Orzeczenie · 2026-05-07

I FNP 26/25Odrzucenie skargi niezgodnosc z prawem wyroku NSA 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-07
NSAPodatkoweŚredniansa
VATskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprawomocne orzeczenieNSAwznowienie postępowanianiezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskaprawo UEKarta Praw PodstawowychKonwencja o prawach człowieka

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę spółki I. sp. z o.o. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 2 grudnia 2024 r., sygn. akt I FSK 976/21. Skarga dotyczyła wyroku oddalającego skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA w Kielcach, który z kolei oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Spółka zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie przepisów UE i Konwencji o prawach człowieka, wskazując na udział w składzie orzekającym sędziego, który miał nie spełniać standardów niezawisłości i bezstronności. Ponadto, spółka podniosła, że skutkiem wyroku było utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji organu podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić skargę. Sąd wskazał, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niemożność uchylenia lub zmiany orzeczenia w drodze innych środków prawnych, w tym wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że spółka nie wykazała takiej niemożności, a wręcz istniała możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 271 p.p.s.a. z powodu nieważności postępowania. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na możliwość skorzystania z przepisów wprowadzonych od 15 lipca 2022 r., pozwalających na badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Sąd stwierdził, że spółka nie skorzystała z tej możliwości, mimo świadomości składu orzekającego. W związku z powyższym, skarga została odrzucona na podstawie art. 285h § 2 w zw. z art. 285j p.p.s.a. Orzeczono również o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, subsydiarny charakter tego środka prawnego, możliwość wznowienia postępowania oraz kwestionowania składu orzekającego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i wymaga wykazania niemożności skorzystania z innych środków prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA jest dopuszczalna, gdy strona nie wykazała niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi, takimi jak wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wykazała, że wzruszenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił subsydiarny charakter skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wskazując na istnienie innych środków prawnych, takich jak wznowienie postępowania, które mogłyby posłużyć do wzruszenia prawomocnego orzeczenia. Brak skorzystania z tych środków lub brak wykazania ich niedostępności skutkuje odrzuceniem skargi.

Czy spółka mogła skorzystać z możliwości kwestionowania składu orzekającego NSA na podstawie przepisów dotyczących oceny sędziów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka mogła skorzystać z możliwości badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego na podstawie przepisów wprowadzonych od 15 lipca 2022 r.

Uzasadnienie

Sąd zwrócił uwagę na istnienie przepisów pozwalających na badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, co stanowiło kolejną możliwość dla skarżącej do podniesienia zarzutów dotyczących składu orzekającego, z której nie skorzystała.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 285e § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

p.p.s.a. art. 285e § § 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzucenia wyrokowi rażącego naruszenia norm prawa UE i Konwencji o prawach człowieka.

p.p.s.a. art. 285f § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniesienia o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku w całości.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 285a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.

p.p.s.a. art. 285a § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.

p.p.s.a. art. 285h § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną.

p.p.s.a. art. 285h § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 285a § 2.

p.p.s.a. art. 270

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

Ustawa o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 5a

Przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a

Przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności.

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1 i § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące zwrotu wpisu od skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu istnienia innych środków prawnych (wznowienie postępowania) oraz braku wykazania ich niedostępności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o braku możliwości wzruszenia prawomocnego wyroku NSA innymi środkami prawnymi.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie, a stronie pozostaje jedynie dochodzenie odszkodowania.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Marek Kołaczek

sprawozdawca

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, subsydiarny charakter tego środka prawnego, możliwość wznowienia postępowania oraz kwestionowania składu orzekającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i wymaga wykazania niemożności skorzystania z innych środków prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jej odrzucenie pokazuje istotne ograniczenia w jego stosowaniu.

“Kiedy nie można już odwołać się od wyroku? NSA wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”

Dane finansowe

WPS: 138 534 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst