I FSK 108/24Odmowa zwrotu VAT postępowanie podatkowe odliczenie VAT
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uchylił decyzję DIAS o umorzeniu postępowania w sprawie odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2022 r. dla R. sp. z o.o. WSA uznał, że przepisy nie przewidują wydania decyzji odmawiającej zwrotu VAT, a organ powinien wszcząć postępowanie podatkowe. NSA, mimo że uznał uzasadnienie WSA za częściowo błędne, oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że organ podatkowy ma kompetencję do wydania decyzji odmawiającej zwrotu, nawet jeśli przepisy nie określają tego wprost, powołując się na art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże, NSA zgodził się z WSA, że w sytuacji kwestionowania zwrotu VAT, organ powinien wszcząć postępowanie podatkowe na podstawie art. 99 ust. 12 u.p.t.u. W ramach tego postępowania organ musi ustalić, czy zostały spełnione materialne przesłanki do odliczenia podatku naliczonego przez spółkę, lub czy działała ona w sposób bezprawny, aby zapobiec oszustwom podatkowym. Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że wykreślenie z rejestru VAT nie zawsze musi skutkować całkowitą odmową prawa do odliczenia, jeśli nie wykazano oszustwa, ale naruszenie wymogów formalnych może uniemożliwić udowodnienie spełnienia wymogów materialnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie kompetencji organów podatkowych do wydawania decyzji odmawiających zwrotu VAT oraz konieczności wszczęcia postępowania podatkowego w celu weryfikacji materialnych przesłanek prawa do odliczenia VAT, nawet w przypadku wykreślenia z rejestru.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT i kwestionowania zwrotu, a interpretacja przepisów UE wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy ma kompetencję do wydania decyzji odmawiającej zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdy przepisy nie przewidują tego wprost?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma kompetencję do wydania decyzji odmawiającej zwrotu, nawet jeśli przepisy nie określają tego wprost, powołując się na art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sprawa powinna być załatwiona w formie decyzji, która gwarantuje realizację praw strony i umożliwia kontrolę rozstrzygnięcia. Odmowa pozytywnego załatwienia sprawy wymaga formy decyzji.
Czy wykreślenie podatnika z rejestru VAT czynnych pozbawia go prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli materialne przesłanki prawa do odliczenia zostały spełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykreślenie z rejestru VAT nie zawsze musi skutkować całkowitą odmową prawa do odliczenia, jeśli nie wykazano oszustwa lub nadużycia prawa. Naruszenie wymogów formalnych może jednak uniemożliwić udowodnienie spełnienia wymogów materialnych.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem TSUE, rejestracja do celów VAT jest wymogiem formalnym, który nie może podważać prawa do odliczenia, jeśli materialne przesłanki zostały spełnione. Sankcja całkowitej odmowy prawa do odliczenia może być nieproporcjonalna, jeśli nie wykazano oszustwa. Jednakże, organ musi zbadać, czy podatnik działał bezprawnie lub czy nie mógł dysponować niezbędnymi informacjami do wykazania spełnienia wymogów materialnych.
Czy w przypadku kwestionowania zwrotu VAT przez organ, należy wszcząć postępowanie podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy podatnik wystąpił o zwrot VAT, a organ kwestionuje ten zwrot, organ podatkowy powinien wszcząć postępowanie podatkowe w oparciu o art. 99 ust. 12 u.p.t.u.
Uzasadnienie
W ramach postępowania podatkowego organ powinien ustalić, czy zostały spełnione materialne przesłanki do odliczenia podatku naliczonego lub czy podatnik działał w sposób bezprawny w celu skorzystania z tego prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
o.p. art. 207 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Sprawa zawisła przed organem podatkowym powinna być załatwiona w formie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy stanowią inaczej. Odmowa pozytywnego załatwienia sprawy wymaga wydania decyzji.
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa do wszczęcia postępowania podatkowego w celu ustalenia stanu faktycznego i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa wykreślenia podatnika z rejestru VAT czynnych.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący zwrotu różnicy VAT na rzecz podatnika jako czynności materialno-technicznej.
u.p.t.u. art. 87 § ust. 6a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący możliwości przedłużenia zwrotu VAT.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący przeszkód w realizacji prawa do odliczenia VAT.
u.p.t.u. art. 86 § ust 1 i ust 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepisy dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy ma kompetencję do wydania decyzji odmawiającej zwrotu VAT. • W przypadku kwestionowania zwrotu VAT, organ powinien wszcząć postępowanie podatkowe w celu weryfikacji materialnych przesłanek prawa do odliczenia. • Wykreślenie z rejestru VAT nie zawsze musi skutkować całkowitą odmową prawa do odliczenia, jeśli nie wykazano oszustwa.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organ nie miał podstaw do wydania decyzji odmawiającej zwrotu VAT. • WSA błędnie ocenił stan faktyczny sprawy, pomijając fakt wykreślenia spółki z rejestru VAT i odmowę przywrócenia do rejestru. • WSA błędnie zastosował przepisy u.p.t.u. dotyczące prawa do odliczenia VAT.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy ma kompetencję do wydania decyzji, gdy odmawia dokonania czynności materialnotechnicznej realizującej uprawnienia określone przepisami prawa materialnego • sprawa zawisła przed organem podatkowym powinna być załatwiona w formie decyzji administracyjnej • wykreślenie numeru identyfikacji podatkowej podatnika prowadzi do pozbawienia go prawa do odliczenia podatku VAT w wypadku ustalenia, że ze względu na zarzucane temu podatnikowi uchybienia organy podatkowe nie mogły dysponować informacjami niezbędnymi do wykazania, iż zostały spełnione wymogi materialne dające prawo do odliczenia podatku naliczonego
Skład orzekający
Arkadiusz Cudak
przewodniczący
Marek Kołaczek
sprawozdawca
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie kompetencji organów podatkowych do wydawania decyzji odmawiających zwrotu VAT oraz konieczności wszczęcia postępowania podatkowego w celu weryfikacji materialnych przesłanek prawa do odliczenia VAT, nawet w przypadku wykreślenia z rejestru."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykreślenia z rejestru VAT i kwestionowania zwrotu, a interpretacja przepisów UE wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa podatkowego - prawa do odliczenia VAT po wykreśleniu z rejestru, z odwołaniem do orzecznictwa TSUE. Pokazuje, jak organy i sądy interpretują przepisy w kontekście formalnych i materialnych przesłanek.
“Wykreślenie z VAT nie zawsze oznacza koniec prawa do odliczenia – kluczowe postępowanie podatkowe.”
Dane finansowe
WPS: 94 152 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.