tym samym nie świadczy o braku winy w jego niezgłoszeniu.
Uzasadnienie
NSA powtórzył stanowisko z poprzedniego wyroku (I FSK 1482/07), że brak ustawowego wyłączenia od odpowiedzialności członków organów zarządzających stowarzyszeń oznacza objęcie ich dyspozycją art. 116 Op. Brak znaczenia ma to, czy stowarzyszenie prowadziło działalność gospodarczą. Okoliczność, że przesłanka zgłoszenia wniosku o upadłość powstała przed objęciem funkcji, nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku. Brak winy nie jest również dowodzony przez nieracjonalność złożenia wniosku z uwagi na brak środków na koszty postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
Op art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 116a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
Ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 233 § 1 pkt 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 187 § § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Ppsa art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Op art. 91
Ustawa - Ordynacja podatkowa
k.c. art. 366
Kodeks cywilny
Ppsa art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 185 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 187 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 166 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji był związany granicami sprawy wyznaczonymi przez NSA w poprzednim wyroku, co ograniczało zakres ponownego rozpoznania do kwestii wskazanych przez NSA.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące bezskuteczności egzekucji, prowadzenia odrębnych postępowań wobec członków zarządu, nieprecyzyjnego oznaczenia podmiotu, za którego odpowiedzialność odpowiada skarżący, nie mogły być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu odwoławczego na obecnym etapie postępowania, gdyż zostały już prawomocnie osądzone. • Brak zdolności upadłościowej stowarzyszenia nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe. • Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA.
Godne uwagi sformułowania
granice sprawy • związanie oceną prawną • a silentio • każdego prawnie dopuszczalnego dowodu • charakter techniczny
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Zając
sędzia
Danuta Oleś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Związanie sądu pierwszej instancji granicami sprawy wyznaczonymi przez NSA po uchyleniu jego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, w tym kwestii bezskuteczności egzekucji i braku winy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego rozpoznania sprawy po wyroku NSA i związania sądu pierwszej instancji granicami wyznaczonymi przez NSA. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście stowarzyszeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za długi podatkowe, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców i menedżerów. Kluczowe jest tu jednak nie tyle samo rozstrzygnięcie merytoryczne, co proceduralne – jak sądy interpretują związanie wcześniejszymi orzeczeniami.
“Czy sąd może ponownie rozpatrzyć sprawę, która już była prawomocnie osądzona? Kluczowe orzeczenie NSA o granicach związania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.