I CSK 657/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agentkę ubezpieczeniową M. B., która przywłaszczyła środki klientów wpłacone na cele inwestycyjne. Powódka P. P. wpłaciła agentce łącznie 120.000 zł, z czego odzyskała tylko 10.000 zł. Sąd Okręgowy w P. zasądził od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. kwotę 110.000 zł, uznając, że zakład ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 11 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym (u.p.u.) z powodu niewywiązania się z obowiązku nadzoru nad agentką. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej pozwana kwestionowała odpowiedzialność, argumentując, że agentka działała w celu osiągnięcia osobistych korzyści, a nie w imieniu zakładu ubezpieczeń. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.u. ma charakter odpowiedzialności deliktowej na zasadzie ryzyka i obejmuje szkody wyrządzone „w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych”. Sąd uznał, że istnieje funkcjonalny związek między działaniami agentki a wyrządzoną szkodą, wskazując na wykorzystanie przez nią statusu agenta, siedziby agencji, firmowych formularzy oraz postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia art. 362 k.c. (przyczynienie się poszkodowanego do szkody), uznając, że powódka wykazała jedynie nikłe przyczynienie się do szkody, które nie uzasadnia obniżenia odszkodowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za czyny agentów, interpretacja pojęcia „w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych”, ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody w kontekście ochrony konsumenta.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji agenta ubezpieczeniowego i jego odpowiedzialności w ramach ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Interpretacja pojęcia „w związku z” może być stosowana analogicznie w innych przypadkach odpowiedzialności za cudze czyny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych, gdy agent działał w celu osiągnięcia osobistych korzyści?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez agenta w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych, nawet jeśli agent działał w celu osiągnięcia osobistych korzyści.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.u. ma charakter odpowiedzialności deliktowej na zasadzie ryzyka i obejmuje szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych. Kluczowe jest istnienie funkcjonalnego związku między działaniami agenta a szkodą, co obejmuje wykorzystanie przez agenta statusu, siedziby, formularzy oraz postanowień umowy ubezpieczenia.
Czy powódka, wpłacając znaczną sumę gotówki agentce w celu inwestycji, przyczyniła się do powstania szkody w stopniu uzasadniającym obniżenie odszkodowania na podstawie art. 362 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powódka wykazała jedynie nikłe przyczynienie się do szkody, które nie uzasadnia odstępstwa od zasady pełnego odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć powódka nie wykazała się przezornością, wpłacając gotówkę agentce, było to nikłe przyczynienie się do szkody. Agentka cieszyła się dobrą opinią, wykorzystywała atrybuty statusu agenta i działała w siedzibie agencji, co mogło wprowadzać w błąd nawet uważnego klienta. Całokształt okoliczności sprawy nie uzasadniał obniżenia należnego odszkodowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
u.p.u. art. 11 § 1
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, nie jest absolutna. Wyłączenie stosowania art. 429 k.c.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zasada sędziowskiego wymiaru odszkodowania uwzględniająca przyczynienie się poszkodowanego.
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
u.p.u. art. 4 § 1
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym
Definicja czynności agencyjnych.
u.p.u. art. 18
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym
Obowiązek nadzoru zakładu ubezpieczeń nad działalnością agenta.
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez powierzenie wykonania czynności osobie, która trudni się jej zawodowo.
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
Podstawowe zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania.
k.p.c. art. 39813 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego stanem faktycznym.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu zwyczajnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych, nawet jeśli agent działał w celu osiągnięcia osobistych korzyści. • Istnienie funkcjonalnego związku między działaniami agenta a szkodą, potwierdzone wykorzystaniem przez agenta statusu, siedziby, formularzy i postanowień umowy. • Nikłe przyczynienie się powódki do szkody, nieuzasadniające obniżenia odszkodowania.
Odrzucone argumenty
Agentka działała wyłącznie w celu osiągnięcia osobistych korzyści, a nie w imieniu zakładu ubezpieczeń, co wyłącza odpowiedzialność zakładu. • Powódka, jako osoba z wyższym wykształceniem, powinna była wykazać się większą przezornością i krytycyzmem wobec działań agentki. • Niezastosowanie art. 362 k.c. z uwagi na znaczne przyczynienie się powódki do powstania szkody.
Godne uwagi sformułowania
„w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych” wymaga dokonania wykładni • nie można czynić powódce zarzutu, że nie domyśliła się, iż jest oszukiwana przez M. B. • powódka wykazała jedynie nikłe przyczynienie się do szkody, które – przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy – nie uzasadnia odstępstwa od zasady pełnego odszkodowania.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Barbara Myszka
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za czyny agentów, interpretacja pojęcia „w związku z wykonywaniem czynności agencyjnych”, ocena przyczynienia się poszkodowanego do szkody w kontekście ochrony konsumenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji agenta ubezpieczeniowego i jego odpowiedzialności w ramach ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Interpretacja pojęcia „w związku z” może być stosowana analogicznie w innych przypadkach odpowiedzialności za cudze czyny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak nawet renomowany agent może oszukać klientów, a ubezpieczyciel ponosi za to odpowiedzialność. Podkreśla znaczenie ochrony konsumenta i nadzoru nad pośrednikami.
“Agentka ubezpieczeniowa oszukała setki klientów, a ubezpieczyciel musi za to zapłacić – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 110 000 PLN
zapłata: 110 000 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.